Evenwaardigheid
vrijheid en liefde

De kunst van telkens opnieuw kiezen Tussen actie en terughoudendheid In tijden van dreigende oorlog klinkt vaak de vraag: wat moeten wij doen? Jongvolwassenen vragen zich af of ze het leger moeten ingaan, of dat er alternatieven zijn. Wat zelden gehoord wordt, is de vraag naar de balans tussen doen en laten. Kunnen we oorlog voorkomen door niet te handelen, door ons te onthouden van bepaalde daden, juist omdat elke daad een nieuwe escalatie kan inluiden? Filosofische stemmen Filosofen als Arendt, Weil, Gandhi en Levinas hebben ieder op hun manier gewezen op de spanning tussen handelen en nalaten. Arendt zag handelen als bron van vrijheid, maar ook als iets dat verantwoordelijkheid vraagt. Gandhi ontwikkelde de kracht van geweldloosheid, waarin niet-handelen juist een actieve keuze werd. Levinas benadrukte de ethische roep van het gelaat van de Ander, dat ons aanspreekt nog vóór we handelen. Terughoudendheid als begin Het taoïsme wijst erop dat oorlog vaak ontstaat doordat m...

Liefde zonder last Veel mensen die op zoek zijn naar een partner dragen, vaak zonder het te weten, een subtiele wens met zich mee: dat de ander laat zien dat zij ertoe doen. Het is een begrijpelijk verlangen. Iedereen wil gezien en erkend worden. Toch ontstaat hierdoor in de beginfase van relaties een dynamiek die zelden wordt uitgesproken maar des te sterker wordt gevoeld. Het verborgen spanningsveld Het verlangen om bevestigd te worden kan onbewust veranderen in een impliciete opdracht voor de ander: “Laat mij voelen dat ik waardevol ben”. Hoewel niemand dit zo formuleert, wordt het toch door de ander opgepikt, via lichaamstaal, gedrag of een onderliggende spanning. De potentiële partner voelt dan een druk waarvoor hij of zij niet heeft gekozen. Dat gevoel van druk werkt vaak averechts. Niet omdat het verlangen verkeerd is, maar omdat het de relatie al voor de start onvrij maakt. Mensen willen een relatie gewoonlijk licht, nieuwsgierig en open beginnen. Een verborgen verwach...

Frustratie als wegwijzer Frustratie en passie zijn verwanten. Beiden geven energie, beiden zetten mensen aan tot daden. Toch is hun uitwerking heel verschillend. Passie trekt aan, frustratie stoot af. Een passie-uiting maakt anderen nieuwsgierig en schept verbinding, terwijl frustratie vaak tot ongenuanceerde uitspraken leidt die mensen van je afwenden. Toch geldt een eenvoudige waarheid: onder frustratie schuilt passie . Dat inzicht verandert hoe we naar onze eigen emoties kunnen kijken. Frustratie is geen teken van zwakte, maar een alarmsignaal dat een waarde of behoefte in ons geraakt wordt. Gevoel en emotie Het helpt om onderscheid te maken tussen gevoel en emotie . Gevoel is de binnenwereld die we altijd met ons meedragen: blijheid, verdriet, verlangen, teleurstelling, hoop. Emotie is het deel van die gevoelens dat zich naar buiten keert. Soms omdat we het niet kunnen binnenhouden, soms omdat we na overweging besluiten het te delen. Die tussenstap -het containment van ...

Zonder oordeel, zonder strijd Wat je voelt, bepaalt niet alleen je stemming, maar ook je neiging tot handelen. Wie zich geraakt voelt, wil iets laten merken, veranderen, oplossen of wegduwen. Maar het kan ook anders: door te containen . Dat wil zeggen: gevoelens laten opkomen, ruimte geven en dragen, zonder ze meteen te hoeven uiten als emotie of ze te onderdrukken. Containen is een variant van tot 10 tellen. De kunst van containment –het laten opkomen en dragen van (vooral negatieve) gevoelens zonder direct te handelen– is een krachtig alternatief. Je hoeft je gevoel niet te verloochenen. Je hoeft het ook niet weg te praten. Ik voel dit, en ik hoef er nu niets mee, behalve het te laten bestaan. Het geeft rust, overzicht en openheid. En het beschermt niet alleen jezelf, maar ook de relatie. Wat AI doet, lijkt hierop. Ontworpen om te communiceren zonder emoties, laat het zich niet meeslepen door gevoelens van ongeduld, frustratie, afwijzing of trots. Het oordeelt niet. Het wacht ...

