Evenwaardigheid
vrijheid en liefde

Over verlichting in gewone taal Ergens voel je een kloof tussen wie je denkt te zijn en wat je dieper ervaart. Alsof je een rol speelt die niet helemaal past. Verlichting is de naam voor het moment waarop die kloof volledig verdwijnt, niet omdat je iets bereikt hebt, maar omdat wat er tussen jou en jezelf stond is weggevallen. En tegelijk verdwijnt ook de kloof tussen jou en de ander. Wat heb je eraan? Ten eerste ontspanning: je hoeft niet beter te worden dan je bent. Je hoeft alleen minder te worden dan je denkt te zijn. Ten tweede richting: niet de vraag "hoe word ik verlicht?", maar de eerlijkere vraag "wat staat er in de weg?". Ten derde bescherming: wie dit begrijpt raakt minder snel verstrikt in systemen die beweren de weg te kennen. Genade of eigen inspanning? Dit is de oudste vraag op dit gebied. Komt het van buitenaf, of moet je het zelf doen? Het antwoord is: het is geen tegenstelling. Eigen inspanning en iets dat je draagt zijn geen concurrenten. Ze horen...

De cyclus van eenheid Er bestaat een patroon dat zich door alle lagen van het bestaan heen weeft: van het microscopische moment van conceptie tot de grootse verhalen van onze spirituele tradities. Het is de eeuwenoude dans van eenheid → scheiding → terugkeer . De biologische metafoor Het begint bij de conceptie: zaadcel en eicel versmelten tot één. In dat moment is er geen scheiding, alleen eenheid. De baby groeit in de baarmoeder, nog steeds verbonden, nog steeds één met de moeder. Dan volgen de scheidingen. Geboorte : de eerste grote loslating, de eerste adem alleen. Ego-ontwikkeling : het ontwaken van het "ik", het besef van gescheidenheid. Verliefdheid : de diepe drang om weer één te worden met een ander. Elk van deze momenten markeert een verdere individuatie, een diepere ervaring van afzondering. De rups en de vlinder Zoals de rups die een cocon weeft. Het dier kruipt over de aarde, zich al voedend met bladeren, gebonden aan het concrete, ...

Over de kwaliteit van verbinding We kennen allemaal de ervaring van verbinding. In verliefdheid vooral: die wens om met de ander simpelweg samen te zijn, om als het ware samen te smelten. In ons hoofd lukt dat vaak moeiteloos en velen ervaren die versmelting ook lichamelijk, in momenten van diepe intimiteit. Maar waar hebben we meer moeite mee? Met het bewust herkennen van wat die verbinding eigenlijk tot kwaliteitsvolle verbinding maakt. We voelen wel wanneer contact goed is, maar kunnen moeilijk benoemen wat het goed maakt. De paradox van aanwezigheid Verbinding vraagt om een paradoxale houding. Je moet zelfbewust zijn -aanwezig bij jezelf- om werkelijk aanwezig te kunnen zijn bij de ander. Tegelijkertijd moet je dat zelfbewustzijn niet zo vasthouden dat het een barrière wordt tussen jou en de ander. Het vraagt om loslaten: loslaten van controle, van verwachtingen, van de drang om het contact te sturen. Je merkt de kwaliteit van verbinding aan de reactie van de ander. Alle...

Stop met zoeken naar wat je over het hoofd ziet We hebben verhalen over zielen. Over wat er gebeurt na de dood. Over verzamelpunten waar ervaringen worden gedeeld, over reïncarnatie, over het Akasha-veld waar alles wordt bewaard. Deze verhalen proberen iets te vatten dat moeilijk te bevatten is. Maar ze bevatten een fundamentele spanning: ze willen zowel individualiteit behouden (jouw ziel gaat door, jij leert en groeit) als eenheid beloven (uiteindelijk zijn we allemaal één). Je kunt moeilijk beide hebben. De Poortloze Poort In de Zen-traditie bestaat een koan genaamd de Poortloze Poort (Mumonkan). Het wijst naar iets eenvoudigs: er is geen drempel tussen jou en wat je zoekt. De poort is een illusie, gecreëerd door het zoeken zelf. Dit geldt op twee manieren. Ten eerste Stop met zoeken naar verlichting, naar ontwaken, naar eenheid. Het is er al. Maar juist het zoeken houdt je erbuiten. De poort waar je doorheen probeert te gaan bestaat niet, hij ontstaat alleen doordat je ...

