Evenwaardigheid
vrijheid en liefde

Lessen in leiderschap In de moderne politiek zijn we getuige geworden van een leiderschapsstijl waarin het systematisch kleineren van tegenstanders centraal staat. Donald Trump heeft dit tot een kunstvorm verheven: de constante stroom van beledigingen, denigrerende bijnamen zoals "Sleepy Joe" en "Crooked Hillary" en het neerzetten van elke vorm van kritiek als afkomstig van "losers" of mensen die "het gewoon niet snappen". Deze aanpak gaat verder dan gewone politieke retoriek, het is een bewuste strategie om tegenstanders niet alleen te verslaan, maar te vernederen en hun waardigheid aan te tasten. Dit patroon past in een verontrustend psychologisch mechanisme waarbij macht wordt gebruikt om een hiërarchie van superioriteit te rechtvaardigen. Door anderen systematisch als minderwaardig af te schilderen, wordt de eigen positie bevestigd zonder dat inhoudelijke argumenten nodig zijn. Het creëert een gevaarlijke dynamiek waarin volgers worden aa...

Waarom Amerika klaagt over zijn leiders maar ze blijft kiezen De Amerikaanse tegenstellingen De Amerikaanse samenleving kent een diepgewortelde schizofrenie. Enerzijds is er de lofzang op vrijheid, democratie en gelijkheid; anderzijds manifesteert zich voortdurend een harde werkelijkheid van uitsluiting, polarisatie en tegenstrijdige wetgeving. Democraten en Republikeinen breken elkaars beleid systematisch af, immigranten worden tegelijk uitgenodigd en verdacht gemaakt, drugs worden verboden en gedoogd, wapens zijn levensgevaarlijk en toch een grondrecht. Deze tegenstellingen zijn niet louter politieke incidenten, maar uitingen van een cultuur met een dubbelhartige kern. De Amerikaanse cultuur is niet uit het niets ontstaan, maar uit een poging om het Europese erfgoed te overtreffen. Kolonisten ontvluchtten feodale verhoudingen en kerkelijke machten en wilden laten zien dat zij een samenleving konden bouwen waarin de mens radicaal vrij was. Vrijheid, die in Europa steeds moest wo...

Taboe op bekwaamheid In de geschiedenis zien we telkens golfbewegingen in de manier waarop samenlevingen omgaan met kennis, macht en gezag. Waar in de twintigste eeuw de nadruk lag op het zo hoog mogelijk opleiden van jongeren, zien we nu dat juist praktisch geschoolden vaak betere kansen hebben op een goedbetaalde baan. Tegelijkertijd ontstaat er bij een deel van de bevolking een zekere scepsis tegenover hoogopgeleiden en technocraten. In de politiek leidt dit tot een verschuiving waarbij ministers met minder bestuurlijke ervaring naar voren worden geschoven en leiderschap vaker gezocht wordt in nabijheid tot ‘het volk’ dan in expertise. Wat daarbij meespeelt, is een taboe op het bespreekbaarmaken van bekwaamheid . Hoger opgeleiden durven vaak niet hardop te zeggen dat kandidaten zonder bestuurlijke ervaring of diepere kennis mogelijk te weinig in huis hebben om complexe ministersposten goed te vervullen. De angst om neerbuigend, snobistisch of verheven te lijken, zorgt ervoor dat...

De dreiging van autoritaire tendensen en de kracht van samenwerking De geschiedenis laat zien dat perioden van politieke en economische onzekerheid vaak vruchtbare grond bieden voor de opkomst van autoritaire en fascistische bewegingen. In de hedendaagse samenleving zien we opnieuw signalen van een groeiende tendens naar populisme, nationalisme en autoritarisme. De vraag die zich opdringt is of de democratische krachten in staat zullen zijn tijdig en effectief te reageren. Hoewel de tegenkrachten in potentie sterk genoeg zijn, blijft de waarschuwing actueel dat samenwerking niet vanzelf ontstaat. Vooral de rol van politieke ego’s en verdeeldheid binnen democratische bewegingen bemoeilijken een gecoördineerde reactie. Dit essay bespreekt hoe fascisme terrein wint, waarom democratische tegenkrachten vaak falen, en wat er nodig is om een effectieve samenwerking te realiseren. Hoe fascisme terrein wint Fascisme wint zelden in een stabiele samenleving. Het gedijt op crisis, onzekerhei...

