Evenwaardigheid
vrijheid en liefde

De cyclus van eenheid Er bestaat een patroon dat zich door alle lagen van het bestaan heen weeft: van het microscopische moment van conceptie tot de grootse verhalen van onze spirituele tradities. Het is de eeuwenoude dans van eenheid → scheiding → terugkeer . De biologische metafoor Het begint bij de conceptie: zaadcel en eicel versmelten tot één. In dat moment is er geen scheiding, alleen eenheid. De baby groeit in de baarmoeder, nog steeds verbonden, nog steeds één met de moeder. Dan volgen de scheidingen. Geboorte : de eerste grote loslating, de eerste adem alleen. Ego-ontwikkeling : het ontwaken van het "ik", het besef van gescheidenheid. Verliefdheid : de diepe drang om weer één te worden met een ander. Elk van deze momenten markeert een verdere individuatie, een diepere ervaring van afzondering. De rups en de vlinder Zoals de rups die een cocon weeft. Het dier kruipt over de aarde, zich al voedend met bladeren, gebonden aan het concrete, ...

De grond van het bestaan Er bestaat een manier van in de wereld staan die zowel diep spiritueel als radicaal politiek is. Het begint met een fundamenteel inzicht: vrijheid en liefde zijn geen menselijke uitvindingen, maar voorwaarden die in de werkelijkheid zelf zijn geworteld. Ze stromen als het ware door het bestaan heen, niet als persoonlijke geschenken van een afstandelijke godheid, maar als de grondstructuur van waaruit leven zich kan ontplooien. Deze visie ziet God niet als een wezen dat van buitenaf ingrijpt, maar als de bron van deze voorwaarden zelf. God staat buiten tijd en ruimte, maar is tevens werkzaam in alles wat wordt en groeit. In de miljarden jaren van kosmische en biologische evolutie -van materie naar bewustzijn, van instinct naar vrijheid, van overleven naar liefde- manifesteert zich iets dat we kwaliteit kunnen noemen. Het leven zoals wij het nu kennen is een geschenk van deze lange wordingsgeschiedenis: we kunnen vrij zijn, liefhebben, genieten van de rijkdom...

De innerlijke afweging bij de prijs van gelijk hebben Er zijn momenten in groepsgesprekken waarin iemand een inzicht ervaart dat urgent voelt: een waarschuwing, een perspectief, een nuancering die van belang lijkt voor het vervolg. In die fractie van een seconde vindt een afweging plaats: dit uitspreken of laten passeren. Wie regelmatig in groepen opereert, kent deze spanning. De balans tussen bijdragen en terughoudendheid is fragiel en zelfs met zorgvuldige afweging kan de interventie een onbedoeld effect hebben. Wat zich dan voltrekt is een fenomeen dat de verhoudingen binnen groepen blootlegt: de boodschap wordt niet primair op inhoud beoordeeld, maar op wat deze betekent voor de groepsdynamiek. De passie waarmee iets wordt ingebracht -juist het signaal van oprechte betrokkenheid- kan worden gelezen als een claim op autoriteit, als correctie, als verstoring van de balans. De groep reageert niet op de waarheid van de uitspraak, maar op de sociale implicaties ervan. De prijs van...

Lessen in leiderschap In de moderne politiek zijn we getuige geworden van een leiderschapsstijl waarin het systematisch kleineren van tegenstanders centraal staat. Donald Trump heeft dit tot een kunstvorm verheven: de constante stroom van beledigingen, denigrerende bijnamen zoals "Sleepy Joe" en "Crooked Hillary" en het neerzetten van elke vorm van kritiek als afkomstig van "losers" of mensen die "het gewoon niet snappen". Deze aanpak gaat verder dan gewone politieke retoriek, het is een bewuste strategie om tegenstanders niet alleen te verslaan, maar te vernederen en hun waardigheid aan te tasten. Dit patroon past in een verontrustend psychologisch mechanisme waarbij macht wordt gebruikt om een hiërarchie van superioriteit te rechtvaardigen. Door anderen systematisch als minderwaardig af te schilderen, wordt de eigen positie bevestigd zonder dat inhoudelijke argumenten nodig zijn. Het creëert een gevaarlijke dynamiek waarin volgers worden aa...

