Posts

De eeuwige wederkeer en de kunst van het spelen

Afbeelding
Wanneer filosofie film wordt Wat hebben een 19e-eeuwse Duitse filosoof en een Amerikaanse romantische komedie uit de jaren 90 met elkaar te maken? Op het eerste gezicht: niets. De een spreekt in profetische aforismen over de eeuwige terugkeer, wil dansen met chaos en schopt tegen alle gevestigde moraal. De ander laat een cynische weerman steeds opnieuw wakker worden op een suffe winterdag in Punxsutawney, een klein Amerikaans dorpje op het platteland. En toch: Groundhog Day is misschien wel de meest toegankelijke verbeelding van Friedrich Nietzsche’s diepste gedachte-experiment. De film dramatiseert wat bij Nietzsche klinkt als een existentiële beproeving: stel dat je je leven eindeloos zou moeten herhalen, elke handeling, elke vergissing, elke banaliteit. Zou je dat aankunnen? Zou je dat wíllen? Nietzsche stelde die vraag in de gedaante van een demoon die je ’s nachts wakker maakt. Ook Phil Connors wordt zo wakker, en hij blijft (als enige) wakker: gevangen in een tijdlus waari...
Lees verder »

Een review van een film met hulp van ChatGPT

Afbeelding
Een belofte die fataal afloopt Films van de Coen Brothers ChatGPT is een voorbeeld van kunstmatige intelligentie dat nu vooral in het nieuws is omdat het door leerlingen gebruikt wordt om werkstukken te maken. Het computerprogramma is daarbij zeer behulpzaam omdat het snel reageert en samenvat wat over het onderwerp op het Internet is te vinden. Het doet wat de leerling zelf ook zou doen en verwoordt in goed geformuleerde zinnen een relevant antwoord. Meestal is de woordkeuze beter dan de leerling zelf zou doen, dus het is voor een leraar niet echt moeilijk om het inzetten van ChatGPT te herkennen. Daarom vind ik het belangrijk om te onderzoeken wat het op kan leveren wanneer je het eerlijk inzet. Uiteraard is het aan de lezer zelf of dit lukt. Ik ga het programma gebruiken om de film The Pledge te reviewen. Uiteraard kan dit review spoilers bevatten. Toch zal ik die vermijden, zodat het leuk blijft om de film (nog eens) te bekijken. Ik heb kleine tekstverbeteringen aangebracht wanneer...
Lees verder »

Labels

Meer tonen

Veel gelezen afgelopen week

Liefde stroomt

Afbeelding
Liefde niet blokkeren “Make love, not war” was de leus in de zestiger jaren (tegen de oorlog in Vietnam). Zou het zo gemakkelijk gaan: “liefde maken”? Ook het werkwoord “de liefde bedrijven” klinkt als twee acteurs die een toneelstuk spelen. Is liefde niet meer iets wat stroomt, waar nooit een einde aan komt, maar wat soms niet op gang lijkt te komen? Het is er of is er niet. Je kunt liefde niet afdwingen, wel weggeven, maar niet verspillen. Net als de wet van behoud van energie en de transformatie van energie kan liefde niet uit het niets worden gegenereerd, maar ook niet opraken en vele vormen aannemen. Je kunt de vorm grijpen en beïnvloeden, maar de liefde zelf is niet te grijpen en het wordt meer als je het deelt. Het begint te stromen. Maar wie wacht tot het begint te stromen en wie zelf weinig geeft, kan lang wachten. Een liefdevol wezen zijn impliceert verandering en wederkerige afhankelijkheid. Wij worden alleen liefdevol wanneer wij gelukkig zijn. Liefde is een uitdrukking...
Lees verder »

De grap die niemand kan naspelen

Afbeelding
Humor of genade? Er zijn momenten waarop de werkelijkheid zichzelf lijkt te overtreffen. Een gebeurtenis die zo perfect getimed is, zo absurd en tegelijk zo raak, dat geen romanschrijver haar geloofwaardig had durven verzinnen. Niet omdat ze onmogelijk is, maar juist omdat ze te mooi in elkaar zit. Het zijn vaak komische momenten. Niet omdat iemand een grap heeft bedacht, maar omdat de grap al besloten lijkt te liggen in de gebeurtenis zelf. De werkelijkheid lijkt even gevoel voor humor te hebben. Op zulke momenten zeggen mensen weleens: "Dat verzin je toch niet". En precies daarin schuilt iets merkwaardigs. We voelen intuïtief het verschil tussen wat gemaakt is en wat ons overkomt. Je kunt een komedie schrijven, een sitcom bedenken of een praktische grap tot in de kleinste details voorbereiden. Maar hoe knap ook, altijd blijft voelbaar dat er een maker achter zit. De timing verraadt de regisseur. Bij het toeval dat werkelijk raakt, ontbreekt die hand juist. Niemand denkt: da...
Lees verder »