Uitnodiging tot een leven in harmonie en zinvolle impact Stephen Covey (1932–2012) was een Amerikaanse auteur en spreker, vooral bekend van zijn boek De zeven eigenschappen van effectief leiderschap. (bol.com) . De zeven gewoontes bieden een kader voor persoonlijke ontwikkeling en het bouwen van effectieve relaties, ook buiten leiderschap of management. Deze gewoontes zijn de volgende. Wees proactief Neem verantwoordelijkheid voor je leven en handel vanuit keuzes, niet reacties. Begin met het einde voor ogen Stel doelen en waarden vast om richting te geven aan je acties. Belangrijke zaken eerst Richt je op wat belangrijk is en beheer je tijd door prioriteiten te stellen. Denk in termen van win/win Streef naar wederzijds voordeel in relaties. Eerst begrijpen, dan begrepen worden Luister empathisch om anderen te begrijpen voordat je je eigen mening deelt. Synergie Werk samen om betere oplossingen te vinden. Houd de zaag scherp Blijf jezelf vernieuwen op fysiek, mentaal, spiritueel en soc...

Met twee maten meten en inconsistentie negeren In de politiek wordt vaak met twee maten gemeten door kiezers en politici. Linkse en rechtse partijen verschillen doorgaans in hun vertrouwen in de rol van de overheid: linkse partijen steunen meestal meer overheidsinterventie en internationale samenwerking om ongelijkheid aan te pakken, terwijl rechtse partijen vaak pleiten voor individuele verantwoordelijkheid en marktwerking, met een focus op nationale solidariteit. Toch staan beide kampen voor hetzelfde dilemma: om mondiale problemen als klimaatverandering en migratie gezamenlijk aan te pakken, moeten we vertrouwen op verafgelegen, onbekende anderen om solidair te zijn. De uitdaging ligt in het vinden van een evenwicht waarin een sterke overheid zowel lokale belangen dient als collectieve doelen nastreeft. Rechtse kiezers neigen naar vertrouwen in traditionele hiërarchieën en waarden, waardoor ze eerder accepteren dat een politicus die ze steunen soms "de regels buigt" voor e...

De tijdloze en sluipende strategieën van machtsbehoud In ons land ligt de tijd van directe oorlogsdruk ver achter ons. Er doemen andere gevaren op, waarop we ons zouden moeten voorbereiden,  maar er is geen consensus over de urgentie en de oorzaken. De politieke strijd die na de oorlog en het einde van de verzuiling werd gevoerd over ingrijpende maatregelen gericht op de toekomst, gebeurde doorgaans op een fatsoenlijke manier. Maar dat fatsoen begint te slijten. Met de opkomst van technologie en de alomtegenwoordigheid van sociale media is manipulatie niet alleen eenvoudiger geworden, maar ook verfijnder en moeilijker te detecteren. Voeg daarbij dat bijna iedereen te druk is om na te denken over de geest van de tijd en de gevolgen van de veranderingen die op hem afstormen in combinatie met een aversie tegen betutteling, dan wordt het begrijpelijk dat veel mensen zich Oost-Indisch doof houden voor waarschuwingen dat hun onafhankelijkheid (of de eigen gezondheid of de democratie) in ...

