Evenwaardigheid
vrijheid en liefde

Van mens tot mens bij Humanitas Terwijl sommige mensen tot wel een jaar op de wachtlijst staan voor geestelijke gezondheidszorg (GGZ), biedt Humanitas een deel van hen op kortere termijn een bron van hoop en steun met het Maatjes voor leven project. Dit initiatief brengt vrijwilligers en deelnemers (die het leven niet meer zien zitten) bij elkaar in een samengaan van ontspannen verbondenheid en hopelijk hervinden van zin in het leven. Het idee is om wekelijks een dagdeel samen wat leuks te gaan doen: samen naar de bioscoop, een terrasje pakken, een wandeling maken, et cetera. Frequentie en duur samen in te vullen. Foto gemaakt door Tryntsje Nauta In dat kader heb ik als vrijwilliger met Herman, een deelnemer, een tijd opgetrokken. Dat was voor ons beiden een leuke ervaring. Soms is het zo simpel als mensen de juiste aandacht geven en aandacht hebben voor evenwaardigheid. In het december '23 nummer van het ledenblad Van Mens Tot Mens een interview door Josephine Krikke met Herman...

Basis en uitgangspunten Gevoelens en verlangens vormen een basis voor ons handelen en denken, waarbij lust, liefde, vertrouwen en het onbekende zich al doende verweven tot een onlosmakelijke eenheid. Hoewel deze concepten op het eerste gezicht los van elkaar lijken te staan, zijn ze na verloop van tijd diep met elkaar verbonden in een dynamisch spel van aantrekking, verlangen en wederkerigheid. Niet alle gevoelens willen we direct in een emotie uiten. Wanneer we ze eerst onderzoeken in een veilige omgeving, ze als het ware " containen ", leren we onszelf kennen in en uit contact met een ander. Lust: de drijvende kracht van verlangen Lust is een krachtige, instinctieve kracht die ons voortstuwt richting vervulling. Het is vaak een lichamelijke, soms ongetemde energie die uitgaat naar een ander of naar iets wat we willen ervaren. In zijn puurste vorm is lust een directe impuls, een kracht die ontspringt uit onze diepste behoeften. Maar lust kan ook het startpunt zijn van iets d...

Er voor de ander zijn Als vrijwilliger heb je de unieke vrijheid om er puur voor de ander te zijn, zonder druk van een meetbaar resultaat. Dat geeft ruimte om echt in verbinding te gaan en de ander te laten voelen dat er geen haast is en dat ze zich mogen ontwikkelen op hun eigen tempo. De kracht van vrijwilligerswerk Evenwaardigheid Vrijwilligerschap maakt het vaak makkelijker om een relatie op te bouwen waarin je naast de ander staat, zonder een hiërarchische structuur zoals in professionele hulpverlening. Wu wei in praktijk Door processen hun natuurlijke gang te laten gaan, respecteer je de autonomie van de ander. Dit is bijzonder helend voor mensen die worstelen met onveilige hechting, omdat het hen de kans geeft om vertrouwen op te bouwen zonder druk. Geen prestatiedruk Het niet hoeven verantwoorden van meetbare resultaten maakt het mogelijk om in het moment aanwezig te zijn, zonder je zorgen te maken over doelen of tijdsdruk. De beperking van professionele hulpverlening Professio...

Hulpvrager en hulpverlener in een realistische interactie Liefdevolle aandacht wordt vaak genoemd als essentieel element in therapeutische relaties, maar wat houdt het concreet in? Het gaat om het volledig aanwezig zijn voor de cliënt, zonder oordeel en met een open, accepterende houding. Het is niet alleen passief luisteren, maar een betrokken aanwezigheid waarbij de therapeut respectvol en zonder eigen agenda reageert. Deze vorm van aandacht biedt de cliënt de ruimte om kwetsbaar te zijn en eerlijk te reflecteren op zijn of haar eigen gedachten en gevoelens. De essentie van werkzame therapieën Liefdevolle aandacht vormt de kern van veel therapieën, omdat het een omgeving creëert waarin de cliënt zich veilig voelt om moeilijke onderwerpen aan te pakken. Deze relatie tussen cliënt en therapeut, de zogenaamde therapeutische alliantie, is vaak de belangrijkste voorspeller van succes in therapie. Het bieden van een veilige ruimte voor zelfexploratie, empathisch luisteren en respect voor d...

