Posts

Er worden posts getoond met het label hoofdzonde

Een hedendaags ethisch kompas

Afbeelding
Een moreel erfgoed in beweging Ethische tijdlijn Wat hebben de tien geboden, de Franse Revolutie en de Gouden Regel met elkaar gemeen? Ze zijn allemaal pogingen om richting te geven aan wat goed is, hoe we met elkaar om willen gaan en waar grenzen liggen. We leven vandaag in een tijd waarin oude regels losser zijn geworden en nieuwe richtlijnen soms vaag of veranderlijk lijken. Maar ook nu blijft de vraag actueel: hoe leef je goed met jezelf en met anderen? Door de eeuwen heen hebben samenlevingen geprobeerd om het gedrag van individuen te sturen, niet alleen met wetten en straffen, maar ook met ethische idealen. In religieuze en filosofische tradities zien we dat ethiek vaak een poging is om de balans te vinden tussen individuele vrijheid en sociale verantwoordelijkheid. De klassieke richtinggevende bakens boden niet alleen gedragsregels, maar ook waarschuwingen voor morele valkuilen en inspiratie voor karakterontwikkeling. Ook buiten religieuze kaders is gezocht naar morele fun...
Lees verder »

De maakbaarheid van geluk

Afbeelding
Geluk heeft alles te maken met balans Op dit blog wordt vaak geschreven over geluk en gelukkig worden. Dat is niet omdat het zo moeilijk is, maar omdat velen nauwelijks kunnen geloven dat het zo simpel is en dat het meer te maken heeft met iets te laten dan door iets te doen. Ianthe Sahadat interviewde voor de Volkskrant de Amerikaanse, zelfbenoemde geluksprofessor Raj Raghunathan. Een citaat. De onlinecursus 'Een leven vol geluk en voldoening' van Raj Raghunathan is een van de populairste cursussen in de VS, met honderdduizenden deelnemers. Ook op zijn eigen universiteit, met veel op zakelijk succes gerichte studenten, is zijn 'zweverige' collegereeks over geluk een hit. Kern van zijn betoog: vergeet al die strategieën die je gebruikt om verder te komen in je carrière, die werken juist averechts voor het bereiken van levensgeluk. Stop met vergelijken met anderen, probeer ergens goed in te zijn naar eigen vermogen, richt je meer op vrienden en familie dan op werksu...
Lees verder »

Hoogmoed komt voor de val

Afbeelding
Hoogmoed is zonde De berichtgeving over de eurocrisis in Griekenland en de fraude door wetenschappers als Diederik Stapel doet denken aan de zeven hoofdzonden . Deze zijn hebzucht, afgunst, hoogmoed, luiheid, woede, wellust en vraatzucht. De Grieken zou je tegenwoordig zowel uitvinder als slachtoffer van de hoofdzonden kunnen noemen. Hoogmoed wordt als een van de ergste gezien, maar ook als de zonde die nooit lang kan duren. Wikipedia schrijft over hybris of hoogmoed het volgende. De hybris-gedachte is een typisch en veel voorkomend thema in het Griekse denken, dat in verschillende mythen, epen en tragedies en in de ethiek onder allerlei vormen naar voren treedt. De vermetele overmoed van een mens, die, in eigenwaan verstrikt en verblind, zich door niets of niemand een halt wenst te laten toeroepen en in zijn ongebreidelde heerszucht zelfs de hand slaat aan een door de goden vastgelegde wereldorde of tegen het lot, wordt door goddelijk ingrijpen meedogenloos afgestraft. Tot zover...
Lees verder »