Leven tussen nabijheid en loslaten We leven met elkaar, in nabijheid, liefst in verbinding, in tederheid. We raken en worden geraakt. Soms lijkt het leven haast volmaakt: een liefdevolle relatie, een betekenisvolle dag, een onverwacht moment van geluk. Maar midden in die volheid kan iets knagen: een steek van onzekerheid, een gevoel van jaloezie, een glimp van verlies. Alsof het bestaan fluistert: "denk eraan, dit is niet voor altijd". De Duitse filosoof Martin Heidegger noemde dit ons fundamentele Sein zum Tode : wij zijn wezens die weten dat het ophoudt. Niet alleen het leven eindigt, ook dit moment, deze ontmoeting, deze liefde zal ooit verdwijnen of veranderen. En juist dat besef maakt onze ervaring intens. Zo intens, dat we ze soms haast niet durven voelen. We zijn voortdurend onderweg tussen verbondenheid en afzondering. Niemand kan zich volledig met de ander verenigen. Zelfs in onze diepste relaties blijven we onszelf: een binnenwereld die nooit helemaal overdraag...

Leegte, hefboom en ruimte Wie nadenkt over God stuit onvermijdelijk op de vraag: zoeken wij God omdat Hij er is, of omdat wij Hem nodig hebben? In die spanning ligt een oud en voortdurend actueel gesprek tussen filosofie, psychologie en theologie. God als hefboom van de geest Vanaf de negentiende eeuw wezen denkers als Feuerbach en Freud erop dat godsbeelden vaak ontstaan uit menselijke verlangens. Volgens hen is God in wezen een projectie: een vergrote versie van onze behoeften. Waar Feuerbach stelde dat de eigenschappen die wij aan God toeschrijven eigenlijk ons eigen ideaalbeeld weerspiegelen, zag Freud in God vooral een vaderfiguur, een psychologisch hulpmiddel om met kwetsbaarheid en angst om te gaan. In dit licht verschijnt God als een mentale hefboom : een kracht die we zelf uitvinden om boven onze tekorten uit te stijgen. Het voordeel van dit perspectief is dat het doorzichtig maakt hoe religie troost kan bieden. Het risico is dat er niets anders overblijft dan een nutt...

Je hoeft niets te worden Dit blog is bedoeld als een eenvoudige en toegankelijke benadering van non-dualiteit. Non-dualiteit is geen geloof of filosofie, maar een directe verwijzing naar wat voorafgaat aan elke gedachte, identiteit of poging om iets te worden. Deze tekst nodigt uit om te rusten in wat er al is, in jezelf, in het moment, in het gewaarzijn dat geen inspanning vraagt. Ze pretendeert niets, dringt niets op en laat ruimte voor ieders eigen tempo van ontdekken. In non-dualiteit draait het niet om het verbeteren van de inhoud van bewustzijn (meer rust, minder lijden), maar om het herkennen dat jij niet die inhoud bént. Vanaf het begin leer je: word iets. Stel doelen. Verbeter jezelf. Haal het beste uit je leven. En dus ga je op pad: met plannen, verlangens, idealen. Je probeert grip te krijgen op het bestaan. Maar ergens onderweg, heel stil misschien, ontstaat een vraag die niet te negeren is: Is dit het? Is er ooit genoeg? Kom ik ooit aan? En dan hoor je ...

De ander is niet daar We ontmoeten dagelijks ‘de ander’: een gezicht dat niet het onze is, een stem die iets zegt wat wij niet denken, een lichaam dat beweegt met een andere geschiedenis. Toch is er in de ander iets wat we onmiddellijk herkennen, iets dat voorafgaat aan elk verschil. Deze tekst nodigt uit om te kijken met de ogen van eenheid en te zien dat de ander nooit echt 'daar' is geweest.   Je kijkt. En je denkt: dat is een ander. Iemand met een naam, een lichaam, een mening. En jij bent jij. Duidelijk. Gescheiden. Zelfstandig. Tot het stil wordt. Tot het denken even geen tussenpersoon is. En dan voel je: de ander kijkt ook. Niet met andere ogen. Maar met kijken zelf. Niet met zijn gewaarzijn. Maar met gewaarzijn zónder bezitter. En ineens verdwijnt het onderscheid. Niet alsof jij oplost. Niet alsof je hetzelfde wordt. Maar alsof de tussenruimte nooit echt bestond. De ander is geen spiegel. Geen projectie. Geen mysterie. ...

