Evenwaardigheid
vrijheid en liefde

Nietzsche's diagnose: de wraakzucht van de machtelozen Volgens filosoof Friedrich Nietzsche (1844-1900) ontstond het christelijke (en bij uitbreiding moderne humanistische) gelijkheidsdenken als waarde niet uit nobele motieven, maar uit ressentiment : de omgekeerde wraakzucht van degenen die zich machteloos voelden. Hoewel sommige waarden objectief waardevol zijn, benadrukt Nietzsche dat ze hun kracht verliezen als we ze niet persoonlijk toe-eigenen. De Gouden Regel bijvoorbeeld blijft krachtig omdat mensen hem steeds opnieuw heruitvinden , niet alleen maar overnemen. Men kan Nietzsche lezen als een waarschuwing: wie spreekt over gelijkheid en evenwaardigheid moet oppassen dat dit geen middel wordt om levenskracht en verscheidenheid te onderdrukken. De oorspronkelijke "meesters" legitimeerden hun macht door hun eigen kracht en voortreffelijkheid. Maar degenen die deze macht niet bezaten, de onderworpenen, keerden de waarden om: macht werd "slecht", neder...

Wie en wat valt binnen onze morele cirkel? Iedereen is lid van meerdere gemeenschappen: gezin, familie, straat, dorp, land en zelfs continent. Dat roept de vraag op: hoe ver reikt mijn verantwoordelijkheid voor anderen? Wie zich met alles en iedereen probeert te verbinden, kan uitgeput raken. Wie zich te veel afsluit, verliest menselijkheid. Cirkels van nabijheid Al in de oudheid wezen filosofen erop dat ieder mens in concentrische cirkels leeft: het eigen ik, de naaste kring, de bredere gemeenschap en uiteindelijk de mensheid. Het advies was om de buitenste cirkels dichter naar je toe te halen, zonder uit het oog te verliezen dat je directe invloed vooral in de binnenste cirkels ligt. Een praktisch kompas kan dan zijn: nabijheid : hoe dicht raakt dit mijn leven? invloed : kan ik iets wezenlijks veranderen? betrokkenheid : voelt het moreel juist om hier iets mee te doen? Zo voorkom je dat compassie omslaat in machteloosheid of burn-out. Voor filosoof Peter...

Door wereldse illusies snijden Wat zijn soetra's? Soetra's zijn geheugensteuntjes die worden gebruikt in het hindoeïsme, het boeddhisme en het jaïnisme als een aforisme waarmee de kennis van rituelen, filosofie, grammatica of elk andere vorm van kennis kan worden overgedragen. De Diamantsoetra vormt een op zichzelf staand onderdeel van Prajna paramita -literatuur (perfectie van inzicht). Voorbeelden van paramita's (transcenderende deugden) zijn: vrijgevigheid; morele discipline; geduld; wijsheid (prajna); inzet; verdraagzaamheid; waarachtigheid; vastbeslotenheid; belangeloze liefde; gelijkmoedigheid tot in perfectie en zonder eigen belang; vindingrijkheid (in het vinden van de juiste middelen om andere wezens te helpen); vastberadenheid; kracht; kennis. Het thema van alle Prajna paramita soetra's is hoe het inzicht in de leegte van alle verschijnselen leidt tot een actief mededogen voor alle wezens. De Diamantsoetra De Diamantsoetra heet zo omdat hij zo scherp...

Competitie heeft positieve en negatieve kanten In onze samenleving zijn we van kinds af aan ons aan het meten met anderen. De opvoeding is deels gericht op een zo hoog mogelijke positie in de maatschappij. Via sport en spel oefenen we daarin. Ook in de media is het kijken naar mensen die zich meten met anderen een populaire vorm van ontspanning. Denk aan de Olympische Spelen, quizzen, Wie is de mol? De competitie heeft positieve en negatieve kanten. De positieve kant van sport en spel is grenzen verleggen, gezelligheid en ongemerkt conditietraining. De negatieve kant kan zijn dat mensen zich nooit evenwaardig opstellen, waardoor er altijd een meer of minder openlijke strijd is. Er zijn sportvrienden, maar is er echte verbroedering met mensen buiten de eigen kring? Ook voor een liefdesrelatie kan een focus op winnen van de ander de dood in de pot zijn. Onevenwaardigheid blokkeert de liefde . Acht vormen van ego In zijn boek Authentiek Leiderschap onderscheidt Bas Blekkingh a...

Geen leider meer over anderen maar over jezelf. Kernwaarde Humanitas Vooral vroeger vochten mensen elkaar respectloos de tent uit om leider te worden van de groep. Die drang viel te verklaren uit de zucht naar macht en seks. Macht erotiseert. Winnen, status en geld waren magneten voor mannen om vrouwen aan te trekken. Deze machtsstrijd wordt symbolisch gevoerd in de sport. De Olympische Spelen waren oorspronkelijk bedoeld voor verbroedering. Er zijn nog steeds archaïsche vormen van eerbetoon aan winnaars. De mannelijke etappewinnaars in de Tour de France, bijvoorbeeld, worden als beloning gekust door twee rondemissen. Vrouwelijke sporters moeten het doen met een bloemetje bij hun prestatie in de competitie. Langzaam maar zeker, niet in de laatste plaats door de emancipatie, worden deze drijfveren steeds zwakker of zakelijker. Joris Luyendijk suggereert als middel om de ratrace in de financiële wereld te stoppen: "mooie vrouwen moeten ophouden bankiers aantrekkelijk te vinden...