Labels

Meer tonen

Veel gelezen afgelopen week

Vrijheid verplicht niet

Afbeelding
Verantwoordelijkheid ook niet Het is een vraag die zich niet op afstand laat houden, maar wel laat onderzoeken:  hoe ver reikt onze verantwoordelijkheid voor de problemen in de wereld, terwijl altijd blijft gelden dat ieder mens recht heeft op vrijheid? Wat mogen we eigenlijk van elkaar verwachten? Die vraag wordt vaak te snel dichtgeplakt. Soms met morele urgentie (“We zijn allemaal één”). Soms met spirituele afstand (“Alles gebeurt zoals het gebeurt en het is goed zo”). Maar juist daar, tussen betrokkenheid en vrijheid, ontstaat een spanningsveld dat niet opgeheven kan worden zonder iets wezenlijks te verliezen. Vrijheid als uitgangspunt, niet als ontsnapping Als vrijheid werkelijk fundamenteel is, dan kan verantwoordelijkheid niet worden afgedwongen zonder zichzelf tegen te spreken. Zodra we van onszelf of van anderen eisen dat zij verantwoordelijkheid nemen, verandert verantwoordelijkheid in controle. Dan wordt betrokkenheid een plicht, en plichten verharden. In een n...
Lees verder »

De geschiedenis herhaalt zich niet. Maar ze rijmt wel

Afbeelding
Het meanderen van de geschiedenis We herkennen patronen, situaties die lijken op iets dat eerder gebeurde, maar net anders uitpakken. Soms lijkt dat hoopvol, soms onheilspellend. De vraag blijft: leren we echt iets, of blijven we hangen in herhaling met variatie? Misschien ligt het aan ons geheugen. Het haperende geheugen is geen mankement, het is voorwaarde voor vooruitgang. We zouden niet kunnen leven als we alles zouden onthouden. We vergeten uit zelfbescherming. Kleine stommiteiten, gênante momenten, slordige gedachten: de meeste verdwijnen zonder spijt. We weten ook niet hoe vaak anderen over ons oordelen, wat ze van ons gedrag vinden, hoe ze fluisteren aan de zijlijn. En misschien is dat maar goed ook. Toch heeft die vergeetachtigheid een keerzijde. Wie te veel door de vingers ziet, verliest scherpte. En waar vrijheid te lang samenvalt met onverschilligheid, ontstaat ruimte voor het banale. Niet uit slechtheid, maar uit gemak. Dingen die er wél toe doen, worden genegeerd....
Lees verder »

Wanneer loslaten verbindt

Afbeelding
Over de kwaliteit van verbinding We kennen allemaal de ervaring van verbinding. In verliefdheid vooral: die wens om met de ander simpelweg samen te zijn, om als het ware samen te smelten. In ons hoofd lukt dat vaak moeiteloos en velen ervaren die versmelting ook lichamelijk, in momenten van diepe intimiteit. Maar waar hebben we meer moeite mee? Met het bewust herkennen van wat die verbinding eigenlijk tot kwaliteitsvolle verbinding maakt. We voelen wel wanneer contact goed is, maar kunnen moeilijk benoemen wat het goed maakt. De paradox van aanwezigheid Verbinding vraagt om een paradoxale houding. Je moet zelfbewust zijn -aanwezig bij jezelf- om werkelijk aanwezig te kunnen zijn bij de ander. Tegelijkertijd moet je dat zelfbewustzijn niet zo vasthouden dat het een barrière wordt tussen jou en de ander. Het vraagt om loslaten: loslaten van controle, van verwachtingen, van de drang om het contact te sturen. Je merkt de kwaliteit van verbinding aan de reactie van de ander. Alle...
Lees verder »