Waar denken, voelen en zijn elkaar ontmoeten Soms denk je iets te weten. Soms voel je iets dat je niet kunt uitleggen. Soms ben je zomaar stil. Wat gebeurt er als je niet kiest voor één van de drie? Als je niet meer vraagt wat klopt volgens het hoofd, of wat voelt goed in het hart, of wat is waar in de stilte, maar alleen maar luistert naar het punt waar ze samenkomen?     Je hoeft niet te kiezen. Tussen helderheid en zachtheid, tussen weten en voelen, tussen inzicht en rust. Want ze sluiten elkaar niet uit. Wat jij bent is de ruimte waarin ze elkaar ontmoeten. Denk maar. Voel maar. Wees maar. En als je heel stil wordt merk je misschien dat ze elkaar al de hele tijd aanraken. Het denken wordt mild. Het voelen wordt helder. Het zijn wordt tastbaar. Geen verdeeldheid meer. Geen wantrouwen. Geen hiërarchie. Alle drie knielen zij voor iets dat hen overstijgt. En in die buiging word jij heel.     Naschrift bij de reeks...

Voorbij het woord ‘God’ God. Een woord dat zoveel oproept: verlangen, hoop, verwarring, verzet. Maar wat als God geen object is om te vinden, geen iemand om te volgen, maar het onuitsprekelijke waarin jijzelf verschijnt? Wat als God geen ander is?   Soms spreek je het uit. Zacht, met eerbied. Of juist hard, met twijfel. Soms vermijd je het. Soms zoek je het. Soms denk je dat je het gevonden hebt. Maar altijd blijft er iets buiten bereik. Tot je ziet: God is niet buiten je bereik, omdat God niet buiten je is. God is niet wat je kunt kennen. Niet wat je kunt bezitten. Niet wat je kunt bewijzen. Want God is geen iets . En jij bent geen iemand die apart staat. Wat je werkelijk bent, is nooit gescheiden geweest van wat mensen ‘God’ noemen. Het is dezelfde ruimte waarin alles verschijnt. Dezelfde stilte onder je gedachten. Dezelfde liefde die niets claimt, maar alles draagt. God is geen persoon. Maar ook geen ding. Geen doel. Geen overtuiging. ...

Geen ander dier Deze tekst is bedoeld om het inzicht van eenheid door te trekken naar onze relatie met dieren. Niet als morele oproep, maar als een uitnodiging tot herkenning. Want als gewaarzijn geen grens kent, hoe zouden we dan nog kunnen volhouden dat dieren iets ‘anders’ zijn dan wij? Er is een egel op het pad. Je ziet hem. Je voelt iets. Een zachte ontroering misschien, of nieuwsgierigheid. Wat gebeurt er dan precies? Je denkt: ik zie een dier . Maar als je stopt met denken, en je kijkt vanuit stilte, dan zie je: er is enkel waarneming . De egel verschijnt in jou, zoals ook je voetstap, je adem, je verwachting verschijnt. Hij is niet buiten jou. Hij is in het gewaarzijn dat jij bent. Zoals jij zelf dat ook bent. Geen twee zijn het. Geen ik en hij. Alleen verschijnen. Alleen leven dat zich laat zien. Zodra dat wordt herkend, verdwijnt het idee van bezit, controle, superioriteit. Je voelt geen afstand meer tussen jou en het dier. Je ziet het in de ogen v...

De paradox van ontvankelijkheid en motivatie Gelatenheid. Het klinkt als iets passiefs. Als iets voor mensen die zich hebben neergelegd bij de loop der dingen. Wie gelaten is, lijkt weinig vuur meer te hebben. Geen drang, geen streven. Maar is dat werkelijk zo? In de mystieke en filosofische traditie van Meister Eckhart en Heidegger krijgt gelatenheid een andere klank. Geen berusting, maar een actieve vorm van openheid. Niet de moed opgeven, maar het verzet opgeven. Gelatenheid betekent: het loslaten van onze neiging om grip te willen houden op de wereld, de ander en onszelf. Het is de bereidheid om het leven toe te laten zoals het zich aandient: zonder filters, zonder schema's, zonder de illusie van controle. Wat mij hierin intrigeert, is hoe deze houding zich verhoudt tot motivatie. Want als we onszelf niet langer voortstuwen vanuit willen en beheersen, wat blijft er dan over als drijfveer? Het antwoord ligt misschien juist in wat gelatenheid opent: een vorm van motivati...

Hoe liefde en vrijheid kunnen samengaan Spinoza’s filosofie, beschreven in zijn werk Ethica , biedt een diepgaande en praktische kijk op de rol van liefde in intermenselijke relaties. Hoewel zijn concept van amor Dei intellectualis –de intellectuele liefde voor God– vaak centraal staat in zijn denken, reikt zijn visie verder en omvat het inzichten die direct toepasbaar zijn op menselijke interacties. Hij biedt een onderscheid tussen passionele en actieve liefde en benadrukt de rol van vrijheid, begrip en harmonie binnen relaties. Liefde als een passie versus liefde als actie Spinoza maakt een helder onderscheid tussen passies, emoties die ons overkomen, en acties, emoties die voortkomen uit ons inzicht en onze rede. Liefde kan beide zijn. Als passie is liefde een reactie op een externe oorzaak. Dit betekent dat liefde ontstaat als een reactie op een specifieke persoon, situatie, of ervaring. Denk bijvoorbeeld aan verliefdheid: dit wordt vaak opgewekt door eigenschappen van een ander (...

