Evenwaardigheid
vrijheid en liefde

Nietzsche's diagnose: de wraakzucht van de machtelozen Volgens filosoof Friedrich Nietzsche (1844-1900) ontstond het christelijke (en bij uitbreiding moderne humanistische) gelijkheidsdenken als waarde niet uit nobele motieven, maar uit ressentiment : de omgekeerde wraakzucht van degenen die zich machteloos voelden. Hoewel sommige waarden objectief waardevol zijn, benadrukt Nietzsche dat ze hun kracht verliezen als we ze niet persoonlijk toe-eigenen. De Gouden Regel bijvoorbeeld blijft krachtig omdat mensen hem steeds opnieuw heruitvinden , niet alleen maar overnemen. Men kan Nietzsche lezen als een waarschuwing: wie spreekt over gelijkheid en evenwaardigheid moet oppassen dat dit geen middel wordt om levenskracht en verscheidenheid te onderdrukken. De oorspronkelijke "meesters" legitimeerden hun macht door hun eigen kracht en voortreffelijkheid. Maar degenen die deze macht niet bezaten, de onderworpenen, keerden de waarden om: macht werd "slecht", neder...

Oude observaties doorgetrokken naar een betere toekomst Machiavelli geldt als een scherpzinnig realist. Hij observeerde de mens en de macht zonder opsmuk en zonder wensdenken. Zijn bekendste werk, Il Principe , staat vol met lessen voor leiders die effect willen hebben in een wereld waar niet de deugd, maar het resultaat telt. Hij werd daarom vaak gezien als een cynicus, iemand die het kwaad omarmde als middel. Maar wie verder kijkt, ziet iets anders: Machiavelli was een realist die zijn scherpe blik inzette in dienst van een hoger doel: een vrij, verenigd Italië, verlost van binnenlandse verdeeldheid en buitenlandse overheersing. Daarmee was hij, paradoxaal genoeg, ook een idealist. Maar niet van de zuivere soort. Geen dromer, wel een denker die de werkelijkheid recht in de ogen keek. En precies dat maakt hem vandaag nog steeds actueel. We leven nu in een tijd waarin we de illusie kunnen koesteren dat we het beter hebben geregeld dan ooit. Er is vrijheid, er is welvaart, er is r...

De dans tussen woord en beeld of evenwaardigheid? Wanneer we proberen te begrijpen wat het betekent om evenwaardig met elkaar om te gaan, stuiten we op de grenzen van onze uitdrukkingsmogelijkheden. Sommige inzichten ontstaan in de ruimte tussen woorden, in het zoeken, tasten, herformuleren. Andere openbaren zich plotseling als een beeld dat alles samenvat. Het verschil tussen gelijkwaardigheid en evenwaardigheid illustreert deze twee vormen van denken op een bijzondere manier. Denken-door-taal: het woord als zoeklicht Taal denkt mee. Wanneer we woorden als "gelijkwaardigheid" en "evenwaardigheid" door elkaar gebruiken "net zolang het nodig is", zijn we niet bezig met semantische slordigheid. We laten de taal zelf het verschil ontdekken. Woorden zijn geen statische etiketten die we op de werkelijkheid plakken: ze zijn levende instrumenten die nieuwe betekenissen kunnen blootleggen. Het herbenoemen -van "vrijheid, gelijkheid, broederschap"...

Een weegschaal in harmonie In de zoektocht naar betekenis en vervulling in het leven, stellen veel mensen dat liefde het hoogste doel is, de essentie van het bestaan. Het idee dat liefde de kern vormt van onze menselijke ervaring is diep geworteld in onze cultuur, religie en filosofie. Echter, een alternatieve visie stelt dat het niet enkel liefde is die het leven betekenisvol maakt, maar eerder een balans tussen verschillende aspecten van ons bestaan. In deze visie wordt gesteld dat echte vervulling pas mogelijk is wanneer we een harmonie weten te vinden tussen liefde, vrijheid, verantwoordelijkheid en innerlijke rust. Het is binnen deze balans dat de kwaliteit van het leven volledig tot zijn recht komt en dat een constructieve verbinding tussen liefde en vrijheid ontstaat. De zoektocht naar liefde Liefde wordt vaak gezien als de kracht die de wereld beweegt. Wij mensen worden doorgaans verwekt als samensmelting van twee mensen die van elkaar houden. Het is het gevoel dat ons verbindt...

Zelfonderzoek met een podcast Kitty Munnichs en Fay Troost, twee journalistes in opleiding aan de Rijksuniversiteit Groningen vroegen zich, halverwege de twintig, af waarom iedereen maar van relatie naar relatie hopt en zij zelf nog geen relatie hebben. Ze besloten er in het kader van hun studie een podcast van te maken en het resultaat in te zenden voor de NTR podcast prijs en ze werden genomineerd. In het kader van hun research interviewden ze leeftijdsgenoten, sprongen in het diepe en ondertussen kwamen ze bij mij terecht in mijn hoedanigheid als “datingcoach”. Tijdens het interview en te horen op de eerste aflevering van de podcast geven ze zelf een verschillend antwoord op hun centrale vraag. De een lijkt heel rationeel en de ander lijkt een vat vol heftige, vaak tegenstrijdige gevoelens, maar dat beeld kantelt. Hoe om te gaan met het conflict tussen ratio en gevoel in het aangaan van een verbinding? Ik leg hen de logica voor van hun aarzeling om de grens over te gaan. Ieder me...

Vrij, vrijer, vrijen Ianthe Sahadat interviewde voor de Volkskrant Jan Drost. Aan de hand van filosofen en schrijvers als Plato, Schopenhauer, Nietzsche, Stendhal, Saul Bellow en Amos Oz laat Jan Drost in zijn boek Het romantisch misverstand, anders denken over liefde (bol.com) zien hoe allerlei ideeën over liefde en romantiek in ons hoofd terechtkomen en daar doorwerken, zowel ten goede als ten kwade. Seks, macht, jaloezie, vreemdgaan, trouw, romantische idealen, het komt allemaal aan de orde. Jan Drost is ervan overtuigd dat onze manier van denken ons voelen en handelen beïnvloedt en dat anders denken tot anders handelen kan leiden. Denken kan ons vermogen tot liefhebben een goede dienst bewijzen, bijvoorbeeld door het ontmaskeren van romantische idealen die onze liefde in de weg staan, zo niet onmogelijk maken. Veel liefde gaat verloren aan romantiek en misverstand. Maar wij zijn vrijer dan we veronderstellen. En wij kunnen zoveel beter, zoveel mooier, ook in de liefde. Vooral in d...