Metacommunicatie en vertrouwen

Afbeelding
De kunst van het gesprek over het gesprek In een wereld waarin communicatie steeds sneller en meer alomtegenwoordig wordt, blijft de kwaliteit van menselijke interactie een cruciale uitdaging. Metacommunicatie - het vermogen om te communiceren over communicatie zelf - speelt hierin een essentiële rol, maar wordt vaak onderbelicht in het digitale tijdperk. Metacommunicatie manifesteert zich op twee niveaus: intern en extern. Bij interne metacommunicatie evalueert men het eigen communicatiegedrag, terwijl externe metacommunicatie plaatsvindt wanneer men met anderen de communicatie zelf bespreekt. Deze gelaagdheid in communicatie wordt geïllustreerd door wat bekend staat als het tweede communicatie-axioma: iedere communicatie bevat zowel een inhouds- als een betrekkingsaspect, waarbij het laatste het eerste classificeert. De effectiviteit van communicatie hangt sterk af van de relatie tussen de gesprekspartners. Een goede relatie bevordert wederzijds begrip en beïnvloedt direct de inhoude...
Lees verder »

Het afwegen van gelijk in evenwaardigheid

De dans tussen woord en beeld of evenwaardigheid? Wanneer we proberen te begrijpen wat het betekent om evenwaardig met elkaar om te gaan, stuiten we op de grenzen van onze uitdrukkingsmogelijkheden. Sommige inzichten ontstaan in de ruimte tussen woorden, in het zoeken, tasten, herformuleren. Andere openbaren zich plotseling als een beeld dat alles samenvat. Het verschil tussen gelijkwaardigheid en evenwaardigheid illustreert deze twee vormen van denken op een bijzondere manier. Denken-door-taal: het woord als zoeklicht Taal denkt mee. Wanneer we woorden als "gelijkwaardigheid" en "evenwaardigheid" door elkaar gebruiken -net zolang het nodig is- zijn we niet bezig met semantische slordigheid. We laten de taal zelf het verschil ontdekken. Woorden zijn geen statische etiketten die we op de werkelijkheid plakken: ze zijn levende instrumenten die nieuwe betekenissen kunnen blootleggen. Het herbenoemen -van "vrijheid, gelijkheid, broederschap...
Lees verder »

Houden we eigenlijk wel van elkaar?

Afbeelding
Het huwelijk is pas mogelijk als men niets onmogelijks vraagt De manier waarop jij en je partner ruzie maken, bepaalt voor een belangrijk deel hoe gelukkig je bent in je relatie. Relatietwisten ( machtsstrijd ) ontstaan vaak door onuitgesproken gevoelens, gedachten en verwachtingen, en achter kritiek zitten vaak verborgen verlangens. Het boek van Huub Buijssen ontraadselt het hoe en waarom van de dagelijkse ergernissen en irritaties, laat je anders naar relatieconflicten kijken en stelt je in staat te voorkomen dat ruzies uit de hand lopen. In de Volkskrant van 30-10-10 schrijft Buijssen in Opinie&Debat dat het aantal echtscheidingen alleen kan worden verminderd door te gaan inzien dat het romantische ideaal voor de meeste stervelingen niet haalbaar is en door minder te verwachten van een duurzame relatie. Hij citeert dichter Rilke die ooit zei "het huwelijk is pas mogelijk als men niets onmogelijks van haar vraagt". Dat kan waar zijn, maar wanneer je al in een relat...
Lees verder »

Populaire posts vanaf 2005 tot nu

Psychologie en leven in het hier en nu

Afbeelding
Zinvol verbinden Ieder mens verlangt naar liefde en vrijheid. Hoewel deze twee op zichzelf staande waarden lijken, kunnen ze op een diepere manier met elkaar worden verbonden. Wanneer liefde en vrijheid samenkomen, versterken ze elkaar en krijgen ze meer betekenis in ons leven. Zonder vrijheid geen liefde en zonder liefde geen vrijheid . Toch is het vinden van een evenwicht tussen autonomie en verbinding vaak een uitdaging. Deze balans voelt niet altijd vanzelfsprekend. Op dit blog verken ik vanuit spiritualiteit, zoals het taoïsme en boeddhisme, psychologie en persoonlijke ervaringen, hoe het ego ons kan ondersteunen, maar ook belemmeren. Loskomen van het ego Het ego is geen tastbaar iets; het bestaat uit gedachten, overtuigingen en identificaties die ons zelfbeeld vormen. Dit beeld bepaalt hoe we onszelf en de wereld om ons heen ervaren. Hoewel het ego ons kan beschermen en sturen, houdt het ons vaak gevangen in patronen die ons beperken. Door ons los te maken van dit beperkte zelf...
Lees verder »

Hoe voer je een constructief gesprek?