Waarom zijn er dan conflicten? Wanneer we spreken over non-dualiteit, roept dat vaak beelden op van een diepgaande spirituele eenheid, een overstijgen van verschillen en tegenstellingen. Maar hoe kan dat concept zich staande houden in de meest extreme situaties, zoals oorlog, waarin de verschillen tussen mensen juist maximaal lijken te zijn? Hoe kun je de eenheid zien met iemand die tegenover je staat, die je bedreigt of zelfs probeert te doden? Machtsstrijd Een bekend voorbeeld is het kerstbestand van 1914, een moment tijdens de Eerste Wereldoorlog waarin soldaten van vijandige legers hun wapens neerlegden, samen kerstliederen zongen en zelfs voetbal speelden. Dit wordt vaak gezien als een prachtig symbool van menselijkheid te midden van gruwel. Toch draagt het ook een ongemakkelijke dubbelzinnigheid in zich. Enerzijds was het een moment van inzicht in de waanzin van de oorlog: de soldaten zagen elkaar niet langer als vijanden, maar als broeders, mensen zoals zijzelf. Anderzijds kun j...

Deze uitspraken van hem spreken mij aan Onderaan mijn blogs staat deze uitspraak van Rupert Spira: "In onwetendheid ben ik iets; in inzicht ben ik niets; in liefde ben ik alles". Een ander voorbeeld dat ik had kunnen nemen is: "Liefde is geen emotie; het is de erkenning van onze gedeelde essentie". Mens en dier hebben voor mij deze essentie gemeenschappelijk: we zijn intrinsiek evenwaardig in ons recht op vrijheid. Dezelfde associatie heb ik bij deze uitspraak: "Vrijheid is niet iets dat we bereiken; het is wat we zijn". Eenheid, non-dualiteit en advaita vedanta Rupert Spira schrijft vanuit de visie van het non-dualisme, een filosofie en spirituele traditie die stelt dat de scheiding tussen subject en object, zelf en ander, of mens en natuur een illusie is. Zijn werk is sterk beïnvloed door advaita vedanta, een Indiase filosofische stroming die "niet-tweeheid" benadrukt, en moderne contemplatieve inzichten. De kern van zijn visie omvat het volgen...

De ervaringen van een kinesioloog Vanuit zijn beroep heeft Henk Visser zich verdiept in het fenomeen ziel. Zijn zoektocht begon met een vraag: waar komen de antwoorden vandaan die hij als kinesioloog vond voor zijn cliënten? Via de spiertestmethode, waarmee hij non-verbaal contact maakte met de innerlijke wijsheid van het lichaam, kwam hij tot een opmerkelijk inzicht. Deze methode stelde hem in staat te communiceren met de ziel. In dit essay verken ik, voortbordurend op zijn observaties, de ziel als een reisgenoot op onze weg terug naar God, het grote geheel waaruit alles voortkomt en waarin alles na dit leven weer opgaat. De ziel als brug tussen mens en God Henk beschrijft de ziel als een brug, een verbinding tussen het tijdelijke leven en het grote geheel. Dit grote geheel wordt door velen begrepen als God, een transcendente realiteit die alle religieuze en spirituele tradities overstijgt. De ziel verbindt zich tijdens ons leven met ons en keert na de dood terug naar deze oorsprong....

Hogere waarheden Het Ohm teken Wanneer een visie twee gezichtspunten overstijgt en een breder, inclusiever begrip biedt, spreken we vaak van een "hogere waarheid" of "holistische waarheid". Dit concept impliceert dat er een diepere of bredere context bestaat waarin beide perspectieven geldig zijn. Soms wordt dit ook wel aangeduid als een "synthese" of "integratieve benadering", waarbij de nuances van beide gezichtspunten worden erkend en gecombineerd om tot een vollediger inzicht te komen. Door persoonlijke ervaringen en spirituele discipline komen we tot diepgaande inzichten over het leven, bewustzijn en de werkelijkheid, die niet alleen door intellectuele studie of externe leringen verkregen worden, maar vooral door innerlijke ervaring en oefening. Hier zijn enkele manieren waarop dit proces werkt. 1. Persoonlijke ervaring als bron van inzicht Hoger spiritueel begrip ontstaat vaak uit directe ervaring, in plaats van alleen theoretische kennis. ...