Evenwaardigheid
vrijheid en liefde

Over aanwezigheid zonder toe-eigening Een getuige is geen toeschouwer. De toeschouwer houdt afstand om niet geraakt te worden. De getuige houdt afstand om het geziene te kunnen dragen. Het verschil zit niet in de positie maar in de bereidheid. Er zijn mensen die bewaren wat anderen loslaten. Die aanwezig zijn bij wat niet wordt uitgesproken. Die op een pad staan tegenover iemand en de vraag dragen zonder haar te stellen. Die boeken in bewaring nemen. Die bij een sterfbed zijn zonder te weten wat ze meenemen tot het jaren later zichtbaar wordt. Getuige zijn vraagt niets en tegelijk alles. De getuige schept ruimte door er te zijn zonder het over te nemen. Dat is iets anders dan helpen. Helpen heeft een richting, een doel, een resultaat. Getuige zijn heeft alleen een aanwezigheid. Vandaar de paradox: wie getuige is, verandert niets en verandert alles. Compassie is de grondstof. Maar oneindige compassie bestaat niet zonder zelfverlies. De getuige weet dit. Hij wordt bewogen maar niet meeg...

Over passie, vrede en de vrijheid om te laten zijn Van oudsher wordt gezegd dat de mens geroepen is om getuige te zijn van iets dat groter is dan hijzelf, of men dat nu waarheid, liefde, het leven of God noemt. Sommigen lijken dat getuigenis te belichamen door hun kalmte. Ze stralen een vrede uit die niet afhankelijk lijkt van omstandigheden, alsof ze iets hebben herkend dat voorbij angst en strijd ligt. Toch blijft de vraag interessant hoe diezelfde bron zich verhoudt tot mensen die juist gepassioneerd zijn, die intens leven en zich met vuur inzetten voor wat zij als waar of rechtvaardig ervaren. Vaak wordt passie gezien als het tegendeel van rust, als beweging tegenover stilte. Maar misschien is dat een misverstand. Vrede hoeft niet de afwezigheid van beweging te zijn, net zomin als passie per definitie onrustig hoeft te zijn. Wanneer innerlijke vrede niet verward wordt met berusting, kan ze juist de grond zijn waarop passie haar richting vindt. Dan is passie niet langer een ui...

De pijn bij onthechting Soms houdt een mens zich vast aan iets wat allang vervlogen is en lijdt daar hevig onder. Niet omdat hij niet weet dat het voorbij is, maar juist omdat hij het wel weet. In deze tekst beschrijf ik de paradox van existentieel verlangen, het onvermogen om los te laten en de weg van menselijke aanvaarding. Want wat betekent het om een leven te leven dat vraagt om te buigen voor het onomkeerbare? Een paradox van weten en niet-kunnen Er zijn momenten waarop een mens weet wat hij zou moeten doen -loslaten, aanvaarden, verder gaan- en het toch niet kan. Dat weten op rationeel niveau staat machteloos tegenover een innerlijk systeem dat weigert zich te voegen naar de logica van verlies. Het hart heeft zijn eigen wetten, traag en onwrikbaar. Wie rouwt om een verloren liefde, rouwt niet alleen om de ander, maar vaak ook om een deel van zichzelf dat zich met die ander verbonden wist. Deze paradox raakt de kern van de menselijke ervaring: het verschil tussen weten en ...

Zinvolle interactie zonder zweverigheid De ziel roept vaak associaties op van mystiek en religie, maar wat als we het concept opnieuw bekijken vanuit een eigentijds en rationeel perspectief? Maarten van Buuren biedt in zijn boek Quantum, de oerknal en God, perspectieven van de quantummechanica (bol.com) een interessante ingang door de ziel te beschrijven als een emergent verschijnsel. Dit biedt een manier om over de ziel te spreken zonder te vervallen in zweverigheid. Het leven kwam na miljarden jaren van evolutie voort uit materie, en ergens in dat proces heeft zich mogelijk de ziel ontwikkeld. De ziel, voortgekomen ( geëmergeerd ) uit de interactie van biologische elementen, is een complex geheel dat geen mystieke oorsprong heeft, maar geworteld is in de wetmatigheden van de natuur. Emergent gedrag is meer dan de som van de onderdelen, omdat de complexe patronen en het schijnbare doelgerichte gedrag van bijvoorbeeld een zwerm vogels of vissen niet direct kunnen worden afgeleid u...

