Evenwaardigheid
vrijheid en liefde

Tussen vasthouden en laten gaan We willen graag vasthouden wat mooi is. Een geliefde, een herinnering, een moment van geluk. Even vanzelfsprekend willen we afweren wat pijn doet. Het is een menselijke reflex: grijpen en wegduwen, alsof we zo het leven in een veilige vorm kunnen kneden. Maar vroeg of laat laat alles ons toch los. Niet omdat we dat willen, maar omdat het in de aard van dingen ligt om te veranderen. Soms doet dat pijn, soms voelen we weerstand, soms verzetten we ons met heel ons hebben en houden. Toch is het juist dát verzet dat ons het meest vermoeit. De boeddhistische traditie noemt de weg daartussen madhyamā-pratipad , de middenweg. Het is geen compromis, maar een levenshouding waarin we ons niet laten meesleuren door begeerte of afkeer. We leren kijken naar wat is, zonder ertegen te vechten en zonder het te grijpen. In de stilte van dat kijken kan vergankelijkheid zich tonen zonder dreiging. Wat we vrezen te verliezen, blijkt soms nooit van ons geweest te zijn. ...

Een flitsende zoektocht naar ware vrijheid De emeritaatsrede van Bob de Wit, uitgesproken op 9 september 2024 en hieronder te beluisteren, werpt een visionaire blik van de impact van kunstmatige intelligentie (AI) op de samenleving. Onder de titel 'De ontknoping van de samenleving. Leidt AI tot ware vrijheid?' schetst De Wit niet alleen hoe AI onze wereld fundamenteel kan veranderen, maar ook hoe dit nieuwe technologieën en oude democratische idealen met elkaar kan verbinden. Een nieuwe fase van intelligentie Vanaf 2030, voorspelt De Wit, zal de mens niet langer het meest intelligente 'leven' op aarde zijn. Humanoids, digital twins en cyborgs zullen ons in het voorstellen van slimme oplossingen overtreffen in duizelingwekkende snelheid. Deze technologische revolutie dwingt ons om na te denken over wat de mens uniek maakt. De Wit wijst op de menselijke ziel, geest, creativiteit en de capaciteit voor onbaatzuchtige liefde als essentiële eigenschappen die ons onde...

Wim Sonneveld en de lichtheid van aardigheidjes In onze welvarende samenleving lijkt het paradoxaal: hoe meer het ons voor de wind gaat, hoe voorzichtiger we worden met het tonen van onze vreugde. We lopen door de straten met uitgestreken gezichten, glimlachen even geforceerd naar een ander in het openbaar vervoer en houden onze tevredenheid voor onszelf. Maar misschien is dat niet alleen bescheidenheid. Misschien zit er iets diepers onder: onze worsteling met wat Milan Kundera de "ondraaglijke lichtheid van het bestaan" noemde. Een miscommunicatie over wat licht bedoeld is en wat zwaar, gecombineerd met de angst voor jaloersheid en het isolerende effect van onverwachte vreugde. Het uitgestreken gezicht als emotionele verdediging In de publieke ruimte hanteren we een ongeschreven regel van emotionele neutraliteit. Het uitgestreken gezicht is niet alleen sociale hoffelijkheid, het is ook zelfbescherming. We houden onze innerlijke staat voor onszelf, uit angst voor ande...

Kan hulpvaardigheid doorslaan? Een redder (bij het helperssyndroom) denkt vaak in termen van sterker en zwakker. Deze persoon: positioneert zichzelf als de sterke, competente partij ziet anderen als hulpbehoevend of zwakker ontleent eigenwaarde aan het "oplossen" van andermans problemen heeft een zelfbeeld dat gekoppeld is aan het "nodig zijn" kan moeite hebben om anderen als volledig capabel te zien Een pleaser (pleasersyndroom) wordt meer gedreven door het volgende. Afhankelijkheid van goedkeuring en bevestiging Angst voor afwijzing of conflict Bereidheid eigen behoeften op te offeren voor harmonie De neiging zichzelf weg te cijferen voor andermans geluk Moeite om eigen grenzen te stellen uit angst niet aardig gevonden te worden Machtsstrijd en de dramadriehoek Je zou kunnen zeggen dat de dramadriehoek van aanklager, redder en slachtoffer een gestructureerde vorm van machtsstrijd is waarbij de macht indirect wordt uitgeoefend via psychologische rolpatronen. Deze ...

