Evenwaardigheid
vrijheid en liefde

Wat vanzelfsprekend is, verdwijnt uit beeld Wat ons draagt, blijkt zelden datgene waar we onszelf aan ophangen. I ieder mens komt voort uit een moeder. Dat is geen mening, maar een feit. En toch lijkt dit gegeven nauwelijks gewicht te hebben in de manier waarop we onze wereld inrichten. De vrouw staat in het middelpunt van het menselijk bestaan: als minnares, als moeder en als opvoeder. Zij draagt het begin, het lichaam, de zorg en de overdracht. Zonder haar is er geen continuïteit. Juist daarom is haar waarde zo vanzelfsprekend geworden dat zij verdwijnt uit het zicht. Het gevolg is een paradox die we nauwelijks nog opmerken. Vrouwen groeien op met een diepgewortelde onzekerheid over hun eigen waarde, terwijl zij het dragende fundament vormen van menselijk leven. Niet omdat zij tekortschieten, maar omdat wat onmisbaar is zelden wordt geëerd. Het vanzelfsprekende wordt zelden beschermd. Mannen daarentegen zijn inwisselbaar. Zij worden opge...

Waarom mensen vastlopen in de vraag of ze ertoe doe Sommige mensen stellen zichzelf voortdurend de vraag: doe ik ertoe? Ze worstelen niet alleen met twijfel over hun waarde, maar weten ook niet hoe ze die waarde zouden kunnen realiseren. Sterker nog, ze kunnen de moed niet opbrengen om te denken dat ze de vraag helemaal niet hoeven te beantwoorden. Waarom raken mensen zo vastgelopen in deze vraag? De wortels van voorwaardelijke waarde Het antwoord ligt grotendeels in wat mensen hebben meegekregen en meegemaakt. Wanneer een kind opgroeit met voorwaardelijke liefde of waardering, wanneer het alleen gezien of geliefd wordt als het presteert, iets bijdraagt, "lief" is, of goed functioneert, dan wordt het gevoel van waarde gekoppeld aan wat je doet. Het kind leert een fundamentele les: ‘zijn alleen’ is niet genoeg. Dit gebrek aan onvoorwaardelijke bevestiging laat een leegte achter. Als niemand je ooit het gevoel heeft gegeven dat je ertoe doet simpelweg omdat je bestaat, ...

De stress van een schitterend leven De emancipatie van vrouwen is nog lang niet voltooid. Dat blijkt niet alleen uit ongelijkheid op de arbeidsmarkt of in de verdeling van zorgtaken, maar ook uit een stille crisis die zich afspeelt onder jongeren en in het bijzonder onder meisjes. Al twintig jaar verslechtert hun mentale gezondheid en de cijfers van de laatste jaren zijn ronduit verontrustend. Bijna de helft van de meisjes op de middelbare school rapporteert veel piekeren, angst en ongeluk; een stijging van bijna twintig procent ten opzichte van vijf jaar eerder. Zelfbeschadiging, eetstoornissen en overdoses komen eveneens veel vaker voor bij meisjes dan bij jongens. Achter deze cijfers schuilt meer dan een medisch of pedagogisch probleem. Ze leggen een spanningsveld bloot tussen vrijheid en maakbaarheid dat diep filosofisch, historisch en maatschappelijk van aard is. Vrijheid als last Simone de Beauvoir stelde dat de vrouw in de westerse cultuur vaak tot object wordt gemaakt, b...

Liefde buiten het cliché Romantiek is een terrein waarop we ons graag laten meeslepen, maar waar ook de meeste gemeenplaatsen huizen. Van de 'ware' ontmoeten tot opgaan in de ander, van vlinders in de buik tot rozen op tafel, het lijkt allemaal bekend terrein. Maar wie iets dieper graaft, merkt dat er onder de oppervlakte vragen liggen die de clichés onderuit schoppen. Filosofen hebben op verschillende manieren geprobeerd om de liefde te ontdoen van haar valse glans, niet om haar te ontkennen, maar om haar bestaansrecht juist dieper te funderen. Liefde is een daad: Kierkegaard Søren Kierkegaard was een romanticus van het existentiële soort. Hij wantrouwde het idee dat liefde louter een gevoel is dat je overvalt. Volgens hem begint echte liefde pas waar je bereid bent verantwoordelijkheid te nemen. Niet het spontane gevoel telt, maar de keuze ervoor, tegen de stroom van je stemmingen in. Liefde is een voortdurende daad van trouw aan iets dat zich niet altijd laat voelen. ...

