Evenwaardigheid
vrijheid en liefde

Waarom mensen vastlopen in de vraag of ze ertoe doe Sommige mensen stellen zichzelf voortdurend de vraag: doe ik ertoe? Ze worstelen niet alleen met twijfel over hun waarde, maar weten ook niet hoe ze die waarde zouden kunnen realiseren. Sterker nog, ze kunnen de moed niet opbrengen om te denken dat ze de vraag helemaal niet hoeven te beantwoorden. Waarom raken mensen zo vastgelopen in deze vraag? De wortels van voorwaardelijke waarde Het antwoord ligt grotendeels in wat mensen hebben meegekregen en meegemaakt. Wanneer een kind opgroeit met voorwaardelijke liefde of waardering, wanneer het alleen gezien of geliefd wordt als het presteert, iets bijdraagt, "lief" is, of goed functioneert, dan wordt het gevoel van waarde gekoppeld aan wat je doet. Het kind leert een fundamentele les: ‘zijn alleen’ is niet genoeg. Dit gebrek aan onvoorwaardelijke bevestiging laat een leegte achter. Als niemand je ooit het gevoel heeft gegeven dat je ertoe doet simpelweg omdat je bestaat, ...

De logica van niet springen Iedereen verlangt ergens naar verandering, maar bijna niemand wil werkelijk veranderen. Een kwantumsprong in bewustzijn -die plotselinge verschuiving waarin de werkelijkheid zich anders toont- klinkt bevrijdend, maar is voor de meesten eerder iets om te vermijden dan om te omarmen. Niet omdat ze onwil tonen, maar omdat het niet openstaan er zijn eigen logica op nahoudt. De bescherming van het bekende Het ego leeft van herkenning. Wat ik ken, kan ik verklaren. En zolang ik verklaar, besta ik. Een sprong in bewustzijn zet dat stil. Plotseling zijn de vertrouwde categorieën ontoereikend, de zekerheden lossen op. Dat voelt als sterven en het ego heeft een ingebouwd overlevingsinstinct. Zo bezien is weerstand geen fout, maar een vorm van zelfbehoud. De troost van de pijn Zelfs het lijden dat we kennen heeft een zekere troost. Wie zijn overtuigingen loslaat, verliest zijn oriëntatie. De angst voor de leegte tussen oud en nieuw maakt dat men liever blijft waa...

De grond van het bestaan Er bestaat een manier van in de wereld staan die zowel diep spiritueel als radicaal politiek is. Het begint met een fundamenteel inzicht: vrijheid en liefde zijn geen menselijke uitvindingen, maar voorwaarden die in de werkelijkheid zelf zijn geworteld. Ze stromen als het ware door het bestaan heen, niet als persoonlijke geschenken van een afstandelijke godheid, maar als de grondstructuur van waaruit leven zich kan ontplooien. Deze visie ziet God niet als een wezen dat van buitenaf ingrijpt, maar als de bron van deze voorwaarden zelf. God staat buiten tijd en ruimte, maar is tevens werkzaam in alles wat wordt en groeit. In de miljarden jaren van kosmische en biologische evolutie -van materie naar bewustzijn, van instinct naar vrijheid, van overleven naar liefde- manifesteert zich iets dat we kwaliteit kunnen noemen. Het leven zoals wij het nu kennen is een geschenk van deze lange wordingsgeschiedenis: we kunnen vrij zijn, liefhebben, genieten van de rijkdom...

Het script en de spiegel Sommige mensen kijken terug op hun jeugd met een vaag gevoel van verlies. Niet zelden zeggen ze: “Er is iets misgegaan, maar ik weet niet precies wat”. Er was geen zichtbaar geweld, geen harde breuklijn in de tijd en toch leeft er een besef van tekort. Een gemis aan bestaansgrond. Dit ongrijpbare gevoel van slachtofferschap vraagt om zorgvuldige beschouwing. Want wat als het geen bewijs is van een objectieve fout in het verleden, maar eerder een echo is van een diepere overtuiging? Wat als we niet alleen terugkijken op ons leven, maar het onbewust herscheppen in het heden, precies volgens het script waarvan we niet wisten dat we het meedroegen? Projectie: wat binnen is, wordt buiten De gedachte dat we niet de werkelijkheid zien, maar onze interpretatie ervan, is geen nieuw inzicht. Filosofen, psychologen en mystici zijn het daar opvallend vaak over eens. Carl Jung noemde het ‘projectie’: het mechanisme waarmee we onze innerlijke wereld buiten onszelf...

De stilte van waarheid Wat is waarheid? Niet de inhoud van een gedachte, maar de openheid waarin geen leugen standhoudt. Niet wat je denkt , maar wat je bent , zodra het denken even stilvalt. Deze tekst verkent waarheid niet als eigendom, maar als afwezigheid van verdediging. Je zoekt. Je denkt: er moet toch iets kloppen, iets standhoudt, iets waarop ik kan bouwen. Je onderzoekt ideeën. Je vergelijkt meningen. Je verdedigt overtuigingen. Maar telkens is daar dat knagende besef: waarheid lijkt zich te verstoppen op het moment dat je haar probeert te bezitten. Want waarheid is geen bezit. Geen mening. Geen standpunt. Waarheid is dat wat overblijft als je niets meer hoeft te zeggen om jezelf veilig te voelen. Het is geen zinnetje dat je kunt citeren. Geen systeem dat je kunt uitleggen. Waarheid is stilte. Niet de afwezigheid van woorden, maar de afwezigheid van strijd. In die stilte valt het masker van weten af. Je blijft over als aanwezigheid, ope...

Zinvolle interactie zonder zweverigheid De ziel roept vaak associaties op van mystiek en religie, maar wat als we het concept opnieuw bekijken vanuit een eigentijds en rationeel perspectief? Maarten van Buuren biedt in zijn boek Quantum, de oerknal en God, perspectieven van de quantummechanica (bol.com) een interessante ingang door de ziel te beschrijven als een emergent verschijnsel. Dit biedt een manier om over de ziel te spreken zonder te vervallen in zweverigheid. Het leven kwam na miljarden jaren van evolutie voort uit materie, en ergens in dat proces heeft zich mogelijk de ziel ontwikkeld. De ziel, voortgekomen ( geëmergeerd ) uit de interactie van biologische elementen, is een complex geheel dat geen mystieke oorsprong heeft, maar geworteld is in de wetmatigheden van de natuur. Emergent gedrag is meer dan de som van de onderdelen, omdat de complexe patronen en het schijnbare doelgerichte gedrag van bijvoorbeeld een zwerm vogels of vissen niet direct kunnen worden afgeleid u...

Sadhguru en Alan Watts In een wereld waarin succes vaak wordt gemeten aan prestaties en zelfverbetering, komt er een ander pad naar voren, een pad dat niet draait om meer te zijn of beter te worden, maar om simpelweg minder in de weg te staan. Dit idee is te vinden in de wijsheid van zowel Sadhguru als Alan Watts (1915 – 1973) , twee moderne spirituele denkers die de nadruk leggen op innerlijke vrijheid en de ervaring van het moment, in plaats van het najagen van een einddoel van persoonlijke perfectie. Beiden laten ons zien dat de sleutel tot een bevredigend leven niet ligt in het voortdurend verbeteren van onszelf, maar in het creëren van ruimte voor het leven zelf. De vrijheid van “niet-doen” en “niet-forceren” Sadhguru Zowel Sadhguru als Alan Watts wijzen ons in hun leringen op de kracht van "niet-doen" of "wu wei", een concept dat in het Taoïsme centraal staat. Watts zegt vaak: "The more you try to control your mind, the more it controls you". Dit is ...

