Evenwaardigheid
vrijheid en liefde

Stop met zoeken naar wat je over het hoofd ziet We hebben verhalen over zielen. Over wat er gebeurt na de dood. Over verzamelpunten waar ervaringen worden gedeeld, over reïncarnatie, over het Akasha-veld waar alles wordt bewaard. Deze verhalen proberen iets te vatten dat moeilijk te bevatten is. Maar ze bevatten een fundamentele spanning: ze willen zowel individualiteit behouden (jouw ziel gaat door, jij leert en groeit) als eenheid beloven (uiteindelijk zijn we allemaal één). Je kunt moeilijk beide hebben. De Poortloze Poort In de Zen-traditie bestaat een koan genaamd de Poortloze Poort (Mumonkan). Het wijst naar iets eenvoudigs: er is geen drempel tussen jou en wat je zoekt. De poort is een illusie, gecreëerd door het zoeken zelf. Dit geldt op twee manieren. Ten eerste Stop met zoeken naar verlichting, naar ontwaken, naar eenheid. Het is er al. Maar juist het zoeken houdt je erbuiten. De poort waar je doorheen probeert te gaan bestaat niet, hij ontstaat alleen doordat je ...

Over resonantie, vrijheid en liefde in ontmoeting Het fenomeen dat vaak “tweelingziel” wordt genoemd, verwijst niet naar een mystieke lotsbestemming of een romantisch ideaal. Het gaat om een manier van ontmoeten, waarin twee mensen elkaar herkennen op een niveau waar woorden tekortschieten. Het is geen zoektocht naar de ander, maar een manier van zijn die de ontmoeting mogelijk maakt. Wanneer twee mensen elkaar in vrijheid kunnen zien, kan resonantie ontstaan. En soms groeit uit die resonantie een verbinding die voelt alsof je elkaar al kende voordat je elkaar ontmoette. Hoe een tweelingziel voelt Het gevoel van een tweelingziel wordt vaak beschreven als diep en intens, maar in werkelijkheid is het vooral evenwichtig en veilig. Het is een ontmoeting waarin je merkt dat iemand anders je niet dwingt om anders te zijn dan je bent. Er is geen machtsstrijd, geen competitie, geen onderhuidse spanning. Er is ruimte. Deze ruimte voelt licht, niet zwaar. Er hoeft geen drama te zijn. E...

Evenwaardigheid en het dienstbare ego Evenwaardigheid ontstaat wanneer de interactie tussen mensen vrij is van machtsdrang, afhankelijkheid of behoefte aan bevestiging. Het is een energieveld van wederzijdse erkenning, waarin vrijheid en respect elkaar raken. Beide partijen mogen zijn zonder voorwaarden, zonder dat de een de ander weegt, beoordeelt of inschat op waarde. Dit klinkt eenvoudig, maar blijkt in de praktijk weerbarstig. Want hoe ontmoet je de ander zonder agenda, zonder verwachting, zonder heimelijk te hopen op een bepaalde reactie? De rol van het ego Het ego speelt hierin een cruciale rol. Het is het instrument waarmee we handelen, grenzen bewaken en keuzes maken. Zonder ego is er geen contact, geen initiatief en geen verantwoordelijkheid. Het ego zelf is niet het probleem. Het probleem ontstaat pas wanneer het ego zich identificeert met erkenning of waardering. Dan wordt de ander een middel om eigenwaarde te bevestigen en verdwijnt de spontaniteit uit de intera...

Thuiskomen in de dragende leegte Er zijn momenten waarop je voelt: ik ben mezelf kwijtgeraakt . Niet dramatisch, maar stil, als een sluier die tussen jou en je ervaring is gaan hangen. Je leeft je leven, doet wat nodig is, hebt misschien zelfs succes of verbinding, maar iets essentieels lijkt afwezig. Niet verloren, maar vergeten. In de benadering van A.H. Almaas is dit geen fout, maar een uitnodiging. Thuiskomen is geen terugval in het oude, maar een doorbraak naar wat werkelijk van jou is: je wezenlijke aard, de levende substantie van wie je bent. Niet in de vorm van een zelfbeeld, maar als directe, tastbare ervaring. Kwaliteiten zoals kracht, zachtheid, stilte, liefde, helderheid: niet als eigenschappen van de persoonlijkheid, maar als aspecten van je innerlijke realiteit. Substantie is in die zin geen abstract begrip. Het is voelbaar. Wanneer je thuiskomt in jezelf, ervaar je aanwezigheid met dichtheid, met betekenis, met smaak. Niet als iets dat je doet, maar als iets dat ...

Het vergeten bestaansgrond In een tijd waarin het spreken gedomineerd wordt door helderheid, bewijsbaarheid en controle, lijkt het woord ‘ziel’ ver weggestopt te zijn geraakt. Het past niet meer in het kader van het maakbare, het meetbare of het cognitief verklaarbare. In zijn werk over de ziel wijst filosoof Gerard Visser erop dat we het mysterie van het zelf zijn vergeten. Waar Heidegger sprak van Seinsvergessenheit -het vergeten van de bestaansgrond- spreekt Visser van zielsvergetelheid . We hebben de ziel opgegeven aan de illusie van haar kenbaarheid. Maar wat als juist haar ondoorgrondelijkheid een toegangspoort biedt tot een diepere manier van verstaan? In dit essay wordt bepleit dat de ziel opnieuw kan doorklinken waar ruimte wordt gemaakt voor het apofatische: de taal die spreekt door te zwijgen en weet door te laten. De ondoorgrondelijkheid van de ziel Volgens Gerard Visser vertegenwoordigt het woord ‘ziel’ “van oudsher het meest eigene” en wijst het op “het raadsel van...

Het mysterie ben jij In zijn boek Het mysterie, dat ben jij (bol.com) nodigt Hein Stufkens ons uit om het mysterie van onszelf te onderzoeken. Hij beschrijft de ziel als het subtiele weefsel tussen atomen, een ongrijpbaar 'Iets' dat we alleen kunnen benaderen door onze innerlijke instrumenten zoals intuïtie, gevoel en verstand. Maar hoe weten we zeker dat we die instrumenten goed inzetten? En hoe vermijden we dat we onszelf een illusie aanpraten? Het mysterie toelaten Een ander boek van Stufkens Stufkens benadrukt dat we, om het mysterie van onszelf te benaderen, moeten leren leven met paradoxen en onzekerheid. We hoeven het mysterie niet volledig te begrijpen; het gaat erom dat we het toelaten. Intuïtie speelt hierbij een sleutelrol. Intuïtie is geen logisch proces, maar een vorm van weten die ontstaat tussen gedachten door, zoals inzichten tijdens meditatie of momenten van stilte. Hij wijst erop dat echte wijsheid ontstaat wanneer we onze innerlijke instrumenten leren verfij...

Afscheid nemen van oude verhalen en verbondenheid hervinden Eeuwenlang was de ziel het kloppend hart van filosofie, religie en zingeving. Ze werd gezien als onze ware kern, als moreel kompas, als verbinding met een hogere werkelijkheid. Maar vandaag kunnen we ons afvragen: hebben we de ziel nog nodig om een zinvol leven te leiden? Ik denk van niet. En juist in dat ‘niet’ ligt vrijheid besloten. Wat gebeurt er als we het verhaal van de ziel loslaten? Zodra we niet langer vasthouden aan de ziel als een innerlijke, onsterfelijke essentie, valt er iets weg, maar er komt ook iets voor in de plaats. We verliezen een eeuwenoud kader, dat richting gaf aan vragen over goed en kwaad, identiteit en bestemming. Maar we winnen de kans om opnieuw te kijken: naar wie we zijn, met elkaar, in deze wereld. Mijn denken is apofatisch van aard. Dat wil zeggen: ik geloof dat het diepste in ons -of in de werkelijkheid- zich aan taal en categorieën onttrekt. Wat wij ‘ziel’ noemen, is misschien niet...