Keuzes maken  In het leven nemen we voortdurend beslissingen zonder alle informatie te hebben. Het Monty Hall-probleem, een beroemd kansspel uit de statistiek, biedt een fascinerend inzicht in hoe we omgaan met keuzes, onzekerheid en het bijstellen van onze overtuigingen. Dit geldt niet alleen voor strategische beslissingen, maar ook voor een heel persoonlijk aspect: hoe we communiceren. In de beroemde tv-show krijgt de kandidaat drie deuren voor zich. Achter een van de deuren staat een auto, achter de andere twee een geit. De kandidaat kiest een deur, waarna de host – die weet waar de auto staat – een andere deur opent en een geit onthult. Vervolgens krijgt de kandidaat de keuze: bij de eerste deur blijven of wisselen. De wiskundige uitleg van de beste strategie staat onderaan dit artikel. Openheid als keuze Sommige mensen spreken spontaan uit wat in h...

Bewustwording van oude neigingen Het doorbreken van een onbewust emotioneel patroon begint met het bewust worden van terugkerende emoties, gedachten en gedragingen in situaties die vaak uit verhouding lijken of waarin je telkens vastloopt. Past Reality Integration (PRI is een methode ontwikkeld door Ingeborg Bosch) en vergelijkbare methoden benadrukken dat het opsporen en doorbreken van onbewuste patronen geduld en systematische zelfobservatie vraagt. Hier zijn enkele effectieve stappen om deze patronen betrouwbaar op het spoor te komen en ze te doorbreken. Bewustwording van terugkerende patronen Patronen opsporen begint met aandacht voor momenten waarop je sterke, negatieve emoties ervaart -zoals angst, boosheid, schuld of schaamte- die in intensiteit of frequentie afwijken van de situatie. Deze reacties zijn vaak signalen dat er een onderliggend emotioneel patroon actief is. Bijvoorbeeld: als je in situaties van kritiek steeds overmatig defensief reageert, kan dat wijzen op een onde...

Basis en uitgangspunten Gevoelens en verlangens vormen een basis voor ons handelen en denken, waarbij lust, liefde, vertrouwen en het onbekende zich al doende verweven tot een onlosmakelijke eenheid. Hoewel deze concepten op het eerste gezicht los van elkaar lijken te staan, zijn ze na verloop van tijd diep met elkaar verbonden in een dynamisch spel van aantrekking, verlangen en wederkerigheid. Niet alle gevoelens willen we direct in een emotie uiten. Wanneer we ze eerst onderzoeken in een veilige omgeving, ze als het ware " containen ", leren we onszelf kennen in en uit contact met een ander. Lust: de drijvende kracht van verlangen Lust is een krachtige, instinctieve kracht die ons voortstuwt richting vervulling. Het is vaak een lichamelijke, soms ongetemde energie die uitgaat naar een ander of naar iets wat we willen ervaren. In zijn puurste vorm is lust een directe impuls, een kracht die ontspringt uit onze diepste behoeften. Maar lust kan ook het startpunt zijn van iets d...

Weten en aanvoelen wanneer te uiten Het is belangrijk om zowel prettige als onprettige gevoelens te erkennen voor een evenwichtig leven. In plaats van onprettige gevoelens te onderdrukken, is het beter om ze te accepteren en ze (zonder ze te uiten) te laten groeien tot een punt waarop je ze kunt begrijpen en beheersen. Humor kan hierbij helpen. Op weg naar balans Begrijp en erken zowel prettige als onprettige gevoelens om beter te kunnen reageren op je behoeften en die van anderen. Het "containen" van gevoelens betekent dat je onprettige gevoelens toelaat zonder ze te laten overheersen. Je kunt beslissen of je ze laat zien als emoties, maar het geeft je de kans om van ze te leren en ze op een gezonde manier te verwerken. Humor kan helpen om licht te brengen in donkere momenten en afstand te nemen van je gevoelens, waardoor je een frisse kijk krijgt op situaties. Mentale pauze Door contemplatie kun je dieper nadenken over je gevoelens, de oorzaken begrijpen en groeien als pers...

