Evenwaardigheid
vrijheid en liefde

Over bijgeloof, metron en wanneer te doen of laten Oude mythen overleven niet zomaar duizenden jaren. Ze blijven bestaan omdat ze meerdere lagen van waarheid bevatten die steeds opnieuw relevant worden. De mythe van koning Midas is zo'n verhaal dat ons vandaag nog steeds iets essentieels te vertellen heeft, juist in een tijd waarin simplistische positieve denken-bewegingen ons voorhouden dat "het universum geen nee kent".  Midas wenste de gave om alles wat hij aanraakte in goud te veranderen. Dat gebeurde maar ook zijn voedsel en zijn kind veranderden in goud en toen kreeg hij spijt. De wijsheid van Midas Wanneer we de mythe van koning Midas onderzoeken, kunnen we vijf diepe inzichten zien die de oude Grieken wilden overbrengen: Hebzucht leidt tot isolatie. Midas kan niemand meer aanraken: geen knuffel, geen maaltijd delen, geen menselijk contact. Rijkdom die je van het leven zelf afsnijdt, is waardeloos. De Grieken waarschuwden hier tegen excessief materialisme....

Positief uitsluiten Apofatisch omdenken kun je zien als een benadering van doorgaans ongrijpbare onderwerpen waarin je door eliminatie en uitsluiting tot nieuwe inzichten komt, eerder dan door het formuleren van een directe definitie of positieve beschrijving. Het is omdenken door te verkennen wat iets níet is of wat een begrip níet omvat, zodat je stapsgewijs dichter bij de kern komt van wat mogelijk wél waardevol of essentieel is. Het idee komt uit de apofatische theologie, waar men probeert het goddelijke te begrijpen door te definiëren wat het niet is, omdat directe uitspraken over God als ontoereikend worden gezien. In apofatisch omdenken ligt de nadruk niet op het vormen van een constructief idee, maar op het proces van onderscheid, om helder te krijgen wat we willen vermijden of uitsluiten om te kunnen zien wat overblijft. Dit zou in de praktijk kunnen betekenen dat je niet zozeer kijkt naar wat je wilt bereiken (zoals geluk, liefde, of vrijheid), maar naar wat die (ongrijpbar...

Op naar een effectieve samenwerking Het vermogen om constructieve feedback te geven en te ontvangen is van cruciaal belang voor een effectieve samenwerking. Constructieve feedback helpt niet alleen bij het verbeteren van individuele prestaties, maar draagt ook bij aan een positieve en open samenwerkingscultuur. Hier zijn enkele tips voor het geven en ontvangen van feedback. Feedback geven Zorg ervoor dat je feedback specifiek en concreet is, zodat de ontvanger precies begrijpt waar het over gaat. Richt je op het specifieke gedrag, de actie of de situatie, in plaats van de persoon. Dit helpt om de feedback minder persoonlijk te maken. Formuleer je feedback op een positieve en constructieve manier. Geef suggesties voor verbetering en benadruk sterke punten. Kies een geschikt moment om feedback te geven, bij voorkeur in een rustige en privéomgeving. Geef de ontvanger de kans om te reageren en te verduidelijken. Luister actief naar hun perspectief en begrijp hun standpunt. Feedback ontvang...

Gevoelens delen Verliezen we aan authenticiteit wanneer we positief tegen iemand doen terwijl we eigenlijk negatieve gevoelens ervaren in het contact met de ander? Het is onmiskenbaar eerlijk wanneer je een ander laat weten welke gevoelens die persoon bij je oproept. Maar moet je, wanneer je eerlijkheid hoog in het vaandel hebt staan, dat zo vertalen dat je een open boek bent? Uiteraard niet, want het is ook mogelijk dat die ander helemaal niet de oorzaak is van jouw negatieve gevoelens. We hebben bijvoorbeeld een ochtendhumeur of net iets vervelends meegemaakt en dan bestaat de kans dat de alleen al de aanwezigheid van de ander negatieve gevoelens oproept. Een ik-boodschap werkt goed In zijn algemeenheid is het delen van negatieve gevoelens alleen aanbevolen in een ik-boodschap: “wanneer jij dit of dat doet, dan roept dat bij mij dat gevoel op”. Met de ik-boodschap laat je in het midden wie de verantwoordelijkheid draagt voor het ontstaan van dat gevoel. De kunst is natuurlijk om de...