Een uit de hand gelopen machtsstrijd met een kleuter

Afbeelding
We need to talk about Kevin De aanleiding van dit blog is een film, gebaseerd op een boek. Belangrijk is te realiseren dat onderstaande analyse geen verslag is van een documentaire, maar een reflectie onder het motto "wie de schoen past, trekke 'm aan". Eva in " We Need to Talk About Kevin " maakt verschillende fouten die bijdragen aan de escalerende machtsstrijd met haar zoon Kevin. Een gebrek aan impulscontrole bij beiden speelt een belangrijke rol. Voor Kevin leidt zijn impulsiviteit tot agressief en manipulatief gedrag, terwijl Eva's impulsieve reacties de situatie vaak verergeren. Dit creëert een vicieuze cirkel waarin negatieve interacties worden versterkt. Eva's fouten in de opvoeding Inconsequente reacties Eva schommelt tussen disciplineren en toegeven. Deze inconsistentie leert Kevin dat hij door volharding of manipulatie zijn zin kan krijgen. Emotionele afstand Eva's afstandelijkheid en gebrek aan warme connectie spelen een gr...
Lees verder »

De kunst van het complimenteren

Afbeelding
Een compliment is zelden puur neutraal Het zit bijna altijd ergens op een schaal tussen verbinding en positionering. Aan de ene kant heb je het compliment als erkenning. Dan zeg je eigenlijk: ik zie iets bij jou wat mij raakt of aanspreekt . Dat is horizontaal. Het vertrekt vanuit gelijkwaardigheid. Bijvoorbeeld: – “Ik merk dat jouw manier van luisteren mij rust geeft.” – “Ik vind het mooi hoe je dat hebt verwoord.” Hier blijft de ander vrij. Jij legt geen norm op, je deelt een ervaring. Aan de andere kant kan een compliment ongemerkt verticaal worden. Dan sluipt er iets van beoordeling of rangorde in: ik beoordeel jou positief volgens mijn maatstaf . Bijvoorbeeld: – “Goed zo, dat heb je netjes gedaan.” – “Wat knap dat jij dat begrijpt.” Dat klinkt vriendelijk, maar het impliceert: ik sta in de positie om te bepalen wat ‘goed’ of ‘knap’ is. Het verschil met erkenning is subtiel maar voelbaar. Er is ook een tussenvorm, die vaak voorkomt: het sociaal smeermiddel. – “Leuke ja...
Lees verder »

Populaire posts vanaf 2005 tot nu

Psychologie en leven in het hier en nu

Afbeelding
Zinvol verbinden Ieder mens verlangt naar liefde en vrijheid. Hoewel deze twee op zichzelf staande waarden lijken, kunnen ze op een diepere manier met elkaar worden verbonden. Wanneer liefde en vrijheid samenkomen, versterken ze elkaar en krijgen ze meer betekenis in ons leven. Zonder vrijheid geen liefde en zonder liefde geen vrijheid . Toch is het vinden van een evenwicht tussen autonomie en verbinding vaak een uitdaging. Deze balans voelt niet altijd vanzelfsprekend. Op dit blog verken ik vanuit spiritualiteit, zoals het taoïsme en boeddhisme, psychologie en persoonlijke ervaringen, hoe het ego ons kan ondersteunen, maar ook belemmeren. Loskomen van het ego Het ego is geen tastbaar iets; het bestaat uit gedachten, overtuigingen en identificaties die ons zelfbeeld vormen. Dit beeld bepaalt hoe we onszelf en de wereld om ons heen ervaren. Hoewel het ego ons kan beschermen en sturen, houdt het ons vaak gevangen in patronen die ons beperken. Door ons los te maken van dit beperkte zelf...
Lees verder »

Hoe voer je een constructief gesprek?

Afbeelding
Een praktische gids Een constructief gesprek voeren is een kunst die iedereen kan leren. In dit blog deel ik belangrijke inzichten en praktische tips die je direct kunt toepassen. De basis: wat is een dialoog? Een dialoog is de meest positieve vorm van een gesprek. Voor een  geslaagde dialoog zijn vier belangrijke voorwaarden essentieel. 1. Evenwaardigheid tussen gesprekspartners Niemand weet het bij voorbaat beter Meerdere gezichtspunten zijn mogelijk Er is geen sprake van winnen of verliezen Vermijd machtsstrijd 2. Open luisteren Oordeel niet over elkaar Geef ruimte aan andere meningen 3. Veilige sfeer creëren Iedereen moet zich vrij voelen om zijn mening te geven Ook afwijkende meningen zijn welkom 4. Ruimte voor emotie Gevoelens mogen gedeeld worden Benoem gevoelens wanneer ze relevant zijn De vier communicatieniveaus Tijdens een gesprek spelen verschillende niveaus tegelijk. Let op de volgende aspecten...
Lees verder »