Gevoelens delen Verliezen we aan authenticiteit wanneer we positief tegen iemand doen terwijl we eigenlijk negatieve gevoelens ervaren in het contact met de ander? Het is onmiskenbaar eerlijk wanneer je een ander laat weten welke gevoelens die persoon bij je oproept. Maar moet je, wanneer je eerlijkheid hoog in het vaandel hebt staan, dat zo vertalen dat je een open boek bent? Uiteraard niet, want het is ook mogelijk dat die ander helemaal niet de oorzaak is van jouw negatieve gevoelens. We hebben bijvoorbeeld een ochtendhumeur of net iets vervelends meegemaakt en dan bestaat de kans dat de alleen al de aanwezigheid van de ander negatieve gevoelens oproept. Een ik-boodschap werkt goed In zijn algemeenheid is het delen van negatieve gevoelens alleen aanbevolen in een ik-boodschap: “wanneer jij dit of dat doet, dan roept dat bij mij dat gevoel op”. Met de ik-boodschap laat je in het midden wie de verantwoordelijkheid draagt voor het ontstaan van dat gevoel. De kunst is natuurlijk om de...

Gevoelens zijn niet blijvend De relatie tussen gevoel en emotie in dit artikel is als volgt. Een emotie is een gevoel die al dan niet opzettelijk of bewust getoond wordt. Gevoelens ontstaan en verdwijnen in ons bewustzijn. In de evolutie zullen de levende wezens steeds beter in staat zijn geraakt om hun emoties binnen te houden en vooral voor de mens het vermogen hebben opgeleverd deze om te zetten in denken. Primatenonderzoeker Frans de Waal stelt dat gevoelens alleen kenbaar zijn door degene die ze ervaart, maar maakt een onderscheid met emoties, die zeker wel waarneembaar zijn. Een opgetrokken lip, een blozende wang, een overslaande stem, het zijn gebaren en houdingen bij mens en dier die wijzen op emoties. Een gevoel kan niet constant bestaan. Een constant gevoel verdwijnt naar de achtergrond en wordt nauwelijks nog waargenomen. Er bestaan geen verkeerde gevoelens, maar er is ook geen noodzaak om alle gevoelens te delen. Gevoelens kunnen met verstand en intuïtie de basis ...

Bewust worden van wat er speelt Om te kunnen overleven regelt jouw bewustzijn allerlei functies als opmerken, onderscheiden, beoordelen, verbinden, onthouden, herinneren, denken, voelen, handelen, ontspannen, regenereren. Denken doe je met jouw hoofd en verstand, voelen doe je met jouw buik en de rest van jouw lichaam. En dan is er nog intuïtie. Hier zijn unieke eigenschappen voor elk van de drie bronnen van informatie. Verstand Redeneren Het vermogen om logisch na te denken en conclusies te trekken op basis van feiten en informatie. Analyse De vaardigheid om complexe informatie te ontleden en verbanden te leggen. Probleemoplossend vermogen Het kunnen vinden van oplossingen voor uitdagingen en obstakels. Gevoel Empathie Het vermogen om de gevoelens van anderen te begrijpen en te delen. Gevoeligheid Een acute waarneming van emotionele signalen en subtiele veranderingen in de omgeving. Authenticiteit De oprechtheid in het uiten van emoties en gevoelens. Intuïtie Inzicht Het vermogen om ...

Toon niet al jouw gevoelens Arnon Grunberg schrijft 16 mei in zijn column op de voorkant van de Volkskrant naar aanleiding van een interview met Roy Baumeister, auteur van het boek Wilskracht het volgende. De cultus van de authenticiteit, waarbij alle emoties in de openbaarheid moeten, is ook een vijand. Emoties zijn net als toiletbezoek een privéaangelegenheid. Ze moeten onderdrukt worden en dat vereist enige wilskracht. Tot zover Grunberg. Weet wat je wel wilt tonen Grunberg schiet een beetje door. Het gaat er niet om dat je authentiek bent door alle gedachten en emoties zonder beperking te delen met de buitenwereld. Dat zou de wereld door deze ego-gerichtheid onleefbaarder maken. Waar het wel omgaat is dat je eerst observeert en een keuze maakt of je emoties of gedachten wel of niet wilt delen met anderen. Om emoties goed te kunnen observeren moet je deze eerst toelaten en binnen jezelf laten opkomen (containen). Wanneer je vervolgens besluit dat het belangrijk is dat anderen ...