Westerse en oosterse kijk op lijden Het westerse denken wordt vaak gekenmerkt door individualisme, waarbij de nadruk ligt op persoonlijke vrijheid, autonomie en zelfexpressie. Dit kan invloed hebben op hoe mensen lijden ervaren en benaderen, waarbij ze mogelijk meer gericht zijn op individuele oplossingen en persoonlijke voldoening. Boeddhistische kijk op lijden "Dukkha" is een term uit het boeddhisme en wordt vaak vertaald als "lijden," "onbevredigdheid" of "onvolmaaktheid." Het verwijst naar de fundamentele aard van het menselijk bestaan, waarin er een inherente ontevredenheid en moeilijkheid is die voortkomt uit de aard van het leven zelf. In het boeddhisme wordt onderwezen dat dukkha verschillende niveaus en vormen kan aannemen.  Fysiek lijden. Dit verwijst naar lichamelijke pijn, ziekte en ongemak. Fysiek lijden is een van de meest voor de hand liggende vormen van dukkha.  Psychologisch lijden. Dit omvat mentale en emotionele pijn, zoals an...

Over de top Een ziekte kan zin geven of het laatste zetje zijn. Dit feit kan motiveren of demotiveren. Het verschil zit ‘m in jouw vermogen om de juiste afstand te houden tot wat er gebeurt. Komt tijd, komt raad en haastige spoed is geen voordeel wanneer je de verkeerde kant op raast. Al sinds de tijden van het orakel van Delphi bestaat het fenomeen dat vrouwen zich in trance laten brengen om een waarheid boven water te krijgen die levensreddend kan zijn. Helaas zijn die uitingen, gedaan in trance, niet altijd direct bruikbaar. Ze moeten op hun beurt weer geduid worden. En vaak wordt de kwaliteit van de boodschap vergeten omdat men kijkt naar de kenmerken van de boodschapper. Het is irrelevant of deze rijk, mooi, beroemd, jong -of omgekeerd juist door het ontbreken daarvan als underdog- aantrekkelijk is. Een moderne vorm van spirituele duiding werd gedaan door Christiane Beerlandt. Zij is in 2015 overleden op 60-jarige leeftijd. Ze was partner van een arts die samen met haar lijvige...

Tegenstellingen overstijgen "En-en" denken, ook wel bekend als "integratief denken", is een benadering waarbij men probeert om tegenstellingen en dichotomieën te overstijgen en in plaats daarvan op zoek gaat naar manieren om verschillende ideeën, perspectieven of oplossingen te combineren of te integreren. In plaats van het kiezen tussen twee tegenstrijdige opties, probeert men te zoeken naar manieren om beide opties te verenigen of te integreren in een nieuwe oplossing. En-en denken is vaak een effectieve benadering wanneer men wordt geconfronteerd met complexe en gelaagde problemen waarbij geen enkele oplossing of perspectief voldoende is om het probleem op te lossen of te begrijpen. Door verschillende perspectieven te combineren, kan men een breder beeld krijgen van het probleem en kan men tot een meer geïntegreerde en holistische oplossing komen. En-en denken kan ook nuttig zijn bij het omgaan met tegenstrijdige gevoelens of emoties, waarbij men op zoek gaat...

De bevestigende en ontkennende manier Het denken van mysticus Meister Eckhart (1260-1328) oefent grote aantrekkingskracht uit op wie verlangt naar universele spiritualiteit en wie uit meer dan één religieuze traditie wil putten. Nu exclusieve binding in onze tijd aan één confessie steeds meer plaats lijkt te maken voor meervoudige religieuze interesse, kan de middeleeuwse theoloog en prediker Eckhart zich aandienen als een inspirerende figuur die de verschillen kan overbruggen. Van de twijfel en het niet weten een kracht maken Wanneer religie wordt vermengd met machtsmisbruik dan roept dat soms heftig verzet op. In 1566 vernielden protestanten beelden in de katholieke kerk tijdens de beeldenstorm. Dit niet alleen vanwege verzet tegen een te letterlijke verbeelding van een niet in vorm te vatten God, maar ook als protest tegen liefdeloze onderdrukking door Spanje en Rome. Het beeld van een God met menselijke eigenschappen, die bovendien op onze hand is, sterft (zeker in het Weste...

