Zonder vrijheid geen liefde en zonder liefde geen vrijheid

Het gezonde midden tussen betrokkenheid en afstand houden

Nu met de coronacrisis houden we voor de veiligheid anderhalve meter afstand ten opzichte van anderen. We tonen met het kiezen van de juiste...

Posts weergeven met het label woede. Alle posts weergeven
Posts weergeven met het label woede. Alle posts weergeven

7 mei 2019

Wat drijft ons?

Hans Boutellier (1953) is wetenschappelijk directeur van het Verwey-Jonker Instituut en bijzonder hoogleraar Veiligheid & burgerschap aan de VU.
Van zijn hand verscheen mei 2019 het boek Het seculiere experiment Over westerse waarden in radicale tijden.
In de Groene Amsterdammer publiceert hij een ingekorte versie van het slothoofdstuk Hij besluit het artikel met:
"Wat er vandaag toe doet vinden we niet in een gemeenschappelijke bron, maar in gezamenlijke effecten van samenleven binnen het kader van de liberale rechtsstaat. Geloof in wat dan ook is geen gedeeld extern gegeven, maar zit in de kwaliteit van de praktijken, programma’s en projecten waarmee we ons leven vorm geven. Onze waarden vormen zich in het alledaagse handelen vanuit de bezieling die mensen in al hun diversiteit met zich meebrengen (thymos), de immanente bedoeling van instituties en praktijken en de betekenissen die we delen in onze verhalen. Deze open opvatting over de kwaliteit van samenleven is uiteindelijk gebaseerd op de fundamentele overtuiging dat het leven van ieder mens een waarde in zichzelf is. Deze (westerse) waarde blijkt in de praktijk moeilijk te realiseren, maar dient als morele verankering boven elke twijfel verheven te zijn."

Van de omslag van het boek:
Sinds de jaren zestig is God niet langer maatgevend voor onze maatschappij. De ontwikkelingen gingen snel – alsof het een welbewust experiment was. Religie verdween grotendeels uit de samenleving. God trok zich terug in de hoofden van de mensen. Vijftig jaar later maakt Hans Boutellier de balans op. De samenleving ontwikkelde zich tot een pragmatisch bestuurde onderneming. Niet zonder succes, maar ook niet zonder problemen.
De diepe twijfel die kenmerkend is voor de westerse cultuur roept steeds meer vragen en radicale antwoorden op – met en zonder God. Boutellier analyseert de ontwikkeling van de criminaliteit en hoe surveillance een nieuwe almacht is gaan vormen. Hij beschrijft de keerzijde van de seksuele revolutie en de ontwikkeling van immigratie en integratie. Wat is de houdbaarheid van het seculiere experiment? Waar staat het Westen nu eigenlijk voor?
Tot zover de omslag.

Wanneer mensen niet gelijk behandeld worden in het najagen van hun eigen materiële doelstellingen dan is dat de voedingsbodem voor woede.
Twee citaten uit de Groene:
"Ressentiment is inherent aan samenlevingen waarin formele gelijkheid samengaat met grote verschillen in macht, status, opleiding en bezit. De volkswoede wordt niet langer getemperd door vakbonden, kerken, verenigingsleven of welke andere instantie dan ook. Als er al sprake is van bemiddeling, dan gaat die via de sociale media, die eerder een versterkend dan een dempend effect hebben."
"In het bekende beeld van het tweespan dat gemend wordt door de berijder (logos) belichamen de paarden de begeerte (epithymia) en de strijdbaarheid (thymos). Voor het christendom staat thymos gelijk aan de zonde, voor de psychoanalyse aan de neurose en voor de markt aan de koopwoede. Maar thymos is alomtegenwoordig, juist in een neoliberale context. Denk aan sporters die er alles voor over hebben om een plaats op het ereschavot te verdienen, of aan de geldingsdrang die aanzet tot schoolprestaties, het ontwerpen van mooie gebouwen of het schrijven van boeken."