De mens tegen de machine Het is in 2019 20 jaar geleden dat The Matrix uitkwam. In de eerste van de trilogie speelt de bevrijdingsstrijd van de mens tegen de machine. In de film zijn veel thema's en filosofische vragen verwerkt die al sinds mensenheugenis leven en die in licht van kunstmatige intelligentie (AI) steeds actueler lijken te worden. Bijvoorbeeld kan de geest los van het lichaam bestaan en ervaren of meer religieus: is er een verlosser, die ons eeuwig vrij en gelukkig maakt? Leven we tijdens onze slaap in een droomwereld en kunnen we wakker worden in een realiteit? Wat is de aard van liefde in de toekomst? Zullen we in de toekomst slaven zijn van een machinaal gemanipuleerde wereld of zijn we dat nu al lang en beseffen we ons dat niet? De hoofdpersoon Neo krijgt van Morpheus de keuze voorgelegd om de rode of de blauwe pil te slikken en zo wel of niet inzicht in de aard van de realiteit te krijgen. Morpheus — “Have you ever had a dream NEO that you were so sure was rea...

De zin van het leven onder de loep De reeks van interviews in de Volkskrant door Fokko Obbema over de zin van het leven groeit. Inmiddels hebben een tiental belezen en nuchtere ervaringskundigen zinvolle antwoorden gegeven. Hun antwoorden zijn soms positief doorgetrokken naar een zinvol vervolg op een in aanvankelijk negatief antwoord: het leven heeft geen zin. Een mens leeft als individu en als lid van een samenleving. Als individu kan je bepaalde keuzes maken, met name met wie je omgaat. Je kiest een beroep of bezigheid waarin je je lekker voelt en jezelf en je onafhankelijkheid kan onderhouden. Als lid van de samenleving kan je rekenen op bescherming in de vorm van rechten. Dat het leven, filosofisch gezien, geen objectief onder woorden te brengen zin heeft, lijkt voor een individu lastig, maar maakt het gemakkelijk om op groepsniveau elk lid gelijke rechten toe te kennen. Niemand kan immers betogen dat zijn leven meer waard is dan een ander. Hij kan hoogstens aanvoeren dat hij b...

Verdeel en heers Eeuwen geleden toen er nog koningen en keizers aan de macht waren, werd de bevolking gedwongen om de heersende klasse van voedsel en geld te voorzien. Met het geld werden kastelen en paleizen gebouwd en soldaten ingehuurd. De overheerser wilde niet alleen geld, maar ook voedselzekerheid. Immers wat heb je aan geld wanneer er geen voedsel mee te koop is. Dus om hongersnood op het kasteel te voorkomen werd voedsel afgetroggeld en in voldoende voorraad binnen de muren opgeslagen. Overwonnen volkeren werden ingezet als slaven. Zij deden het werk om onder meer voedsel te produceren. Tegenwoordig is degene met het meeste geld nog steeds de machtigste partij en is voedselzekerheid voor de machthebbers geen persoonlijk probleem meer, want het kan binnen een dag van overal ter wereld worden ingekocht en ingevlogen. Macht wordt ook niet meer uitgeoefend over de burger met geweld en onderdrukking, maar door deze afhankelijk te maken van materiële behoeftes. Het zijn geen natuur...

Stephen Fry over het streven naar perfectie Wie niet kan leven met de eigen imperfectie leidt een voortdurende pijn tijdens de zoektocht naar meer perfectie en minder fouten. Dit gegeven is verweven in veel mythologieën. In het paradijsverhaal kan Eva de verlokking niet weerstaan om de appel die leidt tot kennis van goed en kwaad. In de Griekse sagen van het ontstaan van goden en de mens is de verleiding de doos van Pandora, een vrouw begiftigd met alle ideale menselijke gaven. Door haar nieuwsgierigheid ontsnapten de geesten van alle onheil en bleef slechts hoop achter. In zijn nieuwe boek beschrijft Stephen Fry dit proces van creatie van en door nieuwe goden dat we op dit punt in de tijd lijken te herhalen. We zijn bezig kunstmatige intelligentie te construeren en gieten het in een vorm die ons het mogelijk maakt om ernaar te kijken: software of een robot of mengvormen van mens en technologische hoogstandjes. De vraag, uitdaging en gevaar is dat we dreigen te herhalen wat ooit eerd...

