Evenwaardigheid
vrijheid en liefde

De versluiering bij energie-taal "Die persoon heeft zo'n negatieve energie." "Hij zuigt me helemaal leeg." "Zij straalt echt positieve energie uit." We kennen deze uitdrukkingen allemaal. We gebruiken ze, we begrijpen wat ermee wordt bedoeld, we knikken instemmend wanneer iemand ze uitspreekt. Er zit een directe herkenbaarheid in: sommige mensen laten ons inderdaad uitgeput achter, terwijl anderen ons lijken op te laden. De metafoor voelt intuïtief juist. Maar juist die vanzelfsprekendheid maakt deze manier van spreken problematisch. Want wat presenteren we eigenlijk als een objectieve waarheid over een ander, is in werkelijkheid iets heel anders: een subjectieve beleving die we hebben verpakt in quasi-wetenschappelijke taal. We lenen de neutraliteit van de natuurkunde om onze psychologische projecties gezag te geven. Dit blog bespreekt die verwarring: hoe een neutraal natuurkundig begrip wordt gekaapt voor psychologische doeleinden, wat dat ma...

Een tijdloze gids voor verbinding "Behandel anderen zoals je zelf behandeld wilt worden." Deze eeuwenoude wijsheid, bekend als de Gouden Regel, klinkt eenvoudig maar blijkt in de praktijk van dagelijkse gesprekken vaak complex toe te passen. Vooral wanneer we een ander willen aanspreken op gedrag, een moeilijk onderwerp ter sprake brengen, of onze mening delen over gevoelige kwesties, kunnen we onbedoeld precies het tegenovergestelde bereiken van wat we zelf zouden willen ervaren. De kunst ligt niet alleen in het kennen van de regel, maar in het vertalen ervan naar concrete gespreksvaardigheden. Hoe spreken we anderen aan op een manier die we zelf zouden waarderen? Hoe delen we onze mening zonder de ander in de verdediging te drijven? Het antwoord ligt in een bewuste toepassing van de Gouden Regel door middel van ik-boodschappen en aanverwante gespreksvaardigheden. De Gouden Regel als kompas Voordat we ingaan op concrete technieken, is het belangrijk te begrijpen waar...

Een krachtige manier om je mening te delen zonder aan te vallen Voorkom machtsstrijd Door een ik-boodschap te gebruiken, kun je je mening uiten zonder dat het voelt alsof je een oordeel over de ander velt. Je blijft dan bij je eigen ervaring en maakt het minder confronterend, terwijl je toch eerlijk blijft. Bijvoorbeeld: in plaats van te zeggen "Jij verkoopt onzin," kun je zeggen: "Ik vind het moeilijk om mee te gaan in wat je zegt, omdat het voor mij niet logisch klinkt". Het voordeel is dat je op deze manier ruimte schept voor dialoog in plaats van weerstand. Je laat zien hoe jij iets ervaart zonder direct de ander aan te vallen, wat de communicatie respectvoller maakt. Tegelijkertijd verlies je niet je eigen standpunt uit het oog. Diplomatiek zijn betekent niet dat je je grenzen moet laten overschrijden of dingen moet slikken die niet goed voelen. Het gaat juist om balans: ruimte geven aan je eigen waarheid én respect tonen voor die van een ander. Een m...

Inconsistent praten aan de kaak stellen In het dagelijks leven komen we vaak in aanraking met gedachten of standpunten van anderen die in onze ogen inconsistent of onlogisch zijn. Het kan verleidelijk zijn om hierop te wijzen, vooral als je waarde hecht aan helder en consequent denken. Maar is het wel altijd verstandig om iemand op zulke inconsistenties te attenderen? Domrechts bestrijden? Vrij naar een interview met een columnist . Volkskrant-columnist en mediamaker Sander Schimmelpenninck trekt in zijn nieuwe boek ten strijde tegen wat volgens hem hét grote probleem is van deze tijd: moedwillige domheid. ‘Domheid is het grootste probleem van deze tijd. Dat moeten we eerst oplossen, voordat we aan zaken als klimaatbeleid kunnen toekomen.’ Zijn nieuwe boek, De domheid regeert (bol.com) , is een pleidooi tegen domheid. Hij voelt het verwijt al aankomen dat hij een snob is die neerkijkt op het gepeupel, dus voegt hij er haastig aan toe dat hij het niet heeft gemunt op lageropgeleiden of ...

Zo zijn onze manieren De titel komt uit een kinderliedje van minstens twee eeuwen terug. Tussen Keulen en Parijs ligt de weg naar Rome. Al wie met ons mee wil gaan die moet onze manieren verstaan. Zo zijn onze manieren zo zijn onze manieren zo zijn onze manieren, manieren zo zijn onze manieren! In die tijd leefden kinderen in een eigen sociale klasse, met omgangsvormen die vooral binnen die sociale klasse werden verstaan.  Wellevendheid was misschien vanzelfsprekend, erover spreken niet. Het woord wellevendheid doet wat oubollig aan. Het lijkt in onze taal tot de achtergrond verdrongen. Zou dat komen omdat iedereen wel weet hoe we met elkaar moeten omgaan of is het een tekens des tijds dat we soms het voor de hand liggende vergeten te benoemen? Wikipedia geeft de volgende definitie . Wellevendheid is een stelsel van manieren en gedragingen die waarborgen dat mensen met elkaar omgaan op een manier die maatschappelijk aanvaard is en die positief wordt gewaardeerd. Hoewel een vergrijp...