Wanneer het leven van ieder mens een waarde in zichzelf is en we trekken dat door tot elk leven in het algemeen dan kom je bij de aloude theorie dat iedere levensvorm een intrinsieke waarde heeft. Maar de uitleg wat dat voor ons gedrag betekent is altijd voor velerlei uitleg vatbaar geweest. Wanneer we hierbij de niet aflatende thymos betrekken die ons mogelijk nooit zal verlaten dan wordt de boodschap wat overzichtelijker: onderzoek wat je drijft, maar contain en observeer het en zorg ervoor dat een ander er geen last heeft. Daar kun je moeilijk en gemakkelijk over doen, maar we kunnen met elkaar delen hoe al onze gevoelens, positief en negatief, door ons verwerkt worden en ons motiveren. Voorwaarde is een evenwaardig gesprek, zonder oordeel over de kwaliteit van andermans drijfveren. Hopelijk komen we zo tot constructieve samenwerking.

9 november 2011

Hoogmoed komt voor de val



De huidige berichtgeving over de eurocrisis in Griekenland en de fraude door wetenschappers als Diederik Stapel doet denken aan de zeven hoofdzonden. Deze zijn hebzucht, afgunst, hoogmoed, luiheid, woede, wellust en vraatzucht.
De Grieken zou je tegenwoordig zowel uitvinder als slachtoffer van de hoofdzonden kunnen noemen. Hoogmoed wordt als een van de ergste gezien, maar ook als de zonde die nooit lang kan duren.
Wikipedia over hybris of hoogmoed:
De hybris-gedachte is een typisch en veel voorkomend thema in het Griekse denken, dat in verschillende mythen, epen en tragedies en in de ethiek onder allerlei vormen naar voren treedt. De vermetele overmoed van een mens, die, in eigenwaan verstrikt en verblind, zich door niets of niemand een halt wenst te laten toeroepen en in zijn ongebreidelde heerszucht zelfs de hand slaat aan een door de goden vastgelegde wereldorde of tegen het lot, wordt door goddelijk ingrijpen meedogenloos afgestraft.

Tot zover Wikipedia, waar vele voorbeelden worden genoemd van hoogmoedige goden die “ten val zijn gekomen”.
In de Volkskrant van 9 november schrijft Joost Zwagerman over de in zijn ogen aan pseudologia fantastica lijdende Stapel, Boudenwijn Büch en Tara Singh Varma. Stapel zou zijn verslagen door de liegende gestalte door wie hij werd gegijzeld.
"Door de recente onthullingen voelde Stapel zich genoodzaakt van zijn geloof te vallen - het geloof in zichzelf en zijn goede inborst. Die geloofscrisis is in éen moeite door zijn huidige bestaanscrisis."

Hoogleraar Margriet Sitskoorn, zelf ook betrapt op een zonde als plagiaat, heeft over de relatie tussen zonden en hersenactiviteit een boek geschreven “Passies van het brein, waarom zondigen zo verleidelijk is”.

Op bol.com valt over haar boek te lezen:

Hoe komt het toch dat het soms zo moeilijk is om het zondigen te laten? Dat we geen weerstand kunnen bieden aan bepaalde krachten? We eten en drinken bijvoorbeeld te veel, bedriegen onze partners, blijven passief bij het leed van anderen, laten ons meevoeren door hebzucht, of halen met liefde een ander onderuit. Waarom blijven we ons, tegen beter weten in, bezondigen aan dit soort gedrag?
In Passies van het brein beschrijft Margriet Sitskoorn aan de hand van intrigerende verhalen, fascinerende wetenschappelijke bevindingen en controversiële dilemma's hoe de zeven zonden zijn verankerd in ons brein. Hoe zij ons sturen, doen struikelen, laten vallen en vervolgens aanzetten tot weer doorgaan. Onderwerpen als verslaving, asociaal gedrag, manipulatie, pijn en macht, maar ook genot, motivatie, empathie en wijsheid passeren de revue. Al lezende wordt duidelijk dat onze zonden niet voor niets zo krachtig zijn en dat ze zelfs iets van een deugd in zich dragen. Gaandeweg wordt onthuld waarom zondigen zo verleidelijk is.
Tot zover bol.com.