Wanneer voelen gevaarlijk werd, werd wantrouwen veili g Sommige mensen hebben hun leven lang geworsteld met het verschil tussen wat anderen zeggen en wat ze daadwerkelijk voelen of bedoelen. Ze zijn keer op keer geconfronteerd met dubbele boodschappen, met geruststellingen die niet geruststelden, met “het gaat prima” terwijl alles in hun lijf zei: dit klopt niet. Op een gegeven moment houdt het op. Het vertrouwen breekt. En dan begint het echte probleem: ze geloven niemand meer, ook zichzelf niet. Wat begon als een scherpzinnig aanvoelen van incongruentie, wordt een overlevingsstrategie die doorslaat. Elke boodschap van een ander wordt verdacht. Elk kalmerend woord voelt als een nieuwe poging tot misleiding. Zelfs wanneer iemand oprecht zegt: “Ik heb geen probleem”, klinkt er vanbinnen onmiddellijk: “Ik geloof je niet”. Niet omdat die ander onbetrouwbaar is, maar omdat het systeem altijd op scherp staat. Die overgevoeligheid keert zich uiteindelijk naar binnen. Het eigen gevoel, ...

Overtuigingen zijn stevig verankerd Wat betreft het kwijtraken van belemmerende overtuigingen, is het belangrijk te begrijpen hoe deze overtuigingen werken en wat de onderliggende krachten zijn die ons in staat stellen om ze te veranderen, of juist die verandering verhinderen. 1. Kracht van belemmerende overtuigingen Belemmerende overtuigingen hebben vaak een diepgewortelde invloed op ons gedrag en denken, omdat ze in onze vroege ervaringen zijn gevormd. Ze worden vaak onbewust opgeslagen en raken ingesleten door herhaling. De kracht van belemmerende overtuigingen komt voort uit de volgende omstandigheden. Emotionele lading Belemmerende overtuigingen zijn vaak gekoppeld aan intense emoties die we in het verleden hebben ervaren (bijvoorbeeld angst, schaamte of verdriet). Deze emoties versterken de overtuiging, waardoor het moeilijker wordt om ze los te laten. Bevestigingsbias Mensen hebben de neiging om informatie die hun overtuigingen bevestigt te zoeken en te onthouden, terwijl ze teg...

Machtsstrijd of plaagstoot? In menselijke communicatie wordt vaak een verborgen machtsstrijd gevoerd met woorden. De ander wordt geprobeerd ongemerkt onderuit te halen (te vloeren of de mond te snoeren). Dat gebeurt met suggestieve opmerkingen of met drogredeneringen. Overigens gebeurt het niet altijd met opzet. Soms ook leidt een gesprek per ongeluk tot foutieve conclusies. Mensen zijn zich er niet altijd van bewust dat hun opmerkingen een bepaalde richting sturen. Hieronder wordt dieper ingaan op het verschil tussen suggestief redeneren en het gebruik van drogredeneringen. Voor degenen die integer gemotiveerd zijn om valkuilen te vermijden en zijn gesprekspartner wil respecteren. Suggestief redeneren Suggestief redeneren omvat het gebruik van uitspraken of vragen die de luisteraar of gesprekspartner in een bepaalde richting willen sturen zonder harde bewijzen te presenteren. Het doel is vaak om een bepaalde indruk te wekken of om iemand te laten nadenken over een bepaald standpunt, ...