Slopende en gezonde strijd Competitie is in veel aspecten van het leven ingebakken, van spelletjes en sportwedstrijden tot de werkplek en sociale interacties. Deze constante strijd om te winnen of beter te zijn dan een ander kan ertoe leiden dat mensen onbewust een gevoel van meerderwaardigheid ontwikkelen van zichzelf of van iemand die zij zien als leider. Met evenwaardigheid wordt uitgedrukt dat elk individu ongelijk is aan een ander, terwijl er veel overeenkomsten zijn, maar in de behandeling van elkaar gedraagt niemand zich als meerderwaardig. Dat vraagt bewustzijn van hoe jouw gedrag (of wat je zegt) overkomt op een ander. Een mogelijk antwoord op de vraag waarom mensen zo weinig oog hebben voor de uitstraling van hun gedrag, zou kunnen liggen in de manier waarop we vaak gefocust zijn op prestaties en het bereiken van doelen. In een cultuur waar succes en het overtreffen van anderen vaak worden beloond, is er minder aandacht voor introspectie en het kritisch reflecteren op ons eig...

Iets uitgestelde betaling van sessies Wat zou er gebeuren wanneer een hulpvrager altijd alleen maar betaalt voor het vorige gesprek, inclusief het kennismakingsgesprek? Dus wanneer de hulpvrager besluit te stoppen, betaalt hij niet het laatste gesprek. Dat betekent dat de hulpverlener al in het kennismakingsgesprek toegevoegde waarde moet leveren die de hulpvrager bereid is te betalen, en dat in het evaluatiegesprek (de laatste sessie) iets aantrekkelijks voor de hulpvrager of voor beiden moet zitten. Dit model heeft enkele unieke voordelen en mechanismen: Betaling voor het kennismakingsgesprek De hulpvrager betaalt voor het kennismakingsgesprek zodra hij besluit door te gaan met de sessies. Dit biedt de hulpverlener financiële zekerheid vanaf het moment dat de hulpvrager verder gaat, zonder directe druk om in dat eerste gesprek al een groot commitment te vragen. Lage drempel om te stoppen Het grootste voordeel is dat de hulpvrager kan besluiten te stoppen zonder voor de ...

Gedeelde verantwoordelijkheid Kernwaarde Humanitas Een evenwaardige grondhouding van een therapeut kan een cliënt stimuleren om meer verantwoordelijkheid te nemen voor zijn of haar eigen herstel. Wanneer een hulpverlener de hulpvrager benadert als gelijkwaardig, wordt de cliënt erkend in zijn of haar autonomie en kracht. Dit heeft een aantal positieve effecten. 1.    Zelfvertrouwen en eigenwaarde Een evenwaardige benadering kan de cliënt helpen om zijn of haar eigen waarde en potentieel te zien. De cliënt voelt zich serieus genomen en gerespecteerd, wat kan leiden tot een sterker zelfvertrouwen. Dit zelfvertrouwen is een belangrijke drijfveer om verantwoordelijkheid te nemen voor het eigen proces. 2.    Versterking van eigen regie Door een evenwaardige houding neemt de therapeut niet de rol van ‘expert’ in die de oplossing kant-en-klaar aanbiedt. In plaats daarvan ondersteunt de therapeut de cliënt om zelf inzichten te verkrijgen en keuzes te maken. Dit bev...

Dynamiek van open relaties Is er maar één ware? Meer over echte liefde Relaties zijn complex en divers, en wat voor het ene paar werkt, is misschien niet geschikt voor het andere. Open relaties, waarin partners toestaan dat er gevoelens of zelfs relaties met derden ontstaan, vragen om een hoge mate van openheid en eerlijkheid in de communicatie tussen partners. Dit essay beschrijft de dynamiek van open relaties, de uitdagingen en voordelen ervan, en de implicaties van onbesproken gevoelens en herinneringen. De onzekerheden van open relaties Veel mensen beginnen een relatie zonder dat ze hun eigen motivaties diepgaand hebben onderzocht en met weinig ervaring in langdurige relaties. Naarmate hun relatie vordert, kunnen ze ontdekken dat een relatie met een ander misschien meer geluk kan bieden. Ze willen deze gedachte onderzoeken zonder hun eigen partner af te vallen, en starten een experiment met een open relatie. Het proces van het aangaan van een open relatie is dynamisch en kan zowel ...