Afbeelding
Een praktische gids Een constructief gesprek voeren is een kunst die iedereen kan leren. In dit blog deel ik belangrijke inzichten en praktische tips die je direct kunt toepassen. De basis: wat is een dialoog? Een dialoog is de meest positieve vorm van een gesprek. Voor een  geslaagde dialoog zijn vier belangrijke voorwaarden essentieel. 1. Evenwaardigheid tussen gesprekspartners Niemand weet het bij voorbaat beter Meerdere gezichtspunten zijn mogelijk Er is geen sprake van winnen of verliezen Vermijd machtsstrijd 2. Open luisteren Oordeel niet over elkaar Geef ruimte aan andere meningen 3. Veilige sfeer creëren Iedereen moet zich vrij voelen om zijn mening te geven Ook afwijkende meningen zijn welkom 4. Ruimte voor emotie Gevoelens mogen gedeeld worden Benoem gevoelens wanneer ze relevant zijn De vier communicatieniveaus Tijdens een gesprek spelen verschillende niveaus tegelijk. Let op de volgende aspecten...
Lees verder »

De essentie van Houden Van

Afbeelding
Meer dan een gevoel De vraag of 'houden van' primair een gevoel is, raakt aan de kern van hoe we liefde begrijpen en ervaren. Hoewel velen liefde associëren met emoties als geluk, vreugde en verlangen, blijkt de werkelijkheid complexer en gelaagder te zijn. 'Houden van' manifesteert zich zowel als gevoel én als bewuste handeling. De etymologie van het woord, afgeleid van 'hoeden', wijst al op de actieve component: beschermen, zorgen voor, en verantwoordelijkheid nemen voor het welzijn van de ander. Het is een bewuste keuze die we maken en cultiveren, eerder dan iets wat ons simpelweg overkomt. Een belangrijk inzicht is dat gevoelens per definitie tijdelijk zijn. Alle emoties die we ervaren in liefde - of ze nu positief of negatief zijn - zijn afgeleiden van liefde, maar vormen niet de essentie ervan. Dit besef kan bevrijdend werken; het verlost ons van de kramp om voortdurend bepaalde gevoelens te willen vasthouden. We kunnen genieten van de emoties die liefde o...
Lees verder »

Het wezen van Ware Liefde

Afbeelding
Een verkenning van de balans Ware liefde is een complex en veelzijdig fenomeen dat verder reikt dan oppervlakkige verliefdheid of romantische aantrekkingskracht. Het is een fundamentele staat van zijn die ons verbindt met alles en iedereen, en manifesteert zich in verschillende vormen en gradaties van intimiteit. In stabiele relaties zien we vaak een natuurlijke balans tussen partners. Hoewel het gezegde luidt dat uitersten elkaar aantrekken, blijkt 'soort zoekt soort' een betrouwbaarder fundament voor duurzame liefde. Partners delen meestal vergelijkbare niveaus van opleiding, inkomen en andere levensaspecten. Deze wederkerigheid is essentieel: om liefde te kunnen herkennen, moet men eerst in staat zijn deze zelf te geven. Is er maar één ware? Meer over echte liefde Een belangrijk inzicht is dat ware liefde niet beperkt is tot één persoon of één levensfase. Het idee dat er slechts één 'ware' bestaat die voor eeuwig bij ons moet blijven, is een romantische misvatting. J...
Lees verder »

Wat is zelfrealisatie of verlichting?

Afbeelding
Een verkenning van het Onbeschrijfelijke  Zelfrealisatie en verlichting zijn spirituele concepten die een bijzondere staat van bewustzijn beschrijven, waarin men zich bewust wordt van de eigen ware aard. Hoewel deze begrippen hun wortels hebben in oosterse tradities zoals het hindoeïsme en boeddhisme, reikt hun relevantie verder dan specifieke religieuze kaders. Een fundamenteel inzicht is dat er niet zoiets bestaat als 'een verlicht persoon' - dit is een inherente tegenstrijdigheid. Verlichting is eerder de erkenning dat men de open ruimte is waarin alles komt en gaat. Het is bewustzijn zijn, en niemand kan bewustzijn claimen of bezitten. Hoewel verlichting bestaat als fenomeen, is het idee van 'de verlichte persoon' een illusie. De paradox van zelfrealisatie ligt in het besef dat er geen persoonlijk zelf te ervaren valt. Het bewustzijn waarin wij verschijnen is altijd al verlicht; het is een innerlijk weten. Een belangