Evenwaardigheid
vrijheid en liefde

De cyclus van eenheid Er bestaat een patroon dat zich door alle lagen van het bestaan heen weeft: van het microscopische moment van conceptie tot de grootse verhalen van onze spirituele tradities. Het is de eeuwenoude dans van eenheid → scheiding → terugkeer . De biologische metafoor Het begint bij de conceptie: zaadcel en eicel versmelten tot één. In dat moment is er geen scheiding, alleen eenheid. De baby groeit in de baarmoeder, nog steeds verbonden, nog steeds één met de moeder. Dan volgen de scheidingen. Geboorte : de eerste grote loslating, de eerste adem alleen. Ego-ontwikkeling : het ontwaken van het "ik", het besef van gescheidenheid. Verliefdheid : de diepe drang om weer één te worden met een ander. Elk van deze momenten markeert een verdere individuatie, een diepere ervaring van afzondering. De rups en de vlinder Zoals de rups die een cocon weeft. Het dier kruipt over de aarde, zich al voedend met bladeren, gebonden aan het concrete, ...

De versluiering bij energie-taal "Die persoon heeft zo'n negatieve energie." "Hij zuigt me helemaal leeg." "Zij straalt echt positieve energie uit." We kennen deze uitdrukkingen allemaal. We gebruiken ze, we begrijpen wat ermee wordt bedoeld, we knikken instemmend wanneer iemand ze uitspreekt. Er zit een directe herkenbaarheid in: sommige mensen laten ons inderdaad uitgeput achter, terwijl anderen ons lijken op te laden. De metafoor voelt intuïtief juist. Maar juist die vanzelfsprekendheid maakt deze manier van spreken problematisch. Want wat presenteren we eigenlijk als een objectieve waarheid over een ander, is in werkelijkheid iets heel anders: een subjectieve beleving die we hebben verpakt in quasi-wetenschappelijke taal. We lenen de neutraliteit van de natuurkunde om onze psychologische projecties gezag te geven. Dit blog bespreekt die verwarring: hoe een neutraal natuurkundig begrip wordt gekaapt voor psychologische doeleinden, wat dat ma...

Het script en de spiegel Sommige mensen kijken terug op hun jeugd met een vaag gevoel van verlies. Niet zelden zeggen ze: “Er is iets misgegaan, maar ik weet niet precies wat”. Er was geen zichtbaar geweld, geen harde breuklijn in de tijd en toch leeft er een besef van tekort. Een gemis aan bestaansgrond. Dit ongrijpbare gevoel van slachtofferschap vraagt om zorgvuldige beschouwing. Want wat als het geen bewijs is van een objectieve fout in het verleden, maar eerder een echo is van een diepere overtuiging? Wat als we niet alleen terugkijken op ons leven, maar het onbewust herscheppen in het heden, precies volgens het script waarvan we niet wisten dat we het meedroegen? Projectie: wat binnen is, wordt buiten De gedachte dat we niet de werkelijkheid zien, maar onze interpretatie ervan, is geen nieuw inzicht. Filosofen, psychologen en mystici zijn het daar opvallend vaak over eens. Carl Jung noemde het ‘projectie’: het mechanisme waarmee we onze innerlijke wereld buiten onszelf...

De zelfingenomen blik naar beneden In discussies over ongelijkheid gaat het vaak over geld. Over vermogensbelasting, woningmarkt, werkdruk. Maar onder die cijfers ligt iets fundamentelers: de manier waarop sommige mensen zich meer zijn gaan voelen dan anderen en zich naar die overtuiging ook zijn gaan gedragen. Niet alle ongelijkheid is onrecht. Maar zodra mensen zich structureel op een voetstuk plaatsen en hun gedrag of beleid daarop baseren, raakt het rechtsbeginsel van gelijkheid in het gedrang. Dan ontstaat niet alleen een kloof in welvaart, maar ook in toegang, waardigheid en ruimte. De scheidslijn loopt niet tussen rijk en arm, maar tussen wie zich moreel verheven waant –en daar naar handelt– en wie het uitgangspunt van gelijkwaardigheid serieus neemt in doen en laten. De blindheid van succes als verdienste Het is aantrekkelijk om te geloven dat succes vooral het gevolg is van hard werken. Dat geeft het leven overzicht. Wie bovenaan staat, heeft dat verdiend; wie onderaan b...