Onbalans tussen spreken en luisteren Wanneer twee mensen met elkaar in gesprek gaan bestaat de kans dat de een langer spreekt dan de ander, soms zelfs onafgebroken. Hoe komt dat en wat kun je doen wanneer je de balans wilt herstellen? Het onvermogen om stiltes te laten bestaan in een gesprek en de neiging om voortdurend te praten, kan een uiting zijn van moeite met empathie of zelfreflectie. Er zijn verschillende mogelijke oorzaken voor dit gedrag. Angst voor ongemak Veel mensen voelen zich ongemakkelijk bij stiltes en zien deze als een teken dat het gesprek niet goed verloopt. Ze vullen de leegte met zelf praten in plaats van de ander een vraag te stellen, vaak zonder zich bewust te zijn van hoe dit op de ander overkomt. Gebrek aan sociale vaardigheden Sommige mensen hebben niet goed geleerd om gesprekken in balans te houden. Ze realiseren zich mogelijk niet dat het geven van ruimte aan de ander essentieel is voor een vloeiend gesprek. Onzekerheid Mensen die zich onzeker voelen in een...

Eigen waarde In een wereld waar gelijke rechten voor iedereen een juridisch uitgangspunt zijn (is), blijkt het inschatten van eigenwaarde en de eigen waarde een gevarieerd spectrum te omvatten. Mensen hebben het recht om zichzelf op verschillende manieren te zien, maar het is belangrijk om dit perspectief in sociaal verkeer niet tot een bron van verdeeldheid te maken. Het is inherent aan de menselijke natuur om onderscheid te maken tussen elkaar op basis van eigenwaarde. Sommigen hebben een bescheiden zelfbeeld, terwijl anderen hun zelfvertrouwen graag tonen. Het wordt echter pas problematisch wanneer deze verschillen worden gebruikt om anderen te beoordelen of zelfs te kleineren. Trots In onze dagelijkse interacties is het onvermijdelijk dat we de nuances van zelfbeeld opmerken. Mensen kunnen hun trots tonen op prestaties of eigenschappen die ze hoogachten, soms zelfs zonder dat ze het beseffen. Hier komt het belang van subtiliteit naar voren. Het gaat erom de waardering voor ieders u...

Benoemen zonder te confronteren In West-Friesland, de streek waar ik geboren ben, zegt men niet tegen de ander die iets raars doet "hoe krijg je het in je hoofd" oftewel je bent niet goed wijs. In onze geboortestreek zeggen ze bijna hetzelfde met "hoe kroi't in je heer"? Het is een voorbeeld van hoe taal zachter kan maken wat anders confronterend zou zijn. Het gebruik van "hoe krijg je het in je haar" behoudt de kern van de boodschap -dat er iets eigenaardigs gebeurt- maar zonder de scherpe lading van een oordeel over iemands verstand of mentale gesteldheid. Het is speels, ontwapenend en toont de kracht van indirecte communicatie. Sociaal strategisch taalgebruik Dit soort taalgebruik is niet alleen streekgebonden, maar een voorbeeld van een bredere menselijke neiging om delicate kwesties op een indirecte, minder confronterende manier aan te kaarten. Andere voorbeelden zijn de volgenden. Eufemismen Denk aan "iemand heeft een steekje los" versu...

Balans tussen licht en donker Ieder mens heeft een lichte en een donkere kant. Het beschrijft de begrijpelijke neiging van de mens om de kant, waar hij niet trots op is, niet te laten zien aan de buitenwereld. In termen van persoonlijkheidsbeschrijvingen: ieder mens is gekenmerkt door de mate van positiviteit, kracht en snelheid. De donkere kant is de kwetsbare kant: de neiging tot negativiteit, zwakte en traagheid. De dualiteit van de menselijke natuur is een oud en krachtig thema in de geschiedenis en filosofie. Hieronder een aantal aansprekende metaforen en symbolen die dit fenomeen vertegenwoordigen. Yin en Yang (Taoïsme) Deze beroemde metafoor uit de Chinese filosofie symboliseert de balans tussen tegengestelde krachten. Yin vertegenwoordigt de donkere, passieve, en zwakke kant, terwijl Yang staat voor licht, actie, en kracht. Ze zijn onafscheidelijk en complementair, wat benadrukt dat beide aspecten in elk mens aanwezig zijn en elkaar nodig hebben. De schaduw (Carl Jung) Carl Jun...