De ervaringen van een kinesioloog Vanuit zijn beroep heeft Henk Visser zich verdiept in het fenomeen ziel. Zijn zoektocht begon met een vraag: waar komen de antwoorden vandaan die hij als kinesioloog vond voor zijn cliënten? Via de spiertestmethode, waarmee hij non-verbaal contact maakte met de innerlijke wijsheid van het lichaam, kwam hij tot een opmerkelijk inzicht. Deze methode stelde hem in staat te communiceren met de ziel. In dit essay verken ik, voortbordurend op zijn observaties, de ziel als een reisgenoot op onze weg terug naar God, het grote geheel waaruit alles voortkomt en waarin alles na dit leven weer opgaat. De ziel als brug tussen mens en God Henk beschrijft de ziel als een brug, een verbinding tussen het tijdelijke leven en het grote geheel. Dit grote geheel wordt door velen begrepen als God, een transcendente realiteit die alle religieuze en spirituele tradities overstijgt. De ziel verbindt zich tijdens ons leven met ons en keert na de dood terug naar deze oorsprong....

Jezelf wegcijferen om dichterbij te komen Mechtild von Magdeburg was een middeleeuwse mystica en schrijfster, afkomstig uit het huidige Duitsland. Ze was een van de belangrijkste figuren in de christelijke mystiek van de 13e eeuw en maakte deel uit van de begijnenbeweging, een los georganiseerde gemeenschap van vrome vrouwen die niet gebonden waren aan een klooster. Later sloot ze zich aan bij een klooster van de cisterciënzers. Haar bekendste werk is Das fließende Licht der Gottheit (Het vloeiende licht van de godheid), een verzameling mystieke teksten in het Middelhoogduits. Het werk combineert poëzie, visioenen, gebeden en filosofische reflecties, en beschrijft haar intense en persoonlijke relatie met God. Mechtild benadrukte in haar teksten het belang van de innerlijke ervaring van God boven rituelen en uiterlijke vroomheid, wat haar soms controversieel maakte. Haar werk had invloed op andere mystici zoals haar tijdgenoot Meister Eckhart en Johannes Tauler, en ze wordt nog steeds ...

Niet bang zijn om bezieling te overdenken Bruno Latour is een hedendaagse Franse filosoof en socioloog die bekend staat om zijn werk op het gebied van wetenschapsfilosofie, technologie en milieufilosofie. Hoewel Latour niet rechtstreeks spreekt over bezieling, biedt zijn werk een raamwerk voor het begrijpen van de complexiteit en onderlinge verbondenheid van menselijke en niet-menselijke actoren binnen de natuurlijke wereld, wat kan bijdragen aan een meer betekenisvolle relatie tussen mens en natuur. Onze leefwereld en natuur dreigt "ontzield" te raken door kaalslag, teruggang in biodiversiteit, groene woestijnen en het 'sluipende cumulatieve cocktaileffect' van neergeslagen chemicaliën. Een centraal concept in het werk van Latour is het idee van "actor-netwerk", wat inhoudt dat zowel menselijke als niet-menselijke actoren (zoals technologieën, dieren, planten, enzovoort) een rol spelen in het vormgeven van sociale en ecologische netwerken. In plaats van de ...

De ongrijpbare ziel Natuurwetenschappers onderzoeken graag de kern, maar met ongrijpbare, onstoffelijke zaken willen ze niets van doen hebben. Hoogstens zielenknijpers als psychiaters en psychologen gaan in gesprek om uw ziel bloot te leggen. Een deel van de religies wil de volgelingen geen rad voor ogen draaien en geen loze beloftes doen al laten ze je wel met lege handen staan: Op Internet valt het volgende te lezen over de anatta-theorie. “De ziel is volgens boeddhisten geen vonk van God, ze is een illusie van ons bewustzijn. Wanneer we beseffen dat alles illusie is, zijn we vrij van het Rad van Wedergeboorte. Dan bereiken we verlichting en gaan we op in de leegte. Verlichting is, volgens verschillende boeddhistische stromingen: de Grote Dood van de ik-illusie, de realisatie van egoloosheid, de realisatie van leegte, de realisatie van onze ware aard die leeg en helder, vreugdevol en vol mededogen is. Verlichting is voorbij de tegenstelling tussen dood en leven”. Het beeld van de...