Burn-out door een overmaat aan positiviteit Simone van Saarloos schrijft columns in de NRC. Een paar citaten uit “ Een positieve nee ”. In De vermoeide samenleving stelt de Duits-Koreaanse filosoof Byung-Chul Han dat de vele depressies en burn-outs worden veroorzaakt door een overmaat aan positiviteit: „Yes, we can, is de ultieme formulering voor het positieve karakter van de prestatiesamenleving”. Er is geen ruimte voor negativiteit: wie even niet kan, is een kneus. Ook schrijft Han hoe het leven tegenwoordig „radicaal vergankelijk” is. Het werk dat we doen is alleen bedoeld om in beweging te blijven, om de verlangens van het lichaam met verdiende luxe koest te houden. Zelfs wie werk doet dat duidelijk op ‘opbouw’ is gericht – zoals een bouwvakker of beleidsmaker – weet dat er straks weer nieuwbouw is met nieuwe technieken, materialen, nieuwe informatie en regels. Han zegt ook dat er in de huidige westerse samenleving geen ruimte is voor ‘nee’ en woede. Woede is radicaal stilsta...

Woorden schieten tekort Terreur slaat dood, letterlijk en figuurlijk. Wie met terreur wordt geconfronteerd heeft even niet de tijd en rust om adequaat te reageren. Bij kleine gespannen situaties schiet je soms een humoristische reactie te binnen, die de spanning ontlaadt, maar wanneer het gaat om gewelddadige handelingen voort komen uit religieuze overwegingen moeten we voorzichtiger zijn. Emoties strijden om voorrang: stel ik een daad of accepteer ik ontzetting en verdriet? Er is niet één woord om wat er in je omgaat uit te drukken. De een gaat uit solidariteit met de vermoorde redactieleden lopen met de leuze “je suis Charlie” en een ander maakt een tweet of een Facebookpagina met “#nietmijnislam”. “Je suis Charlie” is positief (het is “iets wel”, bijvoorbeeld solidariteit) maar weinig zeggend. Geef je daarmee aan dat je het met alles van het satirische blad eens bent? Weet je wel genoeg over hun opvattingen? Vermoedelijk niet, maar vermoord worden om jouw mening gun je niemand. “...

Het samen leven draait om balans Liefde verbindt mensen en wie verliefd is geworden, is in de ban van een ander geraakt. Die ban zet iemand in beweging om een band met de ander op te bouwen. In de opbouw daarvan gaat het om de balans tussen vrijheid en liefde. Wanneer één persoon in een relatie de macht heeft, kan dit leiden tot misbruik en onderdrukking van de ander. Dit soort machtsverhoudingen zijn vaak niet gebaseerd op liefde, maar eerder op controle en manipulatie. Aan de andere kant kan liefde echter ook de macht hebben om mensen te veranderen en ze in staat te stellen om te groeien en te bloeien. Liefde kan mensen motiveren om elkaar te ondersteunen en te helpen, in plaats van te concurreren of te domineren. Dus terwijl liefde en macht niet van nature incompatibel zijn, is het belangrijk om te onthouden dat het de manier is waarop deze twee krachten worden uitgeoefend die bepalen of ze goed samengaan. In een gezonde relatie moet de macht gebalanceerd zijn en moeten beide par...

Tegengif voor naïevelingen Het lezen van de timeline in Facebook kan een gevoel van eenzaamheid of falen oproepen. De "positieve" stukjes van anderen maken mensen onzeker en ongelukkig over hun eigen leven. Het overoptimisme van zelfhulpboeken en positief denken is het onderwerp van de Guardian-journalist Oliver Burkeman, The Antidote; Happiness for people who can't stand positive thinking . De Nederlandse vertaling heet Tegengif . Oliver Burkeman betoogt in Tegengif dat we in een valkuil zitten. Doordat we krampachtig proberen gelukkig te worden, bereiken we juist het tegenovergestelde. Burkeman laat zien dat er een alternatief pad naar geluk en succes is. Daarbij is het belangrijk mislukkingen, pessimisme, onzekerheid en twijfel niet angstvallig uit ons leven te bannen maar juist toe te laten – alles wat we in ons leven krampachtig proberen te vermijden. Op Youtube vertelt hij hoe hij toch door het lezen van zelfhulpboeken en door het negatieve denken meer in ba...