Beloon doen en beloon laten Doen en laten in evenwicht Het lastige van duurzaam gedrag is dat wat je doet zichtbaar is en wat je laat niet. En wat je laat kan wel eens veel duurzamer zijn dan wat je doet. Maar een mens wordt zelden beloond voor wat hij laat. Een vliegreis maken belast het milieu en het niet doen niet. Wie vliegreizen minder aantrekkelijk wil maken kan de belasting op kerosine verhogen en dat kost de vliegreiziger geld en wie niet vliegt niet. Maar net als emissierechten voor de industrie kun je ook vliegrechten uitgeven. Wie dan (ver of vaak) wil vliegen moet dan extra rechten opkopen van iemand die van zijn rechten geen gebruik maakt. Wie niet gaat vliegen en zijn rechten verkoopt wordt dan beloond met geld.   Wie niet gaat vliegen en zijn rechten niet verkoopt, heeft invloed op het aantal vliegkilometers dat gemaakt wordt.  Kortom dit voorstel van emissierechten zou een effectieve uitvoering zijn van duurzaam doen en laten. Het is uiteraard aan de polit...

Verdeel en heers Mensen die macht willen consolideren of vergroten gebruiken methodes die anderen aan het twijfelen brengen. Verdeel en heers. Geef anderen het gevoel afgescheiden te zijn dan gaan ze op zoek naar verbinding en bevestiging van zichzelf. Zaai twijfel en oogst makke burgers, trouwe volgers en begerige consumenten. Consumenten gaan dingen kopen die ze niet echt nodig hebben, maar mensen achter de schermen nog rijker en machtiger maken. Tony Parsons vertelt het volgende over afgescheidenheid. Het gevoel afgescheiden te zijn is reden dat mensen op zoek gaan. Er is geen afgescheiden persoon. Het leven gebeurt. Of een baby nu huilt of honger lijkt te hebben, er is gewoon een vorm van zijn. Daarna komt er een moment waarop het kind zich begint te realiseren dat het een identiteit heeft en daarmee een afgescheiden persoon is los van anderen. Op dat moment begint het kind zich te verbeelden dat het beperkt is tot het eigen lichaam. “Mijn grens is deze huid en de rest staat daa...

Van grappen maken jouw beroep maken Jim Carrey wilde als kind al komiek worden. Zijn moeder was depressief en hij probeerde haar op te beuren. Toen Jim een boek las over spiritualiteit en iemands taak in het leven, herkende hij daarin zijn wens om zorgen bij anderen weg te nemen. Zijn vader had dezelfde ambitie, maar koos voor een carrière als boekhouder. Hij verloor die baan en moest in relatieve armoede verder leven. Jim besloot voor zichzelf dat wanneer hij zou falen hij toch liever eerst geprobeerd had het werk te doen waar hij van hield en dat was grappen maken. Geld verdienen en grappig zijn tekenden zijn jeugd. Op de middelbare school mocht hij elke dag aan het eind van de lessen tien minuten optreden, op voorwaarde dat hij de rest van de dag zijn gemak hield. Na de lessen werkt hij in een fabriek om het gezin te helpen onderhouden. Op zijn zestiende stopte Jim met school en vertrok naar Hollywood. Hij speelde in clubs, werd ontdekt en speelde in series, komische en serieuze f...

Macho spreekt feministe Meer van Lisette Thooft Lisette Thooft staat bekend om haar scherpe visies over seks, liefde en emancipatie. Zij werd naar aanleiding van haar boek De Onverzadigbare Vrouw geïnterviewd door Tom Gorny van “Masterflirt”. Theorette van Lisette . Het spirituele doel van de vrouw is verbinding, is liefde. Het spirituele doel van de man is loslaten, is vrijheid. Die twee essentiële kwaliteiten willen mannen en vrouwen ontwikkelen door van elkaar te leren. Een vrouw wordt verliefd op een man omdat hij zo vrij is, een man wordt verliefd omdat zij zo lief is. "Een liefde zonder vrijheid is apenliefde". Een man geeft zichzelf als offer in de verbinding om de vrijheid te winnen. Aan de opoffering van een vrouw zit volgens Thooft een prijskaartje. Vrouwen moeten (hun rollen) leren loslaten. Thooft is optimistisch: er is een opgaande lijn in het leren door mannen en vrouwen van elkaar "het komt -net als in een sprookje- uiteindelijk goed". Dit pr...

