Evenwaardigheid
vrijheid en liefde

Nabijheid zonder jezelf te verliezen   We lijken allemaal naar hetzelfde te verlangen. Alleen noemen we het anders.   Mystiek. Hechting. Liefde.   Steeds gaat het om die ene ervaring: Nabij zijn, zonder opgeslokt te worden. Tijdelijke zelfloosheid Er zijn momenten waarop het ik even oplost.   In muziek. In dans. In geconcentreerd spel. In een gesprek dat klopt.   Het hoofd wordt stil. De innerlijke dialoog zwijgt. Je bent er gewoon.   Niet groter. Niet kleiner. Niet belangrijker dan het moment.   Dat is mystiek in haar kern: tijdelijke zelfloosheid, zonder verdwalen. De terugkeer Maar even wezenlijk is wat daarna komt.   Het vermogen om terug te keren naar jezelf. Om je eigen grenzen weer te voelen. Om te weten:   Ik mag nabij zijn. En ik mag ook weer loslaten.   Dat is hechting in haar gezonde vorm. Niet vastklampen, maar vertrouwen. Niet verdwijnen in de ander, maar veilig terugkomen bij jezelf. Liefde als ruimte Liefde ontstaat...

De pijn bij onthechting Soms houdt een mens zich vast aan iets wat allang vervlogen is en lijdt daar hevig onder. Niet omdat hij niet weet dat het voorbij is, maar juist omdat hij het wel weet. In deze tekst beschrijf ik de paradox van existentieel verlangen, het onvermogen om los te laten en de weg van menselijke aanvaarding. Want wat betekent het om een leven te leven dat vraagt om te buigen voor het onomkeerbare? Een paradox van weten en niet-kunnen Er zijn momenten waarop een mens weet wat hij zou moeten doen -loslaten, aanvaarden, verder gaan- en het toch niet kan. Dat weten op rationeel niveau staat machteloos tegenover een innerlijk systeem dat weigert zich te voegen naar de logica van verlies. Het hart heeft zijn eigen wetten, traag en onwrikbaar. Wie rouwt om een verloren liefde, rouwt niet alleen om de ander, maar vaak ook om een deel van zichzelf dat zich met die ander verbonden wist. Deze paradox raakt de kern van de menselijke ervaring: het verschil tussen weten en ...

Geen ik, geen ander Het zelf lijkt de kern van ons bestaan: de ‘ik’ die voelt, denkt, kiest, lijdt. Maar als we proberen te wijzen naar dat ik, vinden we alleen gedachten over iemand die nergens werkelijk te vinden is. En wat dan overblijft, is geen leegte, maar openheid.   Wie ben jij? Je denkt het te weten. Een naam. Een verleden. Een verhaal. Maar telkens als je het probeert te grijpen, blijkt het weg. Als mist waar je hand doorheen gaat. Je bent niet je naam. Niet je geschiedenis. Niet je lichaam, niet je gedachten. En toch ben je. Maar wie dan? Wat dan? Kijk. Voel. Zonder woorden. Wat ervaart nu deze woorden? Wat ziet, zonder een gezicht? Wat hoort, zonder oren? Er is weten, zonder weter. Voelen, zonder voeler. Er is leven, zonder eigenaar. En toch: jij bent hier. Zonder grens. Zonder centrum. Dit is het zelf waar je niet aan vast kunt houden. Omdat het niets vasthoudt. Geen ding. Geen iemand. Geen plek om te rusten, e...

Liefde verloren, zelf hervonden Het verlies van een geliefde treft ons zelden alleen op het vlak van gemis. Wat vaak evenveel pijn doet, is het wegvallen van wie we waren in die liefde. De ander was niet alleen iemand die we liefhadden, maar ook iemand in wiens ogen we onszelf herkenden. Als die blik verdwijnt, vallen we stil, niet alleen vanwege de leegte, maar ook omdat een deel van onszelf zich daarin leek op te houden. De spiegel valt stuk Spiegelogie In de liefde spiegelen we onszelf voortdurend. We tonen wie we hopen te zijn, wie we durven zijn en soms ook wie we diep vanbinnen nooit dachten te kunnen zijn. Als de relatie eindigt, verdwijnen niet alleen de gedeelde momenten, maar ook die gedeelde betekenis. We blijven achter met vragen: Wie was ik zonder jou? Wie ben ik nu? Zo begint een ander soort rouw: een confrontatie met jezelf, met oude pijn, onvoltooide verlangens, schaduwzijden die zich ineens niet meer laten negeren. Jean Paul Satre stelt: “de mens is niet wat hij is en...