Hebben wij een ziel nodig als getuige? Joke Hermsen: Hebben wij een ziel? De veronderstelling dat mens en dier een ziel hebben, is diep geworteld in onze geschiedenis en cultuur. Dit idee lijkt voort te komen uit verschillende waarnemingen en ervaringen, die samen een complex beeld vormen van wat de ziel betekent en hoe deze ons leven en denken beïnvloedt. Het verschil tussen leven en dood Een van de meest fundamentele ervaringen die de gedachte aan een ziel oproept, is het verschil tussen leven en dood. Wanneer een levend wezen sterft, ervaren mensen vaak een ongrijpbaar gevoel dat "iets ontbreekt." Deze intuïtie dat er een levenskrachtig, immaterieel aspect aan het leven verbonden is, heeft geleid tot het idee dat de ziel bij de dood het lichaam verlaat. Dit concept biedt troost en een verklaring voor de vergankelijkheid van het fysieke bestaan. Er blijft “iets” voortbestaan. Bewustzijn en intentie Naast de fysieke aspecten van het leven ervaren mensen een innerlijke wereld...

Het onbenoembare benoemen Meister Eckhart leefde in de late Middeleeuwen. Hij was voor het Vaticaan een omstreden mysticus, omdat zijn ideeën weliswaar simpel waren, maar ook zeer radicaal. Door de eeuwen heen heeft Eckhart als Dominicaanse priester altijd een tegenwicht gevormd tegen religieuze instituties die haar volgelingen onwetend en afhankelijk wilden laten zijn. In een preek beantwoordde hij de volgende vraag. Hoe moet ik God liefhebben? Je moet Hem liefhebben zoals Hij is: een niet-god, een niet-geest, een niet-persoon, een niet-beeld, verder: zoals Hij is een puur, rein, louter Een, afgezonderd van alle tweeheid, en in dat Ene moeten wij eeuwig verzinken van iets tot niets. Deze manier van spreken was gebruikelijk in de Joodse en Griekse apofatische theologie. Het Griekse woord apofasis betekent letterlijk ‘weg van de spraak’. Volgens de negatieve theologie is God dan ook zó verheven, dat je hem nooit kunt benoemen. Hij vormt het ultieme mysterie waarop al onze ideeën...

Wat kunnen mannen en vrouwen van elkaar leren? Meer van Lisette Thooft Er zijn parallellen te trekken tussen het ontstaan en samengaan van materie na de Big Bang en van het samengaan van cellen na het ontstaan van leven en de ontwikkeling van neurale netwerken in ons hoofd. Alles begint ten diepste als een abstracte potentialiteit. In een mensenleven voltrekt zich dat binnen een jaar of 70, op de schaal van het heelal neemt het miljarden jaren en eindigt het niet. Die relatie wordt verbeeld in deze video (we zijn allemaal één). Uit de abstracte potentialiteit van leven in het algemeen en van de individuele mens kunnen ook concepten als vrijheid of liefde en andere zielskwaliteiten tot ontwikkeling komen. Mythologe Lisette Thooft geeft in haar vele boeken over spiritualiteit en emancipatie weer hoe zij die ontwikkeling ziet in het verleden en in de toekomst. Zij heeft zichzelf ontworsteld uit een jeugd met seksueel misbruik en zich ontpopt als een sekseneutrale voorvechtster van geli...

Ontvankelijkheid Het boek Oorsprong & vrijheid door Gerard Visser verscheen in de essay-reeks 'Oratio' bij gelegenheid van zijn afscheid bij de Universiteit van Leiden waar hij dertig jaar cultuurfilosofie gaf. Dr Taede A. Smedes schreef op Bol.com een recensie. Citaten. “Het onderwerp draait om de spanning die we vandaag de dag zien tussen 'vrijheid' of 'vrije wil' en 'noodzaak' (of determinisme). De neurowetenschappen spelen die twee begrippen tegen elkaar uit”. Visser wil betogen dat vrijheid samengaat met innerlijke noodzaak en beter als 'speelruimte' opgevat kan worden. Een wezen is vrij wanneer het in zijn element is. Gesteld dat vrijheid zo elementair is als de lucht die we ademen, kan het wezen van vrijheid dan in het vrije worden gezocht? Dit vrije spreidt zich voor ons uit in het heden, maar het stijgt ook op uit onszelf, uit een leegte in de grond van de ziel die aan denken en willen voorafgaat. Het vrije van de ziel is gelege...