Over verlangen, verantwoordelijkheid en het grotere geheel Door de eeuwen heen hebben mensen gezocht naar hoopgevende verklaringen voor het bestaan. Uiteraard ging dat vaak gepaard met het schetsen van een beeld waarin het leven betekenisvol, rechtvaardig of zelfs bedoeld leek. Sommigen, zoals mevrouw Blavatsky en Neal Donald Walsh ( gesprekken met God ) of moderne channelaars, claimden directe toegang tot “hogere” kennis om de luisteraar een optimistisch antwoord te kunnen geven. Maar wat als zingeving niet ontstaat door onnavolgbare openbaring, maar door alledaagse afstemming? Wat als wijsheid niet schuilt in zekerheid, maar in de bereidheid tot luisteren: naar het leven, de natuur, naar de ander, naar het geheel? Veel filosofen herkennen de menselijke drang tot betekenis en troost, maar bieden tegelijk een behoedzame route: een ethiek van betrokkenheid zonder dogma, van hoop zonder illusie. Deze denkers nemen het verlangen serieus, maar temperen het met appèl op verantwoordelijkhe...

Je hoeft niets te worden Dit blog is bedoeld als een eenvoudige en toegankelijke benadering van non-dualiteit. Non-dualiteit is geen geloof of filosofie, maar een directe verwijzing naar wat voorafgaat aan elke gedachte, identiteit of poging om iets te worden. Deze tekst nodigt uit om te rusten in wat er al is, in jezelf, in het moment, in het gewaarzijn dat geen inspanning vraagt. Ze pretendeert niets, dringt niets op en laat ruimte voor ieders eigen tempo van ontdekken. In non-dualiteit draait het niet om het verbeteren van de inhoud van bewustzijn (meer rust, minder lijden), maar om het herkennen dat jij niet die inhoud bént. Vanaf het begin leer je: word iets. Stel doelen. Verbeter jezelf. Haal het beste uit je leven. En dus ga je op pad: met plannen, verlangens, idealen. Je probeert grip te krijgen op het bestaan. Maar ergens onderweg, heel stil misschien, ontstaat een vraag die niet te negeren is: Is dit het? Is er ooit genoeg? Kom ik ooit aan? En dan hoor je ...

De neiging om zich boven de ander te stellen Het idee van superioriteit –of het nu gaat om soort, ras, geslacht, afkomst, klasse of intelligentie– is een hardnekkig thema in de geschiedenis van de mens. Hier is een ietwat droge opsomming als overzicht van belangrijke sociaalpsychologische aspecten van menselijke superioriteitsgevoelens en als contrast daaronder de taoïstische levenshouding en verwijzingen naar artikelen hierover via de labels. 1. Ingroup-outgroup bias Mensen verdelen de wereld vaak automatisch in ‘wij’ en ‘zij’. Groepslidmaatschap geeft identiteit en veiligheid, maar kan ook leiden tot het denigreren van ‘de ander’. 2. Narcisme en egoversterking Mensen hebben een natuurlijke neiging om zichzelf positief te zien. Dit kan doorslaan in collectief of individueel narcisme, met als p sychologische wortels de behoefte aan zelfwaardering en controle. 3. Het ‘dominantiedrive’-model De drang om status en macht te verwerven ligt evolutionair verankerd. Dit lei...

Het mysterie ben jij In zijn boek Het mysterie, dat ben jij (bol.com) nodigt Hein Stufkens ons uit om het mysterie van onszelf te onderzoeken. Hij beschrijft de ziel als het subtiele weefsel tussen atomen, een ongrijpbaar 'Iets' dat we alleen kunnen benaderen door onze innerlijke instrumenten zoals intuïtie, gevoel en verstand. Maar hoe weten we zeker dat we die instrumenten goed inzetten? En hoe vermijden we dat we onszelf een illusie aanpraten? Het mysterie toelaten Een ander boek van Stufkens Stufkens benadrukt dat we, om het mysterie van onszelf te benaderen, moeten leren leven met paradoxen en onzekerheid. We hoeven het mysterie niet volledig te begrijpen; het gaat erom dat we het toelaten. Intuïtie speelt hierbij een sleutelrol. Intuïtie is geen logisch proces, maar een vorm van weten die ontstaat tussen gedachten door, zoals inzichten tijdens meditatie of momenten van stilte. Hij wijst erop dat echte wijsheid ontstaat wanneer we onze innerlijke instrumenten leren verfij...

Het zoekproces naar balans en verbondenheid In De Verloren Wereld van de Kalahari beschrijft ontdekkingsreiziger, filmer en schrijver Laurens van der Post de fascinatie van de San -een volk uit de Kalahari woestijn- voor de sterren, die naar verluidt in staat zouden zijn om het geluid van de sterren te horen. Dit fenomeen roept een vraag op over onze manier van verbinding maken met het universum en onze plaats daarin. Hoewel we dit niet letterlijk moeten en kunnen nemen (in het luchtledige heelal is geen geluid), kan het "horen" van de sterren worden geïnterpreteerd als een symbolische afstemming op de ritmes van het kosmische geheel. De San lijken niet alleen naar de sterren te kijken, maar zich met hen te verbinden, niet als afgebakende objecten, maar als een levendige bron van betekenis en energie. Een oeroude gewoonte om tot duiding te komen Deze spirituele afstemming doet denken aan astrologie, die al eeuwenlang probeert te begrijpen hoe de bewegingen van sterren ...