Synchroniciteit, verwondering en bescheidenheid Soms lijkt een toevallige ontmoeting, een zin uit een boek, of een gebeurtenis die precies op het juiste moment plaatsvindt, méér dan toeval. Alsof de werkelijkheid even antwoord geeft op een innerlijke vraag. Carl Gustav Jung noemde dat verschijnsel synchroniciteit : een betekenisvolle samenloop van omstandigheden, zonder dat er sprake is van een duidelijk causaal verband. Voor Jung was synchroniciteit geen wetenschappelijk bewijsbaar principe, maar een ervaringsgegeven. Hij beschreef het als iets dat zich niet laat afdwingen of controleren, maar zich aandient, op momenten dat het ons iets lijkt te willen zeggen. Een droom die samenvalt met een onverwacht telefoontje, of een gedachte die even later door iemand anders uitgesproken wordt. We voelen ons dan even opgenomen in een groter geheel, alsof er een samenhang is achter de schermen van het alledaagse. Maar wat is die samenhang? En bestaat ze echt? Sommige filosofen -zoals Imma...

Leef in het nu, maar blijf alert Het leven presenteert zich aan ons in elk moment. Niet als een concept, niet als een belofte, maar simpelweg als wat is . Toch zijn we geneigd om het heden te filteren door de ervaringen van het verleden en de verwachtingen van de toekomst. We dragen teleurstellingen met ons mee en vrezen dat geschiedenis zich herhaalt. Maar wat als we dat loslaten en eenvoudigweg zien wat nu voor ons ligt? Wanneer we in relaties stappen, doen we dat vaak met beelden en verwachtingen die gevormd zijn door eerdere ervaringen. Eén of twee teleurstellingen kunnen ons het gevoel geven dat patronen zich onvermijdelijk herhalen. We generaliseren, trekken conclusies, en geloven dat de toekomst een kopie zal zijn van het verleden. Maar is dat werkelijk zo? Hoe kunnen we in het nu leven zonder verstrikt te raken in onze projecties? Het antwoord ligt niet in hoop of scepsis, maar in zien wat is . Steve Hagen zou zeggen: kijk zonder te grijpen, zonder te verwerpen. Niet om...

Voorkom dat je onnodig oordeelt Projectie houdt in dat we eigenschappen, gevoelens of verlangens die we in onszelf moeilijk herkennen of accepteren, toeschrijven aan anderen. Dit mechanisme kan ook in gedachten plaatsvinden, bijvoorbeeld op de volgende manier. Zelfkritiek vs oordeel over anderen Als iemand zichzelf vaak bekritiseert, kunnen gedachten over anderen soms die interne kritiek weerspiegelen, zonder dat de persoon zich daarvan bewust is. Verwachtingen en aannames Wanneer we aannemen wat anderen denken of voelen, baseren we dat vaak op onze eigen innerlijke belevingswereld. Dit kan een vorm van projectie zijn. Angsten en onzekerheden Angstige gedachten over hoe anderen ons zien, kunnen projecties zijn van onze eigen zelftwijfel.   Parallelle lijnen Tegelijkertijd zijn niet alle gedachten projectie. Veel gedachten ontstaan uit observatie, redenering of verwerking van informatie, zonder dat ze direct voortkomen uit onze interne worstelingen. De mate waarin gedachten projecti...

De valkuil van nieuwe regeringen: oude wijn in nieuwe zakken? In een tijdperk waarin regeringen vaak gevormd worden uit protest tegen hun voorgangers, is het fascinerend om te zien hoe snel nieuwe (populistische) machthebbers de vermeende kenmerken overnemen van degenen die ze juist wilden vervangen. Deze machtsdynamiek, vergelijkbaar met het eeuwenoude paradijsverhaal over de vermeende kennis van goed en kwaad, toont hoe mensen steeds weer in dezelfde valkuilen stappen. De menselijke behoefte om macht te veroveren en te behouden, met als doel boven anderen uit te stijgen, blijkt hardnekkig. Projectie Dit fenomeen weerspiegelt een tijdloze spanning in de menselijke natuur: de aantrekkingskracht van goddelijke, superieure eigenschappen zoals onsterfelijkheid, almacht en volledige onafhankelijkheid. Hoewel deze eigenschappen onbereikbaar blijven, worden ze vaak geprojecteerd op mensen in machtsposities, zoals koning(inn)en en in onze moderne tijd politieke leiders. Zolang ze opkomen voo...