Liefde, ironie en explosieve verschillen tussen mannen en vrouwen De uitdrukking iets met de mantel der liefde bedekken klinkt mild en wijs. Alsof je kiest voor de vrede in plaats van het gelijk. Maar is het wel altijd liefde? Of gebruiken we het soms als excuus om iets niet onder ogen te hoeven zien? En belangrijker: wanneer wél en wanneer beter niet? Een warme doek of een deken van stilte? De uitdrukking komt oorspronkelijk uit de Bijbel. In Spreuken 10:12 staat: “Haat wekt twisten, maar liefde bedekt alle overtredingen” . In het Nieuwe Testament klinkt het door in 1 Petrus 4:8 : “Heb elkaar hartelijk lief, want de liefde bedekt tal van zonden”. De “mantel” is hier geen doekje voor het bloeden, maar een gebaar van compassie. Iets bedekken uit liefde betekent niet dat het er niet toe doet, maar dat je kiest voor mildheid. Je laat het rusten, niet uit onverschilligheid, maar omdat je het grotere geheel belangrijker vindt dan het incident. De relatie boven de wrevel. Kracht ...

Inclusief en en-en denken Jacques Derrida (1930–2004) heeft met zijn filosofie een fundamentele kritiek geleverd op de Westerse denktraditie, die volgens hem doordrongen is van zogenaamde metafysische hiërarchieën. Dit zijn dualistische tegenstellingen waarin de ene term als superieur wordt beschouwd ten opzichte van de andere. Voorbeelden hiervan zijn geest/lichaam, cultuur/natuur en rede/gevoel. Derrida’s werk richt zich op het blootleggen, uitdagen en herinterpreteren van deze structuren, met als doel een nieuwe, meer gelijkwaardige manier van denken mogelijk te maken. Wat zijn metafysische hiërarchieën? In de Westerse filosofie worden concepten vaak in paren geordend, waarbij de eerste term doorgaans wordt gepresenteerd als dominant of hoger in waarde. Zo wordt de rede bijvoorbeeld vaak gezien als superieur aan het gevoel, omdat rationeel denken betrouwbaarder zou zijn dan emotionele impulsen. Dergelijke hiërarchieën hebben diepe invloed op hoe mensen de werkelijkheid begrijpen en ...

Waarom vrouwen emotionele resonantie verlangen Mannen en vrouwen lijken vaak langs elkaar heen te communiceren wanneer het gaat om intimiteit. Veel mannen ervaren dat een erotische aanraking wordt toegelaten als een vorm van erkenning: een teken dat ze geaccepteerd en gewaardeerd worden. Vrouwen daarentegen verlangen doorgaans eerst naar een vorm van emotionele resonantie: een ervaring dat de ander hen werkelijk ziet, hoort en voelt, voordat zij erotisch contact toelaten. Kort gezegd: veel mannen zoeken in intimiteit een vorm van erkenning, terwijl veel vrouwen die erkenning eerst in gesprek en emotionele afstemming willen ervaren, voordat zij zich aan intimiteit overgeven. Dit verschil in invalshoek kan leiden tot misverstanden en zet hun relatie onder druk. Evolutionaire achtergrond Evolutionair gezien zijn deze verschillen niet vreemd. Voor mannen lag de reproductieve strategie eeuwenlang in het verspreiden van genen: fysieke toenadering bood directe bevestiging van vruchtbaar...