Over de methode om te transcenderen en de methode weer los te laten Je kunt volgens Jan Geurtz iets doen om verlichting (liefdevol gewaar zijn) dichterbij te brengen door je bewust te worden wat je beter kunt laten. Over de overeenkomsten van en verschillen tussen Dzogchen en Neo-Advaita. Patrick Kicken had een zeer helder interview (dialoog) met hem: Zie ook het korte interview met Jan Geurtz door Annemiek Schrijver in het programma Nachtzoen (deel 1). Hoe kom je van verslavingen af? Nachtzoen deel 2 . In Vrij van gedachten praktische handleiding voor een helder en liefdevol leven laat Jan Geurtz zien hoe de vicieuze cirkel van negatieve gedachten en gevoelens te doorbreken. Het zijn onze gedachten die een pijnlijke scheiding creëren tussen onszelf, de ander en de wereld, en die telkens weer dezelfde levensproblemen veroorzaken. Vrij van gedachten biedt een praktische methode om de versluiering die onze gedachten veroorzaken, op te heffen. In Bevrijd door liefde, praktij...

Geweldloos opvoeden Marshall Rosenberg Justine Mol schreef op de site van de Vrije School Beweging over straffen en belonen van kinderen. Dat leidt bij de kinderen tot denken in oordelen, met als gevolg angst. Sterk aan haar verhaal is dat zij een uitgebreide lijst van voorbeelden geeft hoe het anders kan. Zij baseert haar mening op het gedachtegoed van Marshall Rosenberg, psycholoog uit Amerika en grondlegger van Nonviolent Communication ofwel Geweldloos Communiceren , en dat van Alfie Kohn, die zich wereldwijd inzet voor een leven zonder straffen en belonen. De stap van mét naar zónder straffen en belonen vraagt om het loslaten van de top-down houding en het vinden van een basis van gelijkwaardigheid. Kinderen stimuleren en motiveren Opvoeden in vertrouwen is niet alleen opvoeden zonder straffen, maar ook zonder belonen . Hoe kunnen we kinderen stimuleren hun kwaliteiten te ontplooien? Hieronder vind je manieren om de intrinsieke motivatie aan te wakkeren. Samen genieten. Zeg i.p.v....

Dood of de gladiolen? Paul Smit is begenadigd spreker, neurowetenschapper en cabaretier. Met humor maakt hij alles duidelijk over niets. Zijn boodschap is even simpel, geruststellend als verontrustend, het is zoals het is. Wanneer het inzicht integreert dat alles aan het gebeuren is, dan komen veel piekergedachten te vervallen. Alles gaat vanzelf en er is geen sprake van een vrije wil. Dat slaat dood en dat is beslist voor even de bedoeling. Op een van zijn websites schrijft hij dat het rapportcijfer van zijn presentatie over 7 Supercompetenties een rapportcijfer van gemiddeld 9,8 opleverde bij 150 deelnemers. Je zou verwachten dat de hele wereld aan zijn lippen hangt. En dat is nog niet het geval. De boeken van Paul Smit zijn voor iedereen die moe is van het zoeken naar verlichting en en-en kan denken. Gelukkig is er leven na de dooddoener. Van de uitgever over het boek “Uitzoomen” op bol.com. Bijna iedereen is ingezoomd op een duale versie van de realiteit die ons doet geloven...