Oude wijsheid als kompas in een wereld die steeds sneller gaat We hoeven niet voortdurend in verbinding te zijn, we hoeven ons er alleen steeds opnieuw voor open te stellen. Wie leeft vanuit het idee dat hij altijd afgestemd moet zijn op zichzelf, raakt snel ontmoedigd. Wat in ons leeft is niet vast, maar beweegt: het trekt zich terug, komt tevoorschijn, verandert van kleur. Verbinding is dan ook geen bezit, maar een beweging. Een ritme van afstemmen en loslaten. Niet om perfect te worden, maar om wakker te blijven voor wat zich aandient, in onszelf en in de ander. De wijsheid van vertragen Ruedo de casino In het taoïsme leeft het inzicht dat alles zijn eigen ritme heeft. Niet alles hoeft aangeduwd, niet alles hoeft op tijd. Het water bereikt zijn bestemming niet ondanks zijn zachtheid, maar dankzij. Wu wei -het niet-doen- is geen passiviteit, maar een diepe vorm van afgestemde actie. Vanuit die optiek is het leven geen wedstrijd, maar een dans met wat zich aandient. Die gedachte staat...

Wat is een duidelijk advies? Mensen geven elkaar vaak het advies om eerst van zichzelf te leren houden, alvorens op zoek te gaan naar een ander om van te houden. Dat advies klinkt op het eerste gezicht logisch: wie van zichzelf houdt, heeft minder de neiging om liefde bij een ander te "halen" of afhankelijk te worden van hun bevestiging. Het idee is dat zelfliefde een gezonde basis biedt voor relaties, omdat je vanuit zelfacceptatie meer kunt geven en ontvangen. Tegelijk roept het advies vragen op: hoe leer je van jezelf te houden, en is dat iets wat je "af" moet hebben voordat je een relatie aangaat? Mensen zijn vaak een werk in uitvoering, en relaties kunnen juist bijdragen aan je zelfbeeld, bijvoorbeeld doordat de ander je kwaliteiten bevestigt die je zelf over het hoofd zag. Om het concreet te maken, kunnen mensen stappen zetten die gericht zijn op zelfacceptatie, persoonlijke groei en het versterken van hun innerlijke balans. Hier zijn enkele ideeën. Zelfkennis...

Het onderscheid zien Het bestaan zit vol met dingen doen en dingen laten. Maar hoe weet je wanneer je wat moet doen of laten? Het vinden van een balans tussen actie en terughoudendheid, tussen wat te doen en wat te laten, is een belangrijk aspect van een gezond en vervullend leven. Het vermogen om subtiel onderscheid te maken tussen wanneer het tijd is om in actie te komen en wanneer het tijd is om te wachten, vereist zelfbewustzijn, ervaring en voortdurende aandacht voor de context. Het idee van experimenteren (“oefenen, oefenen, oefenen”), leren van ervaringen en voortdurende aandacht geven aan de nuances van verschillende situaties is cruciaal. Geen enkel advies is “one-size-fits-all”, en het vermogen om flexibel en responsief te zijn, afhankelijk van de omstandigheden, is een waardevolle vaardigheid. Door kritisch denken, reflectie, filosofische en spirituele overwegingen, wetenschappelijke benaderingen, ervaring en wijsheid kunnen we het verschil zien tussen wat belangrijk is en b...

Zelfonderzoek Het is een vraag die mensen zich dagelijks stellen. Sommigen zelfs voortdurend. Wie de vraag aan Google stelt krijgt als eerste advertenties voor kinderboeken. Is het een onnozele vraag, alleen voor kinderen? Zou het een teken zijn van onvolwassenheid om jezelf zo’n simpele vraag te stellen? Natuurlijk niet, maar waarom houdt het zoeken naar een eenduidig antwoord ons dan zo vaak uit de slaap, die we zo nodig hebben? Het is duidelijk dat je jezelf eindeloos vragen kunt stellen. In dit essay daarom zo snel mogelijk antwoorden. Één van de meest bruikbare antwoorden, die voor velen een onverwachte, maar leerzame eyeopener kan zijn, is dat gevoelens elkaar kunnen afdekken. En dat kunnen er meer dan twee zijn. Wie het gevoel heeft dat hij niet bij zijn gevoel kan komen, maar dat er wel iets is, zou zichzelf vragen kunnen stellen. Dat zelfonderzoek kun je goed doen of halfslachtig. Je wordt soms niet zoveel wijzer wanneer je jezelf afvraagt “wat maakt dat ik mij onprettig voel?...