Simone de Beauvoir over onvrije rolverwachtingen In de hedendaagse samenleving wordt de werkende vrouw voortdurend geconfronteerd met de uitdaging om verschillende rollen te vervullen: moeder, partner, werknemer en individu. Deze veelzijdigheid kan haar krachtig maken, maar legt haar ook onder immense druk. Het balanceren van al deze verantwoordelijkheden en verwachtingen vereist voortdurende aanpassing en flexibiliteit, maar het brengt ook risico’s met zich mee. In de bioscoopfilm en "erotische thriller" Babygirl (2024) wordt deze spanning verbeeld en gespeeld door de hoofdpersoon, Romy, die moet schakelen tussen haar rollen als moeder, echtgenote, CEO en minnares. Het biedt de kijker een indringend en onrustig portret van een ouder wordende vrouw die worstelt met de beklemmende complexiteit van deze rollen, maar tegelijkertijd illustreert het de gevaren van het negeren van de sociale en emotionele consequenties van deze keuzes. De Franse filosofe Simone de Beauvoir, in haa...

Wat kenmerkt een dialoog? Een dialoog is een evenwaardig gesprek waarin beide partijen op een open en onderzoekende manier met elkaar in gesprek gaan. Het doel is niet om elkaar te overtuigen, maar om samen tot een dieper inzicht te komen. Kenmerkend voor een dialoog is dat elk van beiden reageert op wat de ander zegt, met ruimte voor persoonlijke reflectie en het verkennen van ideeën. In deze korte dialoog onderzoeken twee personen het thema "wat is liefde?". Het laat zien hoe een gesprek over een abstract onderwerp kan leiden tot een gezamenlijke conclusie, terwijl beide gesprekspartners hun eigen perspectieven en ervaringen inbrengen. Start dialoog De een: Wat is liefde? De ander: Liefde is een diepgevoelde toewijding aan iemand of iets. Het gaat verder dan gevoelens of emoties ; het is een bewuste keuze en een manier van zijn. Hoe zie jij dat? De een: Dat klopt wel voor mij. Ik denk dat liefde veel verschillende gevoelens oproept, zoals vreugde of verdriet, maar dat het m...

De balans tussen animus en anima Door de geschiedenis heen hebben filosofen, psychologen en cultuurdenkers geprobeerd het verschil tussen mannen en vrouwen te verklaren. Eén van de bekendste pogingen komt van Carl Jung, die de concepten animu s (de innerlijke man in de vrouw) en anima (de innerlijke vrouw in de man) introduceerde. Deze archetypische beelden veronderstelden dat elk mens zowel mannelijke als vrouwelijke elementen in zich draagt, en dat het vinden van balans tussen deze aspecten essentieel is voor psychologische heelheid. Maar in hoeverre weerspiegelen deze archetypes werkelijk de realiteit? Is er nog steeds ruimte voor het onderscheid tussen het mannelijke en vrouwelijke, of is dit niets meer dan een mythe? Biologische basis: het Y-chromosoom Vanuit biologisch oogpunt zijn er duidelijke verschillen tussen mannen en vrouwen, grotendeels bepaald door het Y-chromosoom. Dit chromosoom bevat het SRY-gen, dat verantwoordelijk is voor de ontwikkeling van mannelijke geslachtske...

Ontsnappen uit de krabbenmand De "krabbenmandtheorie" wordt vaak gebruikt als metafoor voor menselijk gedrag, waarbij mensen die in een groep zitten elkaar naar beneden halen of tegenhouden uit jaloezie of competitieve gevoelens, vergelijkbaar met krabben die elkaar naar beneden trekken wanneer ze tegen de wand opklimmen in een mand. De essentie van de krabbenmandtheorie is dat wanneer één krab probeert te ontsnappen en naar de rand van de mand klimt, de andere krabben hem naar beneden trekken, waardoor hij niet kan ontsnappen. Dit fenomeen wordt soms gebruikt om het gedrag van mensen op werkplekken en sociale kringen te beschrijven die proberen te ontsnappen aan een situatie of om vooruitgang te boeken, maar worden tegengehouden door degenen om hen heen uit angst, jaloezie of competitie. Krabben vrouwen vaker? Sociaal-culturele factoren kunnen een rol spelen bij het vaker voorkomen van de krabbenmanddynamiek onder vrouwen. Bijvoorbeeld, in sommige culturen kunnen vrouwen mee...