Gezonde empathie Sommige mensen ervaren meevoelen met het leed van een ander als zeer belastend. Alsof ze de taak op zich nemen om de oorzaak van andermans lijden te willen opheffen. Hoe kunnen we empathie laten samengaan met een gezond afstand houden en toch betrokken zijn met de ander? Empathie is een waardevolle eigenschap, maar het kan in sommige gevallen overweldigend zijn wanneer we het lijden van anderen te sterk op ons laten wegen. Empathie moet in balans worden gehouden met zelfzorg.   Kernwaarde bij Humanitas Het is belangrijk om je bewust te zijn van je eigen emoties en grenzen. Erken dat je meevoelt met het lijden van anderen, maar wees je ook bewust van je eigen welzijn. Stel grenzen voor jezelf en weet wanneer je te veel begint te dragen.   Luister aandachtig naar anderen zonder meteen oplossingen aan te dragen. Soms willen mensen gewoon gehoord en begrepen worden.   Wanneer je iemand wilt helpen, vraag dan eerst of ze jouw hulp waarderen en of ze behoefte h...

Een andere afslag nemen? In de stroom van relaties bevinden we ons vaak op een kruispunt waar verandering onvermijdelijk lijkt. Onze levens zijn doordrenkt van uitdagingen en dilemma's binnen relaties, waarbij de keuzes die we maken diepe sporen nalaten op onszelf en anderen. Vooral wanneer we beseffen dat onze relatie niet langer aan onze behoeften voldoet, kan dit voortkomen uit (kwetsuren opgelopen in) onze jeugd. Maar hoe vinden we wijsheid in deze situaties? N.B. Wat hier wordt geschreven is toegespitst voor onze partner, maar geldt voor iedere relatie, ook voor die met onze ouders, kinderen, broers en zusters, vrienden, buren, kwetsbare anderen, enz.. Psychotherapeut Anna de Graaf onderstreept het belang van openhartige gesprekken tussen partners. "Communicatie is de hoeksteen van elke gezonde relatie," benadrukt ze. "Het vergt moed om je kwetsbaarheid te tonen, maar het is essentieel om gevoelens en behoeften te delen, zelfs als ze verwarrend zijn". Onze ...

Eigen waarde In een wereld waar gelijke rechten voor iedereen een juridisch uitgangspunt zijn (is), blijkt het inschatten van eigenwaarde en de eigen waarde een gevarieerd spectrum te omvatten. Mensen hebben het recht om zichzelf op verschillende manieren te zien, maar het is belangrijk om dit perspectief in sociaal verkeer niet tot een bron van verdeeldheid te maken. Het is inherent aan de menselijke natuur om onderscheid te maken tussen elkaar op basis van eigenwaarde. Sommigen hebben een bescheiden zelfbeeld, terwijl anderen hun zelfvertrouwen graag tonen. Het wordt echter pas problematisch wanneer deze verschillen worden gebruikt om anderen te beoordelen of zelfs te kleineren. Trots In onze dagelijkse interacties is het onvermijdelijk dat we de nuances van zelfbeeld opmerken. Mensen kunnen hun trots tonen op prestaties of eigenschappen die ze hoogachten, soms zelfs zonder dat ze het beseffen. Hier komt het belang van subtiliteit naar voren. Het gaat erom de waardering voor ieders u...

Benoemen zonder te confronteren In West-Friesland, de streek waar ik geboren ben, zegt men niet tegen de ander die iets raars doet "hoe krijg je het in je hoofd" oftewel je bent niet goed wijs. In onze geboortestreek zeggen ze bijna hetzelfde met "hoe kroi't in je heer"? Het is een voorbeeld van hoe taal zachter kan maken wat anders confronterend zou zijn. Het gebruik van "hoe krijg je het in je haar" behoudt de kern van de boodschap -dat er iets eigenaardigs gebeurt- maar zonder de scherpe lading van een oordeel over iemands verstand of mentale gesteldheid. Het is speels, ontwapenend en toont de kracht van indirecte communicatie. Sociaal strategisch taalgebruik Dit soort taalgebruik is niet alleen streekgebonden, maar een voorbeeld van een bredere menselijke neiging om delicate kwesties op een indirecte, minder confronterende manier aan te kaarten. Andere voorbeelden zijn de volgenden. Eufemismen Denk aan "iemand heeft een steekje los" versu...