Identiteit We kunnen voortdurend online verbonden en dicht bij anderen zijn, maar wanneer we weer tot onszelf willen komen op vakantie gaan we vaak ver weg. Ver weg maken we frisse sociale vergelijkingen en doen we nieuwe ervaringen op. Wie (nog) op Facebook zit, kan het de hele dag door met eigen, lede ogen zien: de wereld wordt door anderen mooier gepresenteerd dan je het zelf ervoer toen je erbij was. Je zou bijna aan jezelf gaan twijfelen. Iedereen heeft in zijn leven weleens geworsteld met zijn identiteit. Wie ben ik? Mag ik er zijn? Ben ik wel goed genoeg? Ben ik wel bijzonder genoeg? Ben ik van betekenis? Wie het antwoord vervolgens gaat zoeken in spiritualiteit en non-dualiteit krijgt te horen: “stop met zoeken want jij bestaat niet. We zijn allemaal één, bewustzijn en onvoorwaardelijke liefde”. Het lukt slechts weinigen om zichzelf te realiseren (verlicht te worden, met zichzelf samenvallen) wanneer ze figuurlijk een spiegel voorgehouden krijgen met “je bent alles en niets...

De ongrijpbare ziel Natuurwetenschappers onderzoeken graag de kern, maar met ongrijpbare, onstoffelijke zaken willen ze niets van doen hebben. Hoogstens zielenknijpers als psychiaters en psychologen gaan in gesprek om uw ziel bloot te leggen. Een deel van de religies wil de volgelingen geen rad voor ogen draaien en geen loze beloftes doen al laten ze je wel met lege handen staan: Op Internet valt het volgende te lezen over de anatta-theorie. “De ziel is volgens boeddhisten geen vonk van God, ze is een illusie van ons bewustzijn. Wanneer we beseffen dat alles illusie is, zijn we vrij van het Rad van Wedergeboorte. Dan bereiken we verlichting en gaan we op in de leegte. Verlichting is, volgens verschillende boeddhistische stromingen: de Grote Dood van de ik-illusie, de realisatie van egoloosheid, de realisatie van leegte, de realisatie van onze ware aard die leeg en helder, vreugdevol en vol mededogen is. Verlichting is voorbij de tegenstelling tussen dood en leven”. Het beeld van de...

Hebben we een kern waarmee we kunnen communiceren? Wat bedoelen we als we spreken over onze "kern"? Is het een fysiek deel van ons lichaam, een bron van bewustzijn, of slechts een concept dat bestaat dankzij taal? Hoewel het idee van een kern abstract is, blijft het een krachtig hulpmiddel om onze ervaring van authenticiteit, richting en zingeving te begrijpen. In dit essay onderzoeken we hoe jouw kern – hoewel misschien niets meer dan een taalkundige constructie – jou toch een zinnig verhaal kan vertellen over wie je bent en hoe je in het leven staat. De kern als verhaal Eckhart vertelt over de rollen De kern wordt vaak voorgesteld als een diep en onveranderlijk aspect van onszelf. Het is datgene wat, volgens deze gedachte, blijft bestaan wanneer we ons ontdoen van de rollen die we spelen, de gedachten die we denken, en de emoties die we voelen. In werkelijkheid lijkt deze kern echter meer op een verhaal dat we onszelf vertellen dan op een fysiek of meetbaar deel van ons we...

Ken u zelve Je kunt er niet omheen en tegelijkertijd is het ongrijpbaar: je eigen ik. Ken u zelve, schreven de Grieken boven de toegangspoort van hum tempels. Maar wie of wat is 'ik' eigenlijk? Kunnen we daar wel objectief iets over zeggen en heeft het een onveranderlijke kern? Jezelf zijn, we hebben er een beeld van, maar niemand kan binnen zichzelf iets aanwijzen dat het zelf is. Daarmee behoort het zelf tot de categorieën waarover we vaak spreken, maar die geen fysieke locatie hebben in onze hersenen: het onbewuste, het ego, het pijnlichaam, het ik, superego etc.. We hebben bewust en onbewust een verhouding tot onszelf. In zijn boek Het ongrijpbare zelf bespreekt Jacques Bos de filosofische discussies over het zelf op een toegankelijke manier. Onderwerpen die aan de orde komen zijn: het idee van innerlijkheid, de continuïteit van het zelf door de tijd heen, de verhouding tussen lichaam en geest, en de relatie tussen individu en gemeenschap. Daarbij zal blijken dat de ma...

