Evenwaardigheid
vrijheid en liefde

Tussen vasthouden en laten gaan We willen graag vasthouden wat mooi is. Een geliefde, een herinnering, een moment van geluk. Even vanzelfsprekend willen we afweren wat pijn doet. Het is een menselijke reflex: grijpen en wegduwen, alsof we zo het leven in een veilige vorm kunnen kneden. Maar vroeg of laat laat alles ons toch los. Niet omdat we dat willen, maar omdat het in de aard van dingen ligt om te veranderen. Soms doet dat pijn, soms voelen we weerstand, soms verzetten we ons met heel ons hebben en houden. Toch is het juist dát verzet dat ons het meest vermoeit. De boeddhistische traditie noemt de weg daartussen madhyamā-pratipad , de middenweg. Het is geen compromis, maar een levenshouding waarin we ons niet laten meesleuren door begeerte of afkeer. We leren kijken naar wat is, zonder ertegen te vechten en zonder het te grijpen. In de stilte van dat kijken kan vergankelijkheid zich tonen zonder dreiging. Wat we vrezen te verliezen, blijkt soms nooit van ons geweest te zijn. ...

Hoe respectvolle relaties groeien In onze omgang met anderen speelt zich een subtiel spel af tussen twee fundamentele krachten: betrokkenheid en grensbewustzijn . Beide zijn essentieel voor respectvolle interactie en duurzame verbondenheid. Toch wordt deze dubbele beweging vaak onderschat, zeker in een tijd waarin polarisatie en snelle oordelen domineren. In deze tekst verken ik hoe voortdurende afstemming tussen betrokkenheid en het bewaken van grenzen niet alleen een sociale vaardigheid is, maar ook een diep menselijke deugd. Daarbij verbind ik dit inzicht met de klassieke filosofische oproep om te leven naar de deugd.   Respect als levende afstemming Respect is geen vaststaande handeling die je eenmaal aanleert en daarna automatisch toepast. Integendeel, respect vraagt om een voortdurende gevoeligheid voor de situatie, de ander en jezelf. Je zou kunnen zeggen: respect leeft in de kunst van afstemming . Vergelijk het met een dans: soms vraagt een ontmoeting om nab...

Door wereldse illusies snijden Wat zijn soetra's? Soetra's zijn geheugensteuntjes die worden gebruikt in het hindoeïsme, het boeddhisme en het jaïnisme als een aforisme waarmee de kennis van rituelen, filosofie, grammatica of elk andere vorm van kennis kan worden overgedragen. De Diamantsoetra vormt een op zichzelf staand onderdeel van Prajna paramita -literatuur (perfectie van inzicht). Voorbeelden van paramita's (transcenderende deugden) zijn: vrijgevigheid; morele discipline; geduld; wijsheid (prajna); inzet; verdraagzaamheid; waarachtigheid; vastbeslotenheid; belangeloze liefde; gelijkmoedigheid tot in perfectie en zonder eigen belang; vindingrijkheid (in het vinden van de juiste middelen om andere wezens te helpen); vastberadenheid; kracht; kennis. Het thema van alle Prajna paramita soetra's is hoe het inzicht in de leegte van alle verschijnselen leidt tot een actief mededogen voor alle wezens. De Diamantsoetra De Diamantsoetra heet zo omdat hij zo scherp...

Stephen Fry over het streven naar perfectie Wie niet kan leven met de eigen imperfectie leidt een voortdurende pijn tijdens de zoektocht naar meer perfectie en minder fouten. Dit gegeven is verweven in veel mythologieën. In het paradijsverhaal kan Eva de verlokking niet weerstaan om de appel die leidt tot kennis van goed en kwaad. In de Griekse sagen van het ontstaan van goden en de mens is de verleiding de doos van Pandora, een vrouw begiftigd met alle ideale menselijke gaven. Door haar nieuwsgierigheid ontsnapten de geesten van alle onheil en bleef slechts hoop achter. In zijn nieuwe boek beschrijft Stephen Fry dit proces van creatie van en door nieuwe goden dat we op dit punt in de tijd lijken te herhalen. We zijn bezig kunstmatige intelligentie te construeren en gieten het in een vorm die ons het mogelijk maakt om ernaar te kijken: software of een robot of mengvormen van mens en technologische hoogstandjes. De vraag, uitdaging en gevaar is dat we dreigen te herhalen wat ooit eerd...

Het lied van de Heer Bhagavad Gita betekent het lied van de Heer en is het hoofdwerk van de spirituele literatuur van het hindoeïsme als onderdeel van het epos Mahabharata. De Bhagavad Gita biedt een diepgaande filosofie en spiritualiteit die zich richt op het vervullen van onze plichten met toewijding en overgave aan God, terwijl we ons inzetten voor onze eigen spirituele evolutie en verlichting. We zouden ons daarbij niet moeten laten afleiden door zorgen over succes of falen. In het epos legt Heer Krishna aan krijger Arjuna uit hoe met zelfkennis in vrijheid te leven. Arjuna staat in tweestrijd en vraagt zich af of hij moet vechten of zich moet terugtrekken, of hij wel of niet moet handelen. Krishna vindt dat te kort door de bocht en legt uit dat hij twee zaken in het oog moet houden. De mens wikt, God beschikt . Arjuna mag kiezen hoe te handelen, maar moet zich neer leggen ( waarde 15, zie onder ) dat het resultaat wordt bepaald door Īśvara (God, Saguna Brahma). Īśvara is de dir...

Geluk heeft alles te maken met balans Op dit blog wordt vaak geschreven over geluk en gelukkig worden. Dat is niet omdat het zo moeilijk is, maar omdat velen nauwelijks kunnen geloven dat het zo simpel is en dat het meer te maken heeft met iets te laten dan door iets te doen. Ianthe Sahadat interviewde voor de Volkskrant de Amerikaanse, zelfbenoemde geluksprofessor Raj Raghunathan. Een citaat. De onlinecursus 'Een leven vol geluk en voldoening' van Raj Raghunathan is een van de populairste cursussen in de VS, met honderdduizenden deelnemers. Ook op zijn eigen universiteit, met veel op zakelijk succes gerichte studenten, is zijn 'zweverige' collegereeks over geluk een hit. Kern van zijn betoog: vergeet al die strategieën die je gebruikt om verder te komen in je carrière, die werken juist averechts voor het bereiken van levensgeluk. Stop met vergelijken met anderen, probeer ergens goed in te zijn naar eigen vermogen, richt je meer op vrienden en familie dan op werksu...

De taal weerspiegelt de ziel April 2012 was de maand van de filosofie met als thema ‘de ziel’. Het bestaan van een (on)sterfelijke ziel is ongewis, het boeddhisme bijvoorbeeld gelooft er niet in. De ziel heeft zich zeker in onze taal genesteld. Seneca zei al "De taal weerspiegelt de ziel". de ogen zijn de spiegels der ziel door de ziel gaan op zijn ziel trappen jouw ziel blootleggen een goed geloof en een kurken ziel dan drijft men de zee over hoe hoger het hart, hoe lager de ziel hoe meer zielen, hoe meer vreugd met hart en ziel met zijn ziel onder de arm lopen zielenroerselen moederziel alleen ter ziele zijn God hebbe zijn ziel zielsverwanten: twee zielen, één gedachte zijn ziel en zaligheid verkopen zijn ziel in lijdzaamheid bezitten In geen van deze uitdrukkingen wordt de aard van de ziel duidelijker, terwijl het woord ziel juist dan gebruikt wordt om de kern van de zaak aan te duiden. Maar het wordt ook gebruikt als een verlegenheidsaanduiding, bijvo...