Posts

Psychologie en leven in het hier en nu

Afbeelding
Zinvol verbinden Hoe blijf je jezelf in een relatie? En hoe kom je dichter bij een ander zonder jezelf kwijt te raken? Ieder mens verlangt naar liefde en naar vrijheid. Ze lijken soms elkaars tegenpolen. Toch versterken ze elkaar zodra ze samenkomen: zonder vrijheid geen liefde en zonder liefde geen vrijheid . Dat evenwicht tussen autonomie en verbinding is niet vanzelfsprekend. Op dit blog onderzoek ik hoe je het kunt vinden. Ik put daarbij uit de psychologie, uit spirituele tradities als het taoïsme en het boeddhisme en uit eigen ervaring. Een rode draad is het ego. Het kan je helpen, maar het kan je ook in de weg zitten. Loskomen van het ego Het ego is geen ding. Het is een verzameling gedachten, overtuigingen en identificaties die samen je zelfbeeld vormen. Dat beeld kleurt hoe je jezelf en de wereld ervaart. Het beschermt je en geeft richting. Maar het houdt je ook vast in patronen die je beperken. Wie ruimte maakt voor iets dat groter is dan het eigen ik, ervaart een ruimere...
Lees verder »

Leeswijzer

Afbeelding
Welk artikel is interessant? Een vers geschreven blog wordt hier niet automatisch bovenaan gezet. Wie wil weten welk blog interessant is kan deze op twee manieren vinden: door de labels hieronder open te klappen en meer te tonen of via de blogs die ik aanbeveel . Hoofdindeling labels Non-dualiteit & spiritueel inzicht Leidende waarden & ethiek Balans en evenwicht Psychologie, gedrag & maatschappij Op mijn persoonlijke website is een overzicht van de labels . Er zijn meer dan 600 artikelen over psychologie en spiritualiteit. Het prettigst leest een blog op een iPad, tablet of laptop vanwege het overzicht op een groter scherm. De labels hieronder moeten nog worden opgeklapt.
Lees verder »

Labels

Meer tonen

Veel gelezen afgelopen week

Leeg voedsel in een volle wereld

Afbeelding
Hoe snelheid onze gezondheid en aarde schaadt In een wereld waarin overvloed de norm lijkt, is het een ongemakkelijke waarheid dat ondervoeding nog altijd bestaat, zij het in een andere gedaante dan we gewend zijn. Geen hongersnood, maar sluipende tekorten. Geen lege borden, maar lege voedingswaarden. Terwijl supermarkten uitpuilen van kleurrijke groenten, fruit en kant-en-klaarmaaltijden, is de vraag gerechtvaardigd: hoeveel voedt dit voedsel ons nog werkelijk? De vanzelfsprekendheid waarmee velen aannemen dat een dagelijkse appel of portie broccoli volstaat voor een gezond leven, is niet langer houdbaar. Cijfers uit voedingsonderzoeken, zoals die van het Levensmiddelenlaboratorium in Karlsruhe en farmaceut Geigy , laten zien dat de voedingswaarden van groente en fruit in de afgelopen decennia dramatisch zijn gedaald. Tegelijkertijd dwingt een landbouwsysteem dat gericht is op export en efficiency ons tot een herbezinning op wat ‘voedsel’ eigenlijk is. Wat doet deze dubbele versch...
Lees verder »

Doe ik er wel toe?

Afbeelding
Waarom mensen vastlopen in de vraag of ze ertoe doen Sommige mensen stellen zichzelf voortdurend de vraag: doe ik ertoe? Ze worstelen niet alleen met twijfel over hun waarde, maar weten ook niet hoe ze die waarde zouden kunnen realiseren. Sterker nog, ze kunnen de moed niet opbrengen om te denken dat ze de vraag helemaal niet hoeven te beantwoorden. Waarom raken mensen zo vastgelopen in deze vraag? De wortels van voorwaardelijke waarde Het antwoord ligt grotendeels in wat mensen hebben meegekregen en meegemaakt. Wanneer een kind opgroeit met voorwaardelijke liefde of waardering, wanneer het alleen gezien of geliefd wordt als het presteert, iets bijdraagt, "lief" is, of goed functioneert, dan wordt het gevoel van waarde gekoppeld aan wat je doet. Het kind leert een fundamentele les: ‘zijn alleen’ is niet genoeg. Dit gebrek aan onvoorwaardelijke bevestiging laat een leegte achter. Als niemand je ooit het gevoel heeft gegeven dat je ertoe doet simpelweg omdat je bestaat,...
Lees verder »