Sekse stereotype rollen De invulling van rollen voor mannen en vrouwen verandert over de tijd. Er zijn overwegingen die leiden tot gelijkheid en andere die leiden tot ongelijkheid. Wat betekent dat voor de emancipatie? De trage vooruitgang in de emancipatie tussen man en vrouw, ondanks brede instemming en steun voor gelijkheid, kan verklaard worden door verschillende factoren die elkaar versterken. Culturele en historische patronen Traditionele genderrollen zijn diep geworteld in cultuur en geschiedenis. Ze hebben eeuwenlang de maatschappelijke structuren bepaald en zijn moeilijk te doorbreken, zelfs als mensen zich bewust zijn van hun nadelen. Onbewuste vooroordelen Veel ongelijkheid is subtiel en werkt door in de vorm van onbewuste vooroordelen. Mensen kunnen onbedoeld aannames maken over wat mannen en vrouwen wel of niet kunnen, wat leidt tot ongelijke kansen of verwachtingen. Machtsstructuren Traditionele machtsstructuren, waarin mannen vaak meer posities van invloed bekleden, kunn...

Het belang van consent Het bedrijf LegalThings maakte een app om seksafspraken van te voren vast te leggen. Citaat van Margriet Oostveen uit de Volkskrant. “Hun app heet LegalFling. Het idee komt voort uit de #MeToo-discussie en het voornemen van de Zweedse regering om een zogeheten 'toestemmingsclausule' op te nemen in de wet: wie seks met iemand wil, heeft daar in Zweden vanaf komende zomer een expliciet 'ja' voor nodig. Zonder sta je er voortaan zwak wanneer iemand je van aanranding of erger beschuldigt”. Toen ik voor het eerst daarvan hoorde krabde ik achter mijn oren, moet dat nou zo expliciet? Maar in het licht van hoe pubers en ouderen (elk op hun eigen ongemakkelijke manier) met elkaar (niet) durven te spreken over wat ze wel en niet willen bij wel gewenste intimiteit vind ik de app bij nader inzien toch zo gek nog niet. Een voorbeeld dat mij te binnen schoot was een artikel waarin het seksuele gedrag tussen pubers werd besproken in het  uitgaansleven. Een...

Wat kunnen mannen en vrouwen van elkaar leren? Meer van Lisette Thooft Er zijn parallellen te trekken tussen het ontstaan en samengaan van materie na de Big Bang en van het samengaan van cellen na het ontstaan van leven en de ontwikkeling van neurale netwerken in ons hoofd. Alles begint ten diepste als een abstracte potentialiteit. In een mensenleven voltrekt zich dat binnen een jaar of 70, op de schaal van het heelal neemt het miljarden jaren en eindigt het niet. Die relatie wordt verbeeld in deze video (we zijn allemaal één). Uit de abstracte potentialiteit van leven in het algemeen en van de individuele mens kunnen ook concepten als vrijheid of liefde en andere zielskwaliteiten tot ontwikkeling komen. Mythologe Lisette Thooft geeft in haar vele boeken over spiritualiteit en emancipatie weer hoe zij die ontwikkeling ziet in het verleden en in de toekomst. Zij heeft zichzelf ontworsteld uit een jeugd met seksueel misbruik en zich ontpopt als een sekseneutrale voorvechtster van geli...

Macho spreekt feministe Meer van Lisette Thooft Lisette Thooft staat bekend om haar scherpe visies over seks, liefde en emancipatie. Zij werd naar aanleiding van haar boek De Onverzadigbare Vrouw geïnterviewd door Tom Gorny van “Masterflirt”. Theorette van Lisette . Het spirituele doel van de vrouw is verbinding, is liefde. Het spirituele doel van de man is loslaten, is vrijheid. Die twee essentiële kwaliteiten willen mannen en vrouwen ontwikkelen door van elkaar te leren. Een vrouw wordt verliefd op een man omdat hij zo vrij is, een man wordt verliefd omdat zij zo lief is. "Een liefde zonder vrijheid is apenliefde". Een man geeft zichzelf als offer in de verbinding om de vrijheid te winnen. Aan de opoffering van een vrouw zit volgens Thooft een prijskaartje. Vrouwen moeten (hun rollen) leren loslaten. Thooft is optimistisch: er is een opgaande lijn in het leren door mannen en vrouwen van elkaar "het komt -net als in een sprookje- uiteindelijk goed". Dit pr...