Zoek niet te hard naar de ware Humor of eerlijk? Wie denkt dat hij zijn best moet doen om de ware liefde te veroveren heeft een punt, een gevaarlijk punt. Want te hard proberen kon weleens averechts werken. Niet alleen de ander kan denken “wat een uitslover”, ook jij kan moe van jezelf worden en de kans van jouw leven laten lopen. Je kent mogelijk van tv het beeld van The Fonz. Hij blijft onder alle omstandigheden cool. Zelfverzekerd zijn is belangrijk, maar te verzekerd over jezelf zijn, is over the top. TV-series en sprookjes houden ons een spiegel voor. Het gaat er niet om jezelf te verkopen maar om jezelf te laten zien en er is geen enkele reden om met je slechtste kant te beginnen. Timing, verleiden en veroveren en niet te hoog grijpen, het is niet iedereen gegeven om dit meteen goed te doen wanneer je denkt de ware op het spoor te zijn. Wie het allemaal te lastig vindt om de eerste stap te doen en het gemakkelijker lijkt om het aan een koppelaar over te laten kan zich inschrijven...

Afwijzing is vaak niet persoonlijk Wie een relatie zoekt, heeft vele manieren om dat te doen: leuke activiteiten met singles, uitgaan, inschrijven bij datingbureaus, Tinder, enzovoort. Met de overvloed aan opties komt ook de uitdaging van keuzes maken, wat vaak betekent dat je iemand afwijst of zelf wordt afgewezen. Dit kan pijnlijk zijn, vooral als het herhaaldelijk gebeurt. Toch is afwijzing inherent aan het daten. Voor wie moeite heeft met afwijzing, kan het helpen te beseffen dat veel afwijzingen niet met jou te maken hebben, maar met de afwijzer. Mensen willen een relatie, maar zijn zich vaak niet bewust van de criteria waarop ze zoeken. Iemand die alleen op uiterlijk afgaat, zoals een voorkeur voor blond, kan daardoor veel kansen op een serieuze relatie mislopen. Wie erkenning zoekt, maar zich niet bewust is van deze behoefte, raakt vaak teleurgesteld zonder precies te weten waarom. Pleasers en onevenwichtige relaties Pleasers hopen op een wederdienst , maar hebben vaak weinig oo...

Kun je een goeroe spelen? Vikram, een Amerikaanse filmmaker van Indiase afkomst is verbaasd over het succes dat het Oosterse geloof heeft in de Westerse wereld. Hij is van kinds af aan geïntrigeerd door geloof en spiritualiteit en hoe ver mensen gaan op zoek naar het 'hogere'. Maar hij was ook altijd erg sceptisch, met name over de zogenaamd verlichte goeroes. Is er echt iets hogers of worden mensen voor de gek gehouden? Zelf heeft hij juist afstand genomen van het Hindi-geloof en hij wil onderzoeken of het geloof niet gewoon een grote illusie is. Hij besluit daarom als experiment om zelf goeroe te worden: hij noemt zich Kumaré en gaat zich kleden als een goeroe, met rood gewaad en baard, neemt een Indiaas accent aan en leert wat yoga- en meditatietechnieken. Sneller dan hij had kunnen bedenken heeft hij een groep trouwe volgers. Hij verzint mantra's als 'Be all that you can be' en alles wat hij doet wordt voor waar aangenomen. Met zijn indringende ogen en vriendeli...

Wie hebben een narcistische persoonlijkheidsstoornis? Ongeveer 1% van de bevolking heeft een narcistische persoonlijkheidsstoornis (NPS). Mensen met NPS vinden zichzelf grandioos, hebben behoefte aan bewondering en missen empathie met anderen. Meer dan een miljoen Nederlanders krijgen met NPS te maken als kind, collega of partner. Een bekend voorbeeld van iemand met NPS is ex-neuroloog Ernst Jansen Steur. Door zijn optreden hebben meer dan 100 patiënten ernstige schade geleden en is schadevergoeding toegekend. Zijn collega’s hebben hem niet adequaat en op tijd gestopt in het uitvoeren van zijn werkzaamheden. Mensen met een dergelijke stoornis zijn niet snel geneigd om hulp te zoeken, ze zijn immers geweldig. Wanneer zij een beroep uitoefenen waarin anderen van hen afhankelijk zijn, dan kunnen er psychische slachtoffers vallen, soms ook suïcide. Het is daarom van belang te letten op de symptomen van de stoornis bij anderen en op tijd te zorgen onder hun invloed vandaan te komen. ...