Talent en competitie

Afbeelding
Een filosofische verkenning van evenwaardigheid In een wereld die voortdurend aanspoort tot excelleren, ontstaat een fundamentele spanning. Iedereen bezit unieke talenten, maar wanneer we deze ontwikkelen binnen een competitief kader, stuiten we op een onvermijdelijke frustratie: er is altijd iemand die meer talent heeft. Deze observatie vormt het vertrekpunt voor een filosofische verkenning van talent, competitie en de kunst van het vinden van een betekenisvolle balans. De paradox van talent en competitie Competitie kan een krachtige katalysator zijn voor ontwikkeling. In de Griekse traditie werd dit erkend door het concept van agon (wedstrijd) dat, zoals Nietzsche later interpreteerde, een creatieve spanning creëert die mensen kan aansporen tot grootsheid. Tegelijkertijd ontstaat er een paradox: het streven om de beste te zijn wordt een bron van eindeloze frustratie wanneer we beseffen dat volmaaktheid onbereikbaar is. De stoïcijnen, met vertegenwoordigers als Marcus Aureliu...
Lees verder »

Gebruik of dienstbaarheid?

Afbeelding
Waar ligt de grens? In het dagelijks leven maken we voortdurend gebruik van elkaar: we vragen om hulp, we werken samen, we geven en ontvangen. Maar wanneer slaat dit gebruik om in iets ongemakkelijks, iets wat schuurt? Wanneer gebruiken we de ander op een manier die niet meer vrij is? Die vraag raakt aan een grens waar filosofie en levenshouding elkaar ontmoeten. De ander als middel Immanuel Kant formuleerde het zo: behandel de ander nooit louter als middel , maar altijd ook als doel op zich. Je mag dus samenwerken of iets vragen, zolang je de ander blijft erkennen in zijn eigenheid en vrijheid . Zodra je over andermans grenzen gaat of zijn stem negeert, ontstaat er iets scheefs. Martin Buber maakt dat verschil voelbaar in zijn onderscheid tussen de ik–gij-relatie en de ik–het-relatie . In de eerste zie je de ander echt. In de tweede is hij of zij gereduceerd tot iets bruikbaars. Dat is soms functioneel nodig, maar wordt een probleem als het blijvend zo is. De stille kra...
Lees verder »

Op reis naar verandering in relaties

Afbeelding
Een andere afslag nemen? In de stroom van relaties bevinden we ons vaak op een kruispunt waar verandering onvermijdelijk lijkt. Onze levens zijn doordrenkt van uitdagingen en dilemma's binnen relaties, waarbij de keuzes die we maken diepe sporen nalaten op onszelf en anderen. Vooral wanneer we beseffen dat onze relatie niet langer aan onze behoeften voldoet, kan dit voortkomen uit (kwetsuren opgelopen in) onze jeugd. Maar hoe vinden we wijsheid in deze situaties? N.B. Wat hier wordt geschreven is toegespitst voor onze partner, maar geldt voor iedere relatie, ook voor die met onze ouders, kinderen, broers en zusters, vrienden, buren, kwetsbare anderen, enz.. Psychotherapeut Anna de Graaf onderstreept het belang van openhartige gesprekken tussen partners. "Communicatie is de hoeksteen van elke gezonde relatie," benadrukt ze. "Het vergt moed om je kwetsbaarheid te tonen, maar het is essentieel om gevoelens en behoeften te delen, zelfs als ze verwarrend zijn". Onze ...
Lees verder »

Populaire posts vanaf 2005 tot nu

Psychologie en leven in het hier en nu

Afbeelding
Zinvol verbinden Hoe blijf je jezelf in een relatie? En hoe kom je dichter bij een ander zonder jezelf kwijt te raken? Ieder mens verlangt naar liefde en naar vrijheid. Ze lijken soms elkaars tegenpolen. Toch versterken ze elkaar zodra ze samenkomen: zonder vrijheid geen liefde en zonder liefde geen vrijheid . Dat evenwicht tussen autonomie en verbinding is niet vanzelfsprekend. Op dit blog onderzoek ik hoe je het kunt vinden. Ik put daarbij uit de psychologie, uit spirituele tradities als het taoïsme en het boeddhisme en uit eigen ervaring. Een rode draad is het ego. Het kan je helpen, maar het kan je ook in de weg zitten. Loskomen van het ego Het ego is geen ding. Het is een verzameling gedachten, overtuigingen en identificaties die samen je zelfbeeld vormen. Dat beeld kleurt hoe je jezelf en de wereld ervaart. Het beschermt je en geeft richting. Maar het houdt je ook vast in patronen die je beperken. Wie ruimte maakt voor iets dat groter is dan het eigen ik, ervaart een ruimere...
Lees verder »

Hoe voer je een constructief gesprek?

Afbeelding
Een praktische gids Een constructief gesprek voeren is een kunst die iedereen kan leren. In dit blog deel ik belangrijke inzichten en praktische tips die je direct kunt toepassen. De basis: wat is een dialoog? Een dialoog is de meest positieve vorm van een gesprek. Voor een  geslaagde dialoog zijn vier belangrijke voorwaarden essentieel. 1. Evenwaardigheid tussen gesprekspartners Niemand weet het bij voorbaat beter Meerdere gezichtspunten zijn mogelijk Er is geen sprake van winnen of verliezen Vermijd machtsstrijd 2. Open luisteren Oordeel niet over elkaar Geef ruimte aan andere meningen 3. Veilige sfeer creëren Iedereen moet zich vrij voelen om zijn mening te geven Ook afwijkende meningen zijn welkom 4. Ruimte voor emotie Gevoelens mogen gedeeld worden Benoem gevoelens wanneer ze relevant zijn De vier communicatieniveaus Tijdens een gesprek spelen verschillende niveaus tegelijk. Let op de volgende aspecten...
Lees verder »

De essentie van Houden Van

Afbeelding
Meer dan een gevoel De vraag of 'houden van' primair een gevoel is, raakt aan de kern van hoe we liefde begrijpen en ervaren. Hoewel velen liefde associëren met emoties als geluk, vreugde en verlangen, blijkt de werkelijkheid complexer en gelaagder te zijn. 'Houden van' manifesteert zich zowel als gevoel én als bewuste handeling. De etymologie van het woord, afgeleid van 'hoeden', wijst al op de actieve component: beschermen, zorgen voor, en verantwoordelijkheid nemen voor het welzijn van de ander. Het is een bewuste keuze die we maken en cultiveren, eerder dan iets wat ons simpelweg overkomt. Een belangrijk inzicht is dat gevoelens per definitie tijdelijk zijn. Alle emoties die we ervaren in liefde - of ze nu positief of negatief zijn - zijn afgeleiden van liefde, maar vormen niet de essentie ervan. Dit besef kan bevrijdend werken; het verlost ons van de kramp om voortdurend bepaalde gevoelens te willen vasthouden. We kunnen genieten van de emoties die liefde o...
Lees verder »

Het wezen van Ware Liefde

Afbeelding
Een verkenning van de balans Ware liefde is meer dan verliefdheid of romantische aantrekkingskracht. Het is een staat van zijn die ons verbindt met alles en iedereen. Die liefde uit zich in veel vormen en in verschillende gradaties van intimiteit. In stabiele relaties zie je vaak een natuurlijke balans tussen de partners. Volgens het gezegde trekken uitersten elkaar aan. Toch blijkt 'soort zoekt soort' een betrouwbaarder basis voor duurzame liefde. Partners hebben meestal een vergelijkbare opleiding en een vergelijkbaar inkomen. Ook op andere punten lijken ze vaak op elkaar. Bij die balans hoort wederkerigheid: wie liefde wil herkennen, moet haar eerst zelf kunnen geven. Is er maar één ware? Meer over echte liefde Ware liefde is niet beperkt tot één persoon of één levensfase. Het idee dat er maar één 'ware' bestaat die voor altijd bij ons moet blijven, is een romantische misvatting. Echte liefde herken je juist aan het vermogen om je te verbinden én om los te late...
Lees verder »

Wat is zelfrealisatie of verlichting?

Afbeelding
Een verkenning van het onbeschrijfelijke Zelfrealisatie en verlichting zijn spirituele begrippen voor het besef van je ware aard. Ze komen uit oosterse tradities zoals het hindoeïsme en het boeddhisme. Toch reikt hun betekenis verder dan een bepaalde religie. Een belangrijk inzicht: een 'verlicht persoon' bestaat niet. Dat is een tegenspraak op zich. Verlichting is eerder het besef dat je de open ruimte bent waarin alles komt en gaat. Het is bewustzijn zijn. Niemand kan bewustzijn claimen of bezitten. Verlichting bestaat dus wel, maar 'de verlichte persoon' is een illusie. Daarin ligt de paradox van zelfrealisatie: er valt geen persoonlijk zelf te ervaren. Het bewustzijn waarin wij verschijnen, is altijd al verlicht. Het is een innerlijk weten. De Diamantsoetra spreekt van 'kenmerkloze volkomenheid'. Juist daarom is verlichting van buitenaf niet te herkennen. Besef van taal De taal waarmee we over verlichting spreken, heeft haar eigen beperkingen. Begripp...
Lees verder »