De essentie van Houden Van

Afbeelding
Meer dan een gevoel De vraag of 'houden van' primair een gevoel is, raakt aan de kern van hoe we liefde begrijpen en ervaren. Hoewel velen liefde associëren met emoties als geluk, vreugde en verlangen, blijkt de werkelijkheid complexer en gelaagder te zijn. 'Houden van' manifesteert zich zowel als gevoel én als bewuste handeling. De etymologie van het woord, afgeleid van 'hoeden', wijst al op de actieve component: beschermen, zorgen voor, en verantwoordelijkheid nemen voor het welzijn van de ander. Het is een bewuste keuze die we maken en cultiveren, eerder dan iets wat ons simpelweg overkomt. Een belangrijk inzicht is dat gevoelens per definitie tijdelijk zijn. Alle emoties die we ervaren in liefde - of ze nu positief of negatief zijn - zijn afgeleiden van liefde, maar vormen niet de essentie ervan. Dit besef kan bevrijdend werken; het verlost ons van de kramp om voortdurend bepaalde gevoelens te willen vasthouden. We kunnen genieten van de emoties die liefde o...
Lees verder »

Het wezen van Ware Liefde

Afbeelding
Een verkenning van de balans Ware liefde is een complex en veelzijdig fenomeen dat verder reikt dan oppervlakkige verliefdheid of romantische aantrekkingskracht. Het is een fundamentele staat van zijn die ons verbindt met alles en iedereen, en manifesteert zich in verschillende vormen en gradaties van intimiteit. In stabiele relaties zien we vaak een natuurlijke balans tussen partners. Hoewel het gezegde luidt dat uitersten elkaar aantrekken, blijkt 'soort zoekt soort' een betrouwbaarder fundament voor duurzame liefde. Partners delen meestal vergelijkbare niveaus van opleiding, inkomen en andere levensaspecten. Deze wederkerigheid is essentieel - om liefde te kunnen herkennen, moet men eerst in staat zijn deze zelf te geven. Is er maar één ware? Meer over echte liefde Een belangrijk inzicht is dat ware liefde niet beperkt is tot één persoon of één levensfase. Het idee dat er slechts één 'ware' bestaat die voor eeuwig bij ons moet blijven, is een romantische misvatting. ...
Lees verder »

Wat is zelfrealisatie of verlichting?

Afbeelding
Een verkenning van het Onbeschrijfelijke  Zelfrealisatie en verlichting zijn spirituele concepten die een bijzondere staat van bewustzijn beschrijven, waarin men zich bewust wordt van de eigen ware aard. Hoewel deze begrippen hun wortels hebben in oosterse tradities zoals het hindoeïsme en boeddhisme, reikt hun relevantie verder dan specifieke religieuze kaders. Een fundamenteel inzicht is dat er niet zoiets bestaat als 'een verlicht persoon' - dit is een inherente tegenstrijdigheid. Verlichting is eerder de erkenning dat men de open ruimte is waarin alles komt en gaat. Het is bewustzijn zijn, en niemand kan bewustzijn claimen of bezitten. Hoewel verlichting bestaat als fenomeen, is het idee van 'de verlichte persoon' een illusie. De paradox van zelfrealisatie ligt in het besef dat er geen persoonlijk zelf te ervaren valt. Het bewustzijn waarin wij verschijnen is altijd al verlicht; het is een innerlijk weten. Een belangrijk kenmerk van deze staat is wat de diamantsoe...
Lees verder »