Als advocaat krijgt Jan Henk van der Velden bijna dagelijks te maken met leugens. Om ze te kunnen herkennen en te herleiden ontwikkelde hij een methodiek: de liegladder.

27 juli 2008

Kwaad worden en dan, vertellen of niet?

Wanneer je woede voelt opkomen, dan tel je eerst tot 10 en kijk je of je jouw aandacht kunt verschuiven van jouw emotie naar jouw ratio, zodat je de “ik-boodschap” kunt geven.

In je hoofd maak je vervolgens een beslissing of je een ander vertelt dat je kwaad bent. En dan is het zaak om alert te zijn.
  1. Wanneer je een ander vertelt dat je kwaad bent of woede voelt, is het een valkuil door te denken dat je je moet verantwoorden voor jouw woede. Je bent dan in de verleiding om die aspecten naar voren te schuiven die jouw woede logisch maken. De valkuil is dan dat je kwader wordt naarmate je meer redenen ziet om kwaad te zijn en minder gefocust bent op signalen of overwegingen die jouw woede onderdrukken.
  2. Wanneer je besluit jouw woede niet te delen, loop je kans dat een ander weer iets doet dat je opnieuw kwaad maakt en dat je dan nog kwader wordt, omdat het vorige nog niet is uitgepraat en optelt.

Welk van beide beslissingen beter is, hangt af van jouw zelfkennis en het geduld dat je kunt opbrengen om de ik-boodschap te blijven aanhouden.

Wil je meer lezen over woede, klik dan naar dit literatuuroverzicht.

2 december 2007

Waarom tot 10 tellen als je jouw kwaadheid direct kunt uiten?

Bijna ieder kind heeft van zijn ouders wel eens de suggestie gekregen om eerst tot tien te tellen alvorens het andere kind de waarheid te vertellen en zijn vet te geven.
Vrijwel geen enkele ouder vertelt daarbij waarom je eigenlijk tot 10 moet tellen. Ouders hopen dat de woede dan zakt en er een kleine afleiding is.
Ze zouden er beter aan doen om kinderen duidelijk te maken dat ieder mens geneigd is bij een ruzie goed uit te halen, zo van "jij laat mij nooit de ruimte" en "jij bent een zus of zo". Die 10 tellen zouden beter besteed zijn als iedereen die kwaad is dan zich even kan realiseren dat de ik-boodschap veel effectiever is: "ik vind het vervelend als ik niet de ruimte krijg" en "ik wil graag dat je niet meer zus of zo doet of zegt".

Je woede laten zakken heeft nog een belangrijke betekenis. Het is ook een moment om weer tot jezelf te komen door letterlijk weer in jezelf te belanden. In de meditatie of ontspanningsoefening doe je dat door diep in te ademen en je te verbeelden dat je weer vanuit je hart gaat leven. Niet letterlijk, maar figuurlijk.

Een ander proberen verbaal volledig klem te zetten, levert weerstand op. Vertellen en duidelijk maken hoe het gedrag van de ander iets onaangenaams bij jou tot gevolg heeft, laat de ander de ruimte om zelf met een suggestie te komen om de negatieve gevolgen te voorkomen.
De meeste mensen zijn welwillend, tenzij ze worden gedwongen.

Meer lezen over woede? Klik hier.