Wanneer voelen gevaarlijk werd, werd wantrouwen veili g Sommige mensen hebben hun leven lang geworsteld met het verschil tussen wat anderen zeggen en wat ze daadwerkelijk voelen of bedoelen. Ze zijn keer op keer geconfronteerd met dubbele boodschappen, met geruststellingen die niet geruststelden, met “het gaat prima” terwijl alles in hun lijf zei: dit klopt niet. Op een gegeven moment houdt het op. Het vertrouwen breekt. En dan begint het echte probleem: ze geloven niemand meer, ook zichzelf niet. Wat begon als een scherpzinnig aanvoelen van incongruentie, wordt een overlevingsstrategie die doorslaat. Elke boodschap van een ander wordt verdacht. Elk kalmerend woord voelt als een nieuwe poging tot misleiding. Zelfs wanneer iemand oprecht zegt: “Ik heb geen probleem”, klinkt er vanbinnen onmiddellijk: “Ik geloof je niet”. Niet omdat die ander onbetrouwbaar is, maar omdat het systeem altijd op scherp staat. Die overgevoeligheid keert zich uiteindelijk naar binnen. Het eigen gevoel, ...

Een belofte die fataal afloopt Films van de Coen Brothers ChatGPT is een voorbeeld van kunstmatige intelligentie dat nu vooral in het nieuws is omdat het door leerlingen gebruikt wordt om werkstukken te maken. Het computerprogramma is daarbij zeer behulpzaam omdat het snel reageert en samenvat wat over het onderwerp op het Internet is te vinden. Het doet wat de leerling zelf ook zou doen en verwoordt in goed geformuleerde zinnen een relevant antwoord. Meestal is de woordkeuze beter dan de leerling zelf zou doen, dus het is voor een leraar niet echt moeilijk om het inzetten van ChatGPT te herkennen. Daarom vind ik het belangrijk om te onderzoeken wat het op kan leveren wanneer je het eerlijk inzet. Uiteraard is het aan de lezer zelf of dit lukt. Ik ga het programma gebruiken om de film The Pledge te reviewen. Uiteraard kan dit review spoilers bevatten. Toch zal ik die vermijden, zodat het leuk blijft om de film (nog eens) te bekijken. Ik heb kleine tekstverbeteringen aangebracht wanneer...

De hele waarheid en niets dan de waarheid Een populist weet wat veel mensen graag willen horen, namelijk die versie van de werkelijkheid waarmee het allemaal een stuk simpeler wordt. Wanneer de populist een poging zou doen om de waarheid te vertellen dan wordt hij niet geloofd of haken mensen af omdat het te genuanceerd klinkt. De waarheid is ook vaak te gewoontjes of te banaal om te delen. We houden van opsmuk. De werkelijkheid kent meerdere niveaus waarop vaak tegengestelde waarheden naast elkaar lijken te leven. Dat onderscheid te zien vraagt nogal wat intellectuele capaciteit. Populisme spreekt dat deel van ons brein aan waarmee we al in onze kindertijd luisterden en blij van werden. Toen we nog ongegeneerd konden fantaseren over de magie die we wilden beleven en zien. Papa of mama waren veel te blij met de ongeremdheid bij wat we daarover vertelden en wilden ons niet teleurstellen met ontnuchterende nuances. Wie ouder en hopelijk wijzer wordt kan steeds meer abstractie toevoegen a...

