Evenwaardigheid
vrijheid en liefde

Hoe liefde en vrijheid kunnen samengaan Spinoza schreef zijn filosofie op in de Ethica . Bekend is vooral zijn amor Dei intellectualis : de intellectuele liefde voor God. Maar zijn denken zegt ook veel over liefde tussen mensen. Hij maakt onderscheid tussen liefde die ons overkomt en liefde die voortkomt uit inzicht. Daarbij staan vrijheid, begrip en harmonie centraal. Wie zijn ideeën op relaties toepast, ziet hoe liefde en vrijheid elkaar kunnen versterken. Liefde die je overkomt en liefde uit inzicht Spinoza onderscheidt passieve en actieve affecten. Een passie overkomt ons: ze wordt veroorzaakt door iets buiten ons. Een actief affect komt voort uit ons eigen inzicht. Liefde kan beide zijn. Liefde als passie ontstaat als reactie op iets van buiten: een persoon, een situatie, een ervaring. Denk aan verliefdheid. Die wordt vaak opgewekt door eigenschappen van de ander, zoals diens karakter, uiterlijk of stem. Of door een moment van contact. Zulke liefde maakt ons afhankelijk v...

Iedereen gelooft Een atheïst gelooft. Hij gelooft dat God niet bestaat. Daar is hij zeker van. Hij heeft misschien geen ongelijk, maar heeft hij wel geduld? Een agnost vindt dat hij niet kan weten of God wel of niet bestaat. Er zijn ook "dubbele" agnosten die een stap verder gaan en vinden dat niemand kan weten of God wel of niet bestaat. Die mensen zitten (niet oncomfortabel) in een paradox, want om te kunnen weten dat je niet kunt weten of God wel of niet bestaat, moet je toch de mogelijkheid van het bestaan van God veronderstellen. Want wanneer je helemaal niets kan weten over God dan kan je ook werkelijk niets zeggen over het bestaan van God. Ik ben lange tijd zo’n agnost (geweest) die gelooft dat niemand het laatste woord heeft over het bestaan van God. Ik vermoed dat een onpersoonlijke God het universum zo slim in elkaar heeft gezet dat iedereen het bewijs van het bestaan van God kan zien en niemand het kan bewijzen. Iedereen is ook vrij om dit te ontkennen en er zi...