Doorlezen en verdieping? (klik op de labels)

#metoo (2) aandacht (12) aanwezigheid (4) achterdocht (3) ADHD (3) afhankelijkheid (4) afstand nemen (9) agnost (3) agressie (4) alcoholisme (4) alternatieve genezing (3) altruïsme (6) ambitie (3) ander (2) angst (23) angststoornis (1) apofatisch (6) authenticiteit (12) autisme (2) autonomie (4) baclofen (1) balans en evenwicht (35) begeerte (2) behoefte (5) belangen (14) belemmerende overtuigingen (6) beoordelen (5) beslissen (3) betrokkenheid (7) betrouwbaarheid (7) bewustwording (14) bewustzijn (31) bezinning (1) bindingsangst (4) bioscoopfilm (6) biseksualiteit (1) bodhisattva (2) boeddhisme (6) boek (263) borderline (2) brein (2) burn-out (4) castratieangst (1) communicatie (23) compassie (8) competentie (7) competitie (9) complottheorie (4) consumeren (7) coping (1) creationisme (1) creativiteit (4) crisis (7) dans (3) daten (6) demagogie (4) denken (12) denkfouten (5) deugd (8) deugdzaamheid (3) diagnose (7) dialoog (5) dieren (3) discipline (1) dooddoener (4) drama (2) drogredenen (4) drugsgebruik (6) DSM (5) dualisme (4) duurzaamheid (3) dwangstoornis (2) echt (6) eenheid (28) eenzaamheid (9) eerste indruk (1) ego (50) eigenschappen (3) eigenwaarde (4) emancipatie (9) emergentie (2) emotie (16) empathie (2) en-en (24) endogene depressie (3) energie (11) epidemie (1) ergernis (1) erkenning (6) ethiek (6) etiquette (7) euthanasie (2) evenwaardigheid (37) evolutie (21) extraversie (3) faalangst (1) fabel (1) facelift (1) filmpje (112) filosofie (16) flirten (1) fraude (10) Freud (3) functioneren (5) gebreken (1) gedrag (2) gedragsverandering (6) geduld (3) geest (4) geheugen (3) gekwetstheid (5) geld (7) gelijk hebben of gelijk krijgen (12) gelijkmoedigheid (4) geloven (17) geluk (49) genoeg (1) genot (1) Gestalt (1) Getuige (4) gevoelens (35) gezag (4) gezichtsverlies (2) gezondheid (8) gezondheidszorg (1) GGz (3) GHB (1) go with the flow (4) God (35) goedgelovigheid (5) gokken (1) grenzen (6) handleiding (1) hechting (2) hedonisme (1) heelheid (8) helderziendheid (1) hersenen (4) hier en nu (8) holisme (3) homoseksualiteit (1) hoofdzonde (3) hoogsensitiviteit (1) hufterigheid (2) hulpverlening (2) humor (16) ideaalbeeld (3) identificatie (9) identiteit (10) ik-boodschap (1) illusie (13) imago (6) individualisme (4) innerlijke vrijheid (14) integriteit (4) Intelligent Design (2) Internet (6) intuïtie (11) InZicht (12) islam (2) jaloezie (3) jeugd (1) jezelf worden en zijn (15) jongeren (3) karakter (2) katafatisch (1) kenmerken (3) kiezen (14) kind (13) kosten (1) kracht (5) Krishnamurti (2) kuddegedrag (2) kwakzalverij (2) kwaliteit (17) kwetsbaarheid (8) leegte (12) leiderschap (5) leugens (12) levensfase (3) levenskunst (5) levensstijl (1) levensvragen (3) levensweg (3) licht (3) liefde (104) liefdesverdriet (5) lijden (2) loslaten (19) lust (4) macht (27) machtsstrijd (5) magisch denken (6) man-vrouw verschillen (19) mannelijkheid (10) mannen (5) media (12) meditatie (15) memen (2) metafoor (2) metafysica (4) mildheid (1) milieu (1) mindfulness (3) misbruik (4) mobiel (1) model (1) moraliseren (4) motto (1) multitasken (1) mushotoku (2) mystiek (5) nabijheid (1) narcisme (5) natuur (3) negatieve (15) neti neti (4) neuroticisme (1) niet doen (25) NLP (1) non-duaal bewustzijn (3) non-dualiteit (36) occupybeweging (2) omdenken (4) omgangsregels (3) onderwijs (2) onderzoek (12) ongelukkig zijn (3) onmacht (4) ontrouw (1) ontwikkeling (11) onverwerkt kindertrauma (2) onzichtbaar (1) oordeel (17) opvoeding (10) orgasme (3) Osho (8) ouderen (4) overbelasting (1) overgave (5) overgewicht (1) overheid (3) overvloed (7) paradox (24) Pareto principe (1) partnerkeuze (5) passie (2) pedagogie (2) penisnijd (1) perfectie (3) personeelsbeleid (2) persoonlijkheid (6) persoonlijkheidsstoornis (4) pesten (4) Peter principle (2) pijnlichaam (8) politiek (17) positieve (12) privacy (1) processie (2) projectie (10) psychiatrie (7) psychofarmaca (2) psychose (2) psychotherapie (3) puberen (3) reductionisme (1) reïncarnatie (2) relatie (24) relatievaardigheid (7) remancipatie (1) respect (25) riagg (1) rijkdom (2) rol (4) romantiek (5) ruzie (6) samensmelten (10) schaamte (2) scheiden (3) schelden (1) schizofrenie (2) schouwen (4) schrijfdrang (2) schuld (5) sedatie (1) seks (24) seksuele voorlichting (1) selectie (4) sociale druk (2) solidariteit (1) somberheid (2) soulmate (1) spiegelogie (7) spijt (3) spiritualiteit (51) sport (1) spreekwoorden (1) sprong (2) statistiek (1) status (2) sterven (7) stigma (2) stilte (12) Stockholm-syndroom (1) straling (1) strategie (2) stress (6) synchroniciteit (8) Taoïsme (17) tederheid (1) Tegenwoordigheid (2) The Secret (4) The Work (1) therapeutische gemeenschap (1) therapie (2) tijdgeest (3) toeval (5) Tolle (22) transcenderen (6) transformatie (6) transparantie (3) trend (3) tunnelvisie (1) twijfel (6) UFO (1) verandering (3) verantwoordelijkheid (14) verbinding (31) vergeten (2) verlangen (7) verlatingsangst (1) verleiding (4) verlichting (16) verliefdheid (6) verlies (2) vermaatschappelijking (1) vermijding (1) vermoeidheid (2) verslaving (12) vertrouwen (17) verveling (2) verwerking (1) vicieuze cirkel (1) voeding (4) voelen (5) volgzaamheid (2) vooroordelen (1) vragenlijst (5) vrije wil (7) vrijen (4) vrijheid (84) vrouwelijkheid (4) waarheid (32) waarneming (8) ware (12) wezen (3) wijsheden (11) wilskracht (3) woede (4) wraak (1) wu wei (17) yin en yang (4) zelfbeheersing (5) zelfbevestiging (5) zelfbewustzijn (6) zelfdoding (5) zelfkennis (17) zelfkritiek (3) zelfoverschatting (4) zelfrealisatie (10) zelfvertrouwen (5) zelfverwerkelijking (1) zelfwaardering (5) Zen (3) ziel (15) Zijn (14) zin van het leven (9) zorgvuldigheid (5)

Zoeken in dit blog

Bronnen, links en reacties

Er wordt zoveel mogelijk naar de bron van een bericht gelinkt, maar wanneer deze is opgeheven wordt de link verwijderd.
Feedback en melding van onvolkomenheden zijn welkom en mogelijk via e-mail.

Disclaimer

Veel bijdragen op dit blog gaan over ongrijpbare begrippen als waarheid, vrijheid of liefde. Door onwaarheden te ontdekken die ons gevangen houden, kan waarheid meer zichtbaar worden en kunnen we ons bevrijden van de angst dat we afgescheiden zijn.
Vrij naar Wittgenstein: "van dat, waarover niet kan worden gesproken, zwijgen wij". Al het overige is bespreekbaar.
"In onwetendheid ben ik iets; in inzicht ben ik niets; in liefde ben ik alles" Rupert Spira.

Blogarchief