Eigenschappen die bijdragen aan je eigen en andermans geluk Over het boek De zeven eigenschappen van effectief leiderschap zegt Stephen Covey het volgende. “Ik heb die zeven eigenschappen niet zelf bedacht. Het zijn algemeen bekende principes die in alle wereldgodsdiensten terug te vinden zijn. In feite is het common knowledge , al is het dan geen common practice – en daarin zit het probleem. Naar onze aard zijn we reactief ingesteld en geneigd om uit eigenbelang te handelen. Maar als mensen zijn we tegelijk tot hogere zaken in staat en kunnen we een proactieve houding ontwikkelen, waardoor we ons eigen lot in handen nemen en iets kunnen toevoegen aan het geluk van de mensen om ons heen”. De zeven eigenschappen zijn de volgende. Wees proactief Begin met het einde voor ogen Begin bij het begin Denk in termen van win/win Probeer eerst te begrijpen, dan begrepen te worden Werk synergistisch Hou de zaag scherp Van reactief via pro-actief leven naar transformeren wie je zou k...

... een toestand van Zijn Liefde is een toestand van Zijn. Je kunt haar nooit verliezen en ze kan je nooit verlaten omdat het diep in je zit. Jezelf te kennen als het Zijn onder de denker, de stilte onder de mentale ruis, de liefde en vreugde onder de pijn, is vrijheid, verlossing, verlichting. In de stilte van je aanwezigheid kun je je eigen tijd- en vormloze werkelijkheid voelen als het ongemanifesteerde leven dat je fysieke vorm bezielt. Je voelt dan hetzelfde leven diep in ieder ander mens en elk ander schepsel. Je kijkt door de sluier van vorm en afgescheidenheid heen. Dat is het verwezenlijken van eenheid. Dat is liefde. Er is één relatie die je niet meer hebt als je verlicht bent: die met jezelf. Als je de illusie om die te hebben, hebt opgegeven, worden al je andere relaties liefdesrelaties.

Wat je ziet, ben jezelf  "Eenheid en veelheid, dat is altijd spannend" Willem de Ridder (1939-2022) was een levendige spiegoloog. Dat houdt in dat hij van mening is dat alles wat we zien vooral weerspiegelt wat we projecteren van onszelf op de wereld. Dat “autistische” gegeven kunnen we positief gebruiken om de eenheid met de ander te zoeken. Want als we allemaal een aspect van dezelfde eenheid zijn, waarom zouden we dan niet van onszelf houden? Onszelf kunnen we het beste overzien en sturen. Alle liefde die we naar onszelf brengen, laten we ook naar de ander stromen. Daarmee bevorderen we dus, gek genoeg, de eenheid door eerst en vooral goed voor onszelf te zorgen.  In de opvatting van de Ridder gaat die eenheid zelfs zo ver dat hij vindt dat elke levende cel in het universum communiceert met alle andere levende cellen. Fan van Willem de Ridder De Ridder is ook een doener en daarom heeft hij overal fanclubs opgericht, niet van zichzelf, maar van jezelf. De Ridder is voor...

Het huwelijk is pas mogelijk als men niets onmogelijks vraagt De manier waarop jij en je partner ruzie maken, bepaalt voor een belangrijk deel hoe gelukkig je bent in je relatie. Relatietwisten ( machtsstrijd ) ontstaan vaak door onuitgesproken gevoelens, gedachten en verwachtingen, en achter kritiek zitten vaak verborgen verlangens. Het boek van Huub Buijssen ontraadselt het hoe en waarom van de dagelijkse ergernissen en irritaties, laat je anders naar relatieconflicten kijken en stelt je in staat te voorkomen dat ruzies uit de hand lopen. In de Volkskrant van 30-10-10 schrijft Buijssen in Opinie&Debat dat het aantal echtscheidingen alleen kan worden verminderd door te gaan inzien dat het romantische ideaal voor de meeste stervelingen niet haalbaar is en door minder te verwachten van een duurzame relatie. Hij citeert dichter Rilke die ooit zei "het huwelijk is pas mogelijk als men niets onmogelijks van haar vraagt". Dat kan waar zijn, maar wanneer je al in een relat...