Kennis zoeken in het onderbewuste Neuro-Emotionele Integratie (NEI) is een alternatieve therapie die probeert om emotionele blokkades, vaak diepgeworteld in het onderbewuste, op te heffen en zo lichamelijke of emotionele problemen aan te pakken. Er zijn verschillende meningen over deze benadering. Vanuit wetenschappelijk oogpunt is er weinig empirisch bewijs dat NEI effectief is, en sommige mensen beschouwen het dan ook als kwakzalverij. Dit kan zeker een reden zijn om kritisch naar de methode te kijken. NEI wordt vaak gepresenteerd in combinatie met kinesiologie, een redelijk degelijke alternatieve (complementaire) geneeswijze die gebruik maakt van spiertests om te communiceren met het lichaam of onderbewuste . Kinesiologie is gebaseerd op het idee dat het lichaam reacties vertoont (bijvoorbeeld door het versterken of verzwakken van spierkracht) die informatie kunnen geven over lichamelijke of emotionele blokkades. Is er sprake van machtsmisbruik? Het idee dat iemand toegang krijgt to...

Schuldvraag vermijden en gesprek over onrecht belemmeren Het menselijk vermogen om verantwoordelijkheid af te schuiven is een opvallend fenomeen. Het lijkt voort te komen uit een diepgewortelde gewoonte: de neiging om straf te ontwijken, een patroon dat vaak al in de kindertijd wordt gevormd. Dit gedrag, hoewel begrijpelijk, kan in volwassenheid belemmerend werken, vooral in discussies over onrecht. Hoe kunnen we deze reflex overstijgen en een vruchtbare dialoog over rechtvaardigheid voeren? Schuld en straf: de erfenis van de kindertijd Opvoeden tot vrede Als kwetsbare kinderen leren we al vroeg dat het erkennen van fouten vaak leidt tot straf. Deze associatie met negatieve consequenties vormt een defensief patroon: "Ik ben het niet geweest!" of "Het is niet mijn schuld!". Dit mechanisme, bedoeld om pijn te vermijden, blijft in subtiele vormen bestaan. Wanneer volwassenen worden geconfronteerd met hun mogelijke rol in een onrechtvaardige situatie, roept dit dezelfde...

Verandering begint met bewustwording Mensen veranderen vaak pas wanneer ze geconfronteerd worden met een crisis. Het zijn die momenten waarop we ons met de rug tegen de muur voelen staan, dat de noodzaak om oude patronen los te laten niet langer te ontkennen valt. Maar verandering hoeft niet altijd zo drastisch te zijn. Als we naar onze interacties met anderen kijken door de lens van evenwaardigheid, kunnen we zien dat deze houding een sleutel kan zijn tot gemakkelijker en dieper veranderen. De metafoor van de apenrots In een samenleving die sterk gericht is op competitie en hiërarchie, wordt het verleidelijk om vast te houden aan een beeld van jezelf dat je als ‘boven’ anderen positioneert. Dit streven naar een hogere plek op de zogenaamde apenrots (in ons hoofd) maakt verandering moeilijk. Mensen vrezen gezichtsverlies, het idee dat toegeven aan kwetsbaarheid hen zwakker maakt in de ogen van anderen. Deze angst voor kwetsbaarheid wordt zowel gevoed door sociale druk als door interne...

Nederigheid en evenwaardigheid als basis voor harmonie Het paradijsverhaal uit Genesis 2–3 heeft eeuwenlang tot de verbeelding gesproken. De tuin van Eden , de boom van kennis van goed en kwaad , de slang en de verdrijving van Adam en Eva zijn motieven die steeds opnieuw zijn geïnterpreteerd. Eeuwenlang gaf het verhaal houvast en veiligheid, maar het werd ook gebruikt door machthebbers om gezag en onderdanigheid te legitimeren. Nu de kerk haar gezag grotendeels heeft verloren, ligt de verantwoordelijkheid bij onszelf. We kunnen opnieuw betekenis geven en zoeken naar balans. Simone Weil wees er in de twintigste eeuw op dat macht het vermogen heeft om mensen blind te maken voor de waarde van de ander. Volgens haar ontstaat onrecht zodra iemand zich verheft boven de ander. Deze gedachte kan dienen als sleutel om het paradijsverhaal opnieuw te begrijpen. Joodse traditie In het jodendom bood Eden een verklaring voor de menselijke conditie: arbeid, pijn en sterfelijkheid. De rabbijn...