Van abstracte potentie tot concrete vrijheid
Wat kunnen mannen en vrouwen van elkaar leren?
Er zijn opvallende parallellen tussen drie processen: materie die zich na de oerknal samenvoegt, cellen die zich na het ontstaan van het leven verbinden en neurale netwerken die zich in ons hoofd vormen. Alles begint ten diepste als een abstracte potentialiteit. In een mensenleven voltrekt die ontwikkeling zich in een jaar of zeventig. Op de schaal van het heelal beslaat ze miljarden jaren en houdt ze nooit op. Die samenhang wordt verbeeld in deze video: we zijn allemaal één.
Uit diezelfde potentialiteit, van het leven in het algemeen en van de individuele mens, kunnen ook vrijheid, liefde en andere zielskwaliteiten groeien.
Publiciste Lisette Thooft beschrijft in haar vele boeken over spiritualiteit en emancipatie hoe zij die ontwikkeling ziet, in het verleden en in de toekomst. Ze heeft zich ontworsteld aan een jeugd met seksueel misbruik. Ze kiest geen partij voor mannen of vrouwen. Wel pleit ze voor een ontwikkeling waarin beiden evenwaardig zijn, elk met een eigen aandeel, op weg naar een zinvol androgyne samenleving. Van Eros naar Agapè.
Uit de flaptekst van haar boek over Jezus & Maria Magdalena:
Waar staan die archetypen voor in onze psychologische ontwikkeling?
Als we teruggaan tot Adam en Eva, de archetypische man en vrouw, kunnen we zien dat het mannelijke staat voor het verlangen naar vrijheid, het vrouwelijke voor het verlangen naar liefde. Vrijheid en liefde hebben elkaar nodig om tot volle wasdom te komen. In het brandpunt van de ontwikkeling staat het offer. De vrijheid omarmt de liefde en geeft uit vrije wil zichzelf op. De liefde omarmt de vrijheid en laat daarmee haar geliefde los. Op het hogere niveau van de herrijzenis worden vrijheid en liefde één. Man en vrouw ontwikkelen zich tot androgyne heelheid … waarin onvoorwaardelijke liefde (agapè) normaal is.
Tot zover de flaptekst.
Een paar citaten uit het boek (p. 192):
Liefde en vrijheid blijken dus – aan de top van de piramide van menselijke ontwikkelingsmogelijkheden – twee kanten van dezelfde medaille te zijn. Alleen aan de bodem van de piramide staan man en vrouw tegenover elkaar. Maar hoe meer ze zich ontwikkelen, hoe dichter ze elkander naderen.
De brandstof voor die ontwikkeling is de seksuele drift. These en antithese willen zich verbinden in een synthese op hoger niveau, hoe lastig het ook is, omdat ze mateloos worden aangetrokken. Hoe gelijkwaardiger de relatie, hoe beter het werkt. In ongelijke relaties is geen ontwikkeling: de ene partij legt zijn wil op aan de andere en dat is het dan. De man wordt een egoïstische schuinsmarcheerder en de vrouw een sloof die over zich heen laat lopen. Of de vrouw wordt een bitse, bedillerige bemoeial en de man een pantoffelheld. Alleen als de macht gelijk verdeeld is, zijn de botsingen frontaal en moet er iets gebeuren om uit de impasse te raken – moet de ene partij iets van de andere partij in zich opnemen, waardoor de situatie verandert.
…
(p. 194) Vrijheid en liefde kun je ook op microniveau en op macroniveau herkennen als de stuwende polariteit van alle evolutie. De tweede wet van de warmteleer, de thermodynamica, luidt bijvoorbeeld dat alle fysische systemen streven naar een zo hoog mogelijke graad van entropie, en volgens de oude opvattingen staat entropie gelijk aan chaos en wanorde. Maar sommige wetenschappers hebben dat tegenwoordig geamendeerd: het is niet wanorde, maar maximale bewegingsvrijheid die de natuur nastreeft. In sommige omstandigheden, zoals bij kristallisatie, ontstaat juist bij meer bewegingsvrijheid ook een toenemende orde. Orde is harmonieuze samenhang. Vervang het door ‘liefde’ en je hebt een prachtig beeld van de bewustzijnsevolutie van de mens. Aanvankelijk is er competitie tussen vrijheid en liefde, maar waar kristallisatie kan optreden, vallen vrijheid en liefde samen. Daar neemt de vrijheid toe naarmate de liefde toeneemt.
…
(p. 199) Naarmate je meer van de ander in jezelf opneemt, ontwikkel je je, word je groter en ruimer. Beschaafder. Kom je dichter bij God.
…
(p. 252) De ontwikkelingsopdracht aan mannen en aan het mannelijke deel in onze ziel luidt: offer je egoïsme op voor de liefde.
…
De ontwikkelingsopdracht aan vrouwen en aan het vrouwelijke deel in onze ziel luidt: laat die gerichtheid op je geliefde los, ter wille van de vrijheid.
…
De stuwkracht die een groeisprong veroorzaakt, bestaat uit een offer.
Thooft vraagt vrouwen niet vast te houden en niet meer te grijpen. “Ontspannen in zichzelf, bewust aanwezig blijven zonder zich bezig te houden met de partner, is de manier om de vrijheid in zichzelf te absorberen die van hechting echte liefde maakt.”
Competitie, de search for excellence, het streven naar vrijheid voor het individu, zal zich –aldus Thooft– niet meer voordoen op het materiële vlak, in de economie. Het zal zich uitsluitend richten op het geestelijke vlak: op kunst, wetenschap, religie en spiritualiteit.
Thooft: Jezus en Maria Magdalena (bol.com)
Thooft: Alchemie van de liefde (bol.com)
Naschrift: wijsheid is weten wanneer te geven en wanneer te nemen, wanneer te doen en wanneer te laten. Beide kanten horen bij het mannelijke en bij het vrouwelijke. Toch kun je ze niet alleen aan mannen of alleen aan vrouwen toeschrijven. Voor mij is de oproep van Thooft daarom gericht aan het mannelijke en het vrouwelijke deel in onszelf. Zo wordt het boeiend om met elkaar uit te wisselen hoe we daarin van elkaar kunnen leren.
David Deida zoekt de verbinding via openheid: vrijheid is openheid is liefde. Lisette Thooft brengt die openheid in praktijk in haar interviews, te zien op YouTube.