Wat weerhoudt ons van de ervaring dat we liefde zijn? Louise Hay, een bekende auteur en spreker op het gebied van zelfhulp en persoonlijke groei, geloofde dat we in essentie liefde zijn. Haar overtuiging was dat liefde de kern van ons wezen is, maar dat verschillende factoren ons kunnen weerhouden om vanuit die liefde te handelen. Volgens Hay kan het voorkomen dat mensen liefdeloze dingen doen als gevolg van negatieve overtuigingen, pijnlijke ervaringen, angst, onzekerheid en andere emotionele blokkades. Deze factoren kunnen iemands gedrag beïnvloeden en hen ervan weerhouden om vanuit een plek van liefde te handelen. Om liefdevoller te zijn, stelde Louise Hay voor dat mensen bewust worden van hun gedachten en overtuigingen. Ze moedigde aan om zelfonderzoek te doen en te achterhalen welke negatieve overtuigingen of patronen het gedrag beïnvloeden. Vervolgens moedigde ze aan om deze overtuigingen te transformeren naar positieve, liefdevolle overtuigingen. Hay benadrukte ook het belang va...

Het goede voorbeeld geven kost geen moeite De verspreiding van virussen en de opwarming van de aarde, als gevolg van mondiale CO 2 - en methaanuitstoot, brengt mensen over de hele wereld voor het eerst in de geschiedenis in een unieke situatie: we hebben (als mensheid) een gemeenschappelijk belang om te overleven. We kunnen elkaar helpen die op den duur levensgevaarlijke uitstoot te verminderen. We zijn afhankelijk van elkaar en "veroordeeld" tot samenwerking met elkaar, met iedereen, om onheil af te wenden. Wanneer we dat niet doen gaan toekomstige generaties daar de negatieve gevolgen van ondervinden. De zeespiegel zal stijgen en veel gebieden zullen onder water lopen. Andere verwoestijnen juist en worden daarmee onleefbaar en ongeschikt om voedsel op te verbouwen. Wij Nederlanders kunnen de CO 2 -uitstoot in eigen land aanpakken en bovendien andere landen helpen hun uitstoot te verlagen. We kunnen het goede voorbeeld geven door zelf de hieronder genoemde zaken aan te pa...

Moet je voor (het ervaren van) vrijheid en geluk iets doen?  Volgens spirituele leermeesters niet. Het is een besef dat je het al bent. Dat besef maakt dat je ook de waarde van het tegenovergestelde van doen, namelijk laten gaat zien. Uiteindelijk gaat het om doen en laten gelijktijdig te leren zien en toepassen, zonder moeite. Voor de mens die dit “realiseert” wordt het leven intentieloos, zonder enig persoonlijk belang. Zo iemand zal steeds precies zo handelen zoals het in een gegeven situatie voor iedereen het beste is en daarmee gelijktijdig het eigen geluk en vrijheid en die van de ander, mens en dier bevorderen. Er is een subtiel verschil tussen "niet doen", "niets doen" en "doen door niet te doen" oftewel "handelen zonder ergens naar te streven". Het laatste heet wei wu wei en is het resultaat van eeuwenoud chinees denkwerk en beoefening. Het is een peulenschil om de discussie over het verschil tussen "niets doen" en "...

The Work en Byron Katie Een aforisme van Byron Katie is “niemand kan mij kwetsen – dat is mijn werk”. Een citaat van haar. Mensen die voor het eerst kennismaken met The Work zeggen vaak tegen me: “maar het zou mij machteloos maken als ik mijn strijd met de realiteit stop. Wanneer ik de realiteit gewoon accepteer, word ik passief. Ik kan zelfs de wens om iets te doen verliezen”. Ik antwoord dan met een vraag: “kun je werkelijk weten dat dit waar is?”. Wat geeft je meer macht? – ‘Ik wou dat ik mijn baan niet kwijt was geraakt’ of ‘ik ben mijn baan kwijt geraakt, wat voor intelligente oplossingen kan ik nu direct vinden’? The Work laat zien dat wat volgens jou niet zou mogen gebeuren, moest gebeuren. Het moest gebeuren omdat het gebeurde en geen enkel denken ter wereld kan dat veranderen. Dat betekent niet dat je het moet gedogen of goedkeuren. Het betekent dat je zonder weerstand naar dingen kunt kijken en zonder de verwarring van je innerlijke strijd. Niemand wil dat zijn kinder...