Oordelen "We zien wel de splinter in andermans oog en merken de balk in het eigen oog niet op. Een vis is zich niet bewust van het water waarin het zwemt. Je ziet wat je wilt zien. We projecteren. Wat je zegt, ben je zelf". Het zijn uitdrukkingen waarmee we duidelijk willen maken dat we voorzichtig zouden moeten zijn met het doen van aannames, uitspraken en oordelen over de ander op basis van beperkte waarneming. Zijn we bereid onze inschatting bij te stellen wanneer er onverwachte informatie opduikt? Wat zien we als oorzaak en wat als gevolg bij het eigen en andermans gedrag? Wanneer een gevolg gunstig is hebben mensen de neiging de oorzaak te koppelen aan zichzelf en wanneer een gevolg ongunstig is, zoekt men de oorzaak vaker buiten zichzelf. Wanneer anderen last hebben van ons gedrag dan hangt het er vanaf hoe zij ons hun ongenoegen kenbaar maken of wij naar de klacht willen luisteren. Wanneer de ander zegt dat hij last van je heeft omdat je vervelend bent, dan protesteer ...

Niet alles hoeft te worden bewezen Astrologie heeft geen wetenschappelijke basis en wordt daarom door wetenschappers niet serieus genomen. Maar je kunt er ook zo mee omgaan dat een wetenschappelijke bewijs niet relevant is. Stelling van Vedisch astroloog en antropoloog Frans Langenkamp: Astrologie is oorspronkelijk niet bedoeld om de toekomst te voorspellen! Zij is bedoeld om de toekomst te verbeteren! Op zijn website schrijft hij: “Om praktische redenen kan men af en toe spreken van de invloed van planeten en sterren, zolang men maar weet dat er van een invloed van deze nauwelijks of niet sprake is! Goede astrologen weten dat! Zij weten dat het universum een soort spiegel is van onszelf. Hermes Trismegestos vatte het kort samen: “Zo boven, zo beneden; zo binnen, zo buiten”. Hij wist dat er geen sprake is van een causale invloed!!! Hij wist, net als de vedische astrologen, dat het universum uit vele analoge lagen bestaat! Wijze astrologen hebben altijd geweten dat de sterren en ...

Ego en vergeving Vergeving is niet een taak voor het ego. Vergeving is de afwezigheid van het ego. Erik van Zuydam Het boek “ Liefde is het antwoord ” begint met een verklaring van Moeder Theresa dat de meest veelbetekenende kwaal in de huidige wereld ‘spirituele ontbering’ is. Het is een gevoel dat je liefde niet waard bent, dat je niet beminnelijk bent, dat je niet het vermogen hebt om liefde te geven of te ontvangen, en dat er een muur is die jou scheidt van jezelf, anderen en van degene die ons geschapen heeft. In de boeken van Jampolsky worden de principes uiteengezet van 'Attitudinal Healing': een typische Amerikaanse manier om mislukkingen in communicatie te voorkomen. De kern van deze methode is: gelukkig zijn is niet afhankelijk van anderen, maar van je eigen manier van kijken en van je eigen attitude. Voor het gemak van het verbeelden van de werking van het bewustzijn behandelen de auteurs ongrijpbare begrippen als bijna zelfstandige onderdelen van het mens...

Woorden schieten tekort Terreur slaat dood, letterlijk en figuurlijk. Wie met terreur wordt geconfronteerd heeft even niet de tijd en rust om adequaat te reageren. Bij kleine gespannen situaties schiet je soms een humoristische reactie te binnen, die de spanning ontlaadt, maar wanneer het gaat om gewelddadige handelingen voort komen uit religieuze overwegingen moeten we voorzichtiger zijn. Emoties strijden om voorrang: stel ik een daad of accepteer ik ontzetting en verdriet? Er is niet één woord om wat er in je omgaat uit te drukken. De een gaat uit solidariteit met de vermoorde redactieleden lopen met de leuze “je suis Charlie” en een ander maakt een tweet of een Facebookpagina met “#nietmijnislam”. “Je suis Charlie” is positief (het is “iets wel”, bijvoorbeeld solidariteit) maar weinig zeggend. Geef je daarmee aan dat je het met alles van het satirische blad eens bent? Weet je wel genoeg over hun opvattingen? Vermoedelijk niet, maar vermoord worden om jouw mening gun je niemand. “...