Overtuigingen zijn stevig verankerd Wat betreft het kwijtraken van belemmerende overtuigingen, is het belangrijk te begrijpen hoe deze overtuigingen werken en wat de onderliggende krachten zijn die ons in staat stellen om ze te veranderen, of juist die verandering verhinderen. 1. Kracht van belemmerende overtuigingen Belemmerende overtuigingen hebben vaak een diepgewortelde invloed op ons gedrag en denken, omdat ze in onze vroege ervaringen zijn gevormd. Ze worden vaak onbewust opgeslagen en raken ingesleten door herhaling. De kracht van belemmerende overtuigingen komt voort uit de volgende omstandigheden. Emotionele lading Belemmerende overtuigingen zijn vaak gekoppeld aan intense emoties die we in het verleden hebben ervaren (bijvoorbeeld angst, schaamte of verdriet). Deze emoties versterken de overtuiging, waardoor het moeilijker wordt om ze los te laten. Bevestigingsbias Mensen hebben de neiging om informatie die hun overtuigingen bevestigt te zoeken en te onthouden, terwijl ze teg...

Wat houdt contempleren in een tempel in? Het woord "contemplatie" heeft verband met het Latijnse woord "contemplari", wat "aanschouwen" of "beschouwen" betekent. Het verwante woord "tempel" heeft een diepe associatie met rust, reflectie en spiritualiteit. In veel culturen worden tempels gezien als heilige plekken waar men zich kan terugtrekken om te mediteren, te bidden of gewoon stil te zijn en te reflecteren. Bij contemplatie in een tempelachtige omgeving kan verbondenheid met iets groters dan onszelf worden ervaren. Ego en afscheiding Contemplatie omvat vaak het overstijgen van het ego, het tijdelijk opzij zetten van onze persoonlijke voorkeuren, wensen, verlangens en identificaties. Het ego vertegenwoordigt ons gevoel van afgescheidenheid, onze individualiteit en onze neiging om de wereld te interpreteren vanuit ons persoonlijke perspectief. Tijdens contemplatie streven we naar een staat van bewustzijn waarin we ons niet langer str...

Identiteit We kunnen voortdurend online verbonden en dicht bij anderen zijn, maar wanneer we weer tot onszelf willen komen op vakantie gaan we vaak ver weg. Ver weg maken we frisse sociale vergelijkingen en doen we nieuwe ervaringen op. Wie (nog) op Facebook zit, kan het de hele dag door met eigen, lede ogen zien: de wereld wordt door anderen mooier gepresenteerd dan je het zelf ervoer toen je erbij was. Je zou bijna aan jezelf gaan twijfelen. Iedereen heeft in zijn leven weleens geworsteld met zijn identiteit. Wie ben ik? Mag ik er zijn? Ben ik wel goed genoeg? Ben ik wel bijzonder genoeg? Ben ik van betekenis? Wie het antwoord vervolgens gaat zoeken in spiritualiteit en non-dualiteit krijgt te horen: “stop met zoeken want jij bestaat niet. We zijn allemaal één, bewustzijn en onvoorwaardelijke liefde”. Het lukt slechts weinigen om zichzelf te realiseren (verlicht te worden, met zichzelf samenvallen) wanneer ze figuurlijk een spiegel voorgehouden krijgen met “je bent alles en niets...

Door wereldse illusies snijden Wat zijn soetra's? Soetra's zijn geheugensteuntjes die worden gebruikt in het hindoeïsme, het boeddhisme en het jaïnisme als een aforisme waarmee de kennis van rituelen, filosofie, grammatica of elk andere vorm van kennis kan worden overgedragen. De Diamantsoetra vormt een op zichzelf staand onderdeel van Prajna paramita -literatuur (perfectie van inzicht). Voorbeelden van paramita's (transcenderende deugden) zijn: vrijgevigheid; morele discipline; geduld; wijsheid (prajna); inzet; verdraagzaamheid; waarachtigheid; vastbeslotenheid; belangeloze liefde; gelijkmoedigheid tot in perfectie en zonder eigen belang; vindingrijkheid (in het vinden van de juiste middelen om andere wezens te helpen); vastberadenheid; kracht; kennis. Het thema van alle Prajna paramita soetra's is hoe het inzicht in de leegte van alle verschijnselen leidt tot een actief mededogen voor alle wezens. De Diamantsoetra De Diamantsoetra heet zo omdat hij zo scherp...