Hebben wij een ziel nodig als getuige? Joke Hermsen: Hebben wij een ziel? De veronderstelling dat mens en dier een ziel hebben, is diep geworteld in onze geschiedenis en cultuur. Dit idee lijkt voort te komen uit verschillende waarnemingen en ervaringen, die samen een complex beeld vormen van wat de ziel betekent en hoe deze ons leven en denken beïnvloedt. Het verschil tussen leven en dood Een van de meest fundamentele ervaringen die de gedachte aan een ziel oproept, is het verschil tussen leven en dood. Wanneer een levend wezen sterft, ervaren mensen vaak een ongrijpbaar gevoel dat "iets ontbreekt." Deze intuïtie dat er een levenskrachtig, immaterieel aspect aan het leven verbonden is, heeft geleid tot het idee dat de ziel bij de dood het lichaam verlaat. Dit concept biedt troost en een verklaring voor de vergankelijkheid van het fysieke bestaan. Er blijft “iets” voortbestaan. Bewustzijn en intentie Naast de fysieke aspecten van het leven ervaren mensen een innerlijke wereld...

Verdeel en heers Mensen die macht willen consolideren of vergroten gebruiken methodes die anderen aan het twijfelen brengen. Verdeel en heers. Geef anderen het gevoel afgescheiden te zijn dan gaan ze op zoek naar verbinding en bevestiging van zichzelf. Zaai twijfel en oogst makke burgers, trouwe volgers en begerige consumenten. Consumenten gaan dingen kopen die ze niet echt nodig hebben, maar mensen achter de schermen nog rijker en machtiger maken. Tony Parsons vertelt het volgende over afgescheidenheid. Het gevoel afgescheiden te zijn is reden dat mensen op zoek gaan. Er is geen afgescheiden persoon. Het leven gebeurt. Of een baby nu huilt of honger lijkt te hebben, er is gewoon een vorm van zijn. Daarna komt er een moment waarop het kind zich begint te realiseren dat het een identiteit heeft en daarmee een afgescheiden persoon is los van anderen. Op dat moment begint het kind zich te verbeelden dat het beperkt is tot het eigen lichaam. “Mijn grens is deze huid en de rest staat daa...

Eenheidservaring In een wereld vol met individuen die met elkaar in competitie zijn om zichzelf te onderscheiden in de massa wordt de boodschap dat we allemaal één zijn, misschien onderschreven maar in de praktijk genegeerd. We zijn bang voor eenheidsworst, om overgeslagen te worden voor relaties of werk wanneer we niet op de een of andere manier opvallen in de meute. Wie wil zich nu één voelen met een ander wiens gedrag we afkeuren of misschien zelfs veroordelen. In het woord oordelen zit al de afscheiding. In ons leven starten we met (af en toe) een oceanisch eenheidsgevoel, als peuter proberen we ons voor het eerst los te maken en als puber gaan we op het liefdespad om onszelf weer te verbinden. We doen in het leven meermaals en voortdurend de ervaring van afgescheidenheid op. Met familie en geliefden voelen we ons onafgebroken verbonden, maar dat gevoel kan ook verdwijnen. De mensen die een verlichtings- of eenheidservaring hebben gehad, beseffen dat het afgescheiden ik of ego e...

Wereldvrede door Transcendente Meditatie? Beoefenaars van Transcendente Meditatie (TM) roepen het al jaren: wanneer het aantal mediterenden een bepaald minimum aantal overstijgt, zal meditatie invloed hebben op het heil der wereld. Dat nobele streven lijkt niet te worden gestaafd door de hedendaagse realiteit, maar het is waarschijnlijk dat TM een effectieve behandeling biedt bijvoorbeeld bij een te hoge bloeddruk. Osho en Eckhart Tolle zijn eveneens voorstander van meditatie, maar hekelen de hoge ambities van TM. Door meditatie of bij mindfulness sta je stil bij jouw ademhaling en neem je als het ware afstand van het denken. Gedachten en gevoelens komen op, je accepteert ze, je volgt en vormt ze niet tot een logische reeks, maar je laat ze weer gaan. Je geeft ze zo min mogelijk aandacht. Je probeert getuige te zijn van interne processen door bewust te ervaren van het hier-en-nu. De bij herhaling opgeroepen stilte maakt het mogelijk om steeds beter waar te nemen hoe relatief de waar...

De wereld is een schouwtoneel Elk krijgt zijn rol en speelt zijn deel Het woord persoon komt van het Latijnse woord voor “persona: masker of rol”. Toneelspelers in de oudheid hadden maskers voor om uit te beelden wie zij voorstelden en welke rol zij speelden. Het geheel van regisseur, toneel, toneelspelers en publiek zou je kunnen zien als een metafoor voor ons bewustzijn en persoonlijkheid. Het toneel en de achtergrond staat dan voor het on(der)bewuste, de toneelspelers voor de diverse rollen die wij en ons ego spelen, de projecties die we doen op anderen en het publiek voor de buitenwereld en dat deel in onszelf dat zichzelf observeert. Een goede regisseur probeert ervoor te zorgen dat het toneelstuk zich gedurende haar levensduur ontwikkelt en in kwaliteit groeit. Belangrijk is om je te realiseren dat geen van de onderdelen van het toneelstuk een apart (onderdeel is van de) persoon is die jij (zelf) bent. Die vergissing is in de historie vaak gemaakt. Velen hebben gedacht dat er...