Geen leider meer over anderen maar over jezelf. Kernwaarde Humanitas Vooral vroeger vochten mensen elkaar respectloos de tent uit om leider te worden van de groep. Die drang viel te verklaren uit de zucht naar macht en seks. Macht erotiseert. Winnen, status en geld waren magneten voor mannen om vrouwen aan te trekken. Deze machtsstrijd wordt symbolisch gevoerd in de sport. De Olympische Spelen waren oorspronkelijk bedoeld voor verbroedering. Er zijn nog steeds archaïsche vormen van eerbetoon aan winnaars. De mannelijke etappewinnaars in de Tour de France, bijvoorbeeld, worden als beloning gekust door twee rondemissen. Vrouwelijke sporters moeten het doen met een bloemetje bij hun prestatie in de competitie. Langzaam maar zeker, niet in de laatste plaats door de emancipatie, worden deze drijfveren steeds zwakker of zakelijker. Joris Luyendijk suggereert als middel om de ratrace in de financiële wereld te stoppen: "mooie vrouwen moeten ophouden bankiers aantrekkelijk te vinden...

Noblesse oblige? In de vorige eeuwen waren er sociale klassen. Wanneer je voor een dubbeltje was geboren, werd je nooit een kwartje. De bovenklasse had het geld, de onderklasse deed het werk. Veel onderlinge kinnesinne was er niet, want “noblesse oblige”. Dat laatste betekent dat wanneer je vond dat je op grond van geboorte meer rechten had, je dan ook meer plichten had. Zo konden tot de industriële revolutie de meesten zich wel vinden in de toenmalige maatschappelijke verdeling. Tegenwoordig is er veel minder sprake van een bovenklasse, er wordt wel gesproken van een elite. Die elite komt op allerlei terreinen bovendrijven. Dat er ongelijkheid is willen de meesten nog wel accepteren (wanneer het gebaseerd is op verdienste), maar niet dat de elite steeds meer geld en voorrechten naar zich toetrekt. Ongelijkheid kan gebaseerd zijn op zaken als aanzien, macht, geboorte, bezit, verkiezing, talent, kennis en ervaring. De bovenlaag van de rijken wordt steeds rijker en de mensen eronder v...

Wat is synchroniciteit? Synchroniciteit is het betekenisvol samengaan van gebeurtenissen die geen causale relatie hebben. Enkele voorbeelden van synchroniciteit zijn de volgende. Het denken aan iemand en ze direct daarna tegenkomen op straat. Het herhaaldelijk tegenkomen van een specifiek symbool of nummer op verschillende momenten. Het vinden van de juiste informatie op het juiste moment, terwijl je niet specifiek op zoek was naar die informatie. Het gelijktijdig ervaren van emoties of gedachten door twee mensen op afstand van elkaar. Kun je synchroniciteit opwekken? Om synchroniciteit in je leven te realiseren is het volgens mensen die synchroniciteit spiritueel willen inzetten (bijvoorbeeld boeddhisten) essentieel om met zuivere intentie je dromen na te jagen. Zuiver houdt in dat je wenst vanuit eenvoud, harmonie en dankbaarheid. Niet-zuivere intentie wordt beïnvloed door bijvoorbeeld zelfzuchtigheid, streven naar status, egoïsme en puur eigenbelang. Carl Gustav Jung voerde d...

Eigenschappen die bijdragen aan je eigen en andermans geluk Over het boek De zeven eigenschappen van effectief leiderschap zegt Stephen Covey het volgende. “Ik heb die zeven eigenschappen niet zelf bedacht. Het zijn algemeen bekende principes die in alle wereldgodsdiensten terug te vinden zijn. In feite is het common knowledge , al is het dan geen common practice – en daarin zit het probleem. Naar onze aard zijn we reactief ingesteld en geneigd om uit eigenbelang te handelen. Maar als mensen zijn we tegelijk tot hogere zaken in staat en kunnen we een proactieve houding ontwikkelen, waardoor we ons eigen lot in handen nemen en iets kunnen toevoegen aan het geluk van de mensen om ons heen”. De zeven eigenschappen zijn de volgende. Wees proactief Begin met het einde voor ogen Begin bij het begin Denk in termen van win/win Probeer eerst te begrijpen, dan begrepen te worden Werk synergistisch Hou de zaag scherp Van reactief via pro-actief leven naar transformeren wie je zou k...