Evenwaardigheid
vrijheid en liefde

De troost van pessimisme Frank Meester schrijft in Filosofie Magazine over de vrolijk makende pessimisme van Schopenhauer. In dit blog een samenvatting gevolgd door mijn commentaar. Arthur Schopenhauer (1788-1860), de Duitse filosoof die beweerde dat we in "de slechtst mogelijke wereld" leven, geniet tegenwoordig grote populariteit ondanks (of misschien dankzij) zijn pessimistische wereldbeeld. Zijn voorspelling dat hij na zijn dood meer gelezen zou worden, is ruimschoots uitgekomen. Schopenhauers wereldbeeld Ombuigen naar balans Volgens Schopenhauer is de werkelijkheid geen harmonieus geheel, maar een meedogenloze arena gedreven door "de wil" - een irrationele kracht die slechts streeft naar overleven ten koste van anderen. In Schopenhauers visie is de wereld "een mallemolen van eten en gegeten worden", waar alle levende wezens verwikkeld zijn in een voortdurende strijd. Dit staat in scherp contrast met tijdgenoot Hegel , die een opgaande lijn in de gesc...

Positief uitsluiten Apofatisch omdenken kun je zien als een benadering van doorgaans ongrijpbare onderwerpen waarin je door eliminatie en uitsluiting tot nieuwe inzichten komt, eerder dan door het formuleren van een directe definitie of positieve beschrijving. Het is omdenken door te verkennen wat iets níet is of wat een begrip níet omvat, zodat je stapsgewijs dichter bij de kern komt van wat mogelijk wél waardevol of essentieel is. Het idee komt uit de apofatische theologie, waar men probeert het goddelijke te begrijpen door te definiëren wat het niet is, omdat directe uitspraken over God als ontoereikend worden gezien. In apofatisch omdenken ligt de nadruk niet op het vormen van een constructief idee, maar op het proces van onderscheid, om helder te krijgen wat we willen vermijden of uitsluiten om te kunnen zien wat overblijft. Dit zou in de praktijk kunnen betekenen dat je niet zozeer kijkt naar wat je wilt bereiken (zoals geluk, liefde, of vrijheid), maar naar wat die (ongrijpbar...

Wat je aandacht geeft, groeit Het loslaten van piekeren is een grote uitdaging voor veel mensen, zelfs met meditatie- of mindfulness-ervaring. Het probleem ligt vaak in de verwachting dat piekeren volledig moet verdwijnen, terwijl het in essentie om een andere omgang met gedachten gaat. Hier zijn enkele adviezen. Accepteer het piekeren als onderdeel van jezelf. Het idee dat piekeren volledig moet stoppen, kan averechts werken. Adviseer om te erkennen dat piekergedachten een natuurlijke reactie zijn op onzekerheid of angst. "Je hoeft het piekeren niet weg te duwen, maar probeer het te zien als een soort achtergrondgeluid dat er mag zijn." Creëer een "piekermoment". Stimuleer hen om een vast moment op de dag te nemen waarop ze zich 10-15 minuten volledig mogen overgeven aan piekergedachten. Buiten dat moment zeggen ze tegen zichzelf: "dit komt aan bod tijdens mijn piekertijd". Dit helpt om het piekeren meer te begrenzen. Schrijf gedachten op. Schrijven kan h...

Creëer je eigen zingeving  In plaats van te zoeken naar een universeel antwoord op de vraag naar de zin van het leven, kunnen we omdenken gebruiken om onze eigen zingeving te creëren en te ontdekken wat voor ons persoonlijk belangrijk is.  Hieronder volgen enkele tips om omdenken toe te passen bij het zoeken naar de zin van het leven.  Focus op de mogelijkheden in plaats van de beperkingen. In plaats van te denken aan de dingen die ons beperken om de zin van het leven te vinden, kunnen we ons richten op de mogelijkheden die we hebben. We kunnen nadenken over onze passies, interesses, talenten en waarden en kijken hoe we deze kunnen gebruiken om zin te geven aan ons leven.  Gebruik uitdagingen als kansen. Uitdagingen en moeilijke momenten kunnen ons helpen om te groeien en ons sterker te maken. In plaats van ons te laten ontmoedigen door de obstakels die we tegenkomen, kunnen we omdenken gebruiken om te zien hoe deze uitdagingen ons kunnen helpen om onze persoonlijke ...

Over de top Een ziekte kan zin geven of het laatste zetje zijn. Dit feit kan motiveren of demotiveren. Het verschil zit ‘m in jouw vermogen om de juiste afstand te houden tot wat er gebeurt. Komt tijd, komt raad en haastige spoed is geen voordeel wanneer je de verkeerde kant op raast. Al sinds de tijden van het orakel van Delphi bestaat het fenomeen dat vrouwen zich in trance laten brengen om een waarheid boven water te krijgen die levensreddend kan zijn. Helaas zijn die uitingen, gedaan in trance, niet altijd direct bruikbaar. Ze moeten op hun beurt weer geduid worden. En vaak wordt de kwaliteit van de boodschap vergeten omdat men kijkt naar de kenmerken van de boodschapper. Het is irrelevant of deze rijk, mooi, beroemd, jong -of omgekeerd juist door het ontbreken daarvan als underdog- aantrekkelijk is. Een moderne vorm van spirituele duiding werd gedaan door Christiane Beerlandt. Zij is in 2015 overleden op 60-jarige leeftijd. Ze was partner van een arts die samen met haar lijvige...

Presteren tot je erbij neervalt Ons meten aan anderen doen we al sinds de oudheid. We vinden het leuk te weten waar we staan in de ranglijst op de apenrots. We vermoeden dat we op een hoger plan meer macht, geld en seks zullen verkrijgen. Toen de wereld nog klein was, mat je je met mensen uit je directe omgeving. Toen de wereld groter werd door de verbeterde reismogelijkheden gingen we ons meten met anderen van verder weg. Toen de wereld zo groot of juist klein was geworden dat we ons konden vergelijken met iedereen op aarde toen bleek dat het niet zo gemakkelijk meer was om de top te bereiken. Sterker nog, bijna alleen met liegen en bedriegen (doping) kunnen we nog kortstondig de indruk wekken dat we de snelste, het hoogste of het verste kunnen bieden. Tijd om het roer om te gooien. In zijn boek De prestatiegeneratie onderzoekt Jeroen van Baar waar zijn drang -en die van zijn generatie- tot excelleren vandaan komt. Zijn pleidooi? 'Gewoon doen' in ere herstellen. Hij ple...

In de Volkskrant van 18 februari een ingezonden brief van Corien de Witte. Zij heeft een kind dat niet wilde eten. “Totdat ik op een dag geen bord voor hem op tafel zette. Ik vertelde hem dat hij niet met ons aan tafel hoefde, hij wilde toch niet eten. Hij mocht lekker blijven spelen. Maar dat kon niet! Hij wilde bij ons aan tafel, hij moest ook een bord! ‘Ja, o.k., maar dan moet je ook eten,” Probleem opgelost. Deze paradoxale aanpak doet denken wat in therapie heet “ Het symptoom voorschrijven ”. In de link een paar pagina’s uit een boek van Vandamme. Maar wil deze aanpak werken moet je niet bij je kind bekend staan als een ouder die je elk moment van de dag om eten kunt vragen. Als je 24*7 klaar staat om je kind te voeden, heb je een wankele opvoeding. Berthold Gunster noemt het zoeken naar onverwachte en tegendraadse oplossingen “omdenken’. Hij schrijft: Kinderen? Stop met ze op te voeden. Het is vastdenken: kijken naar wat er niet is en wel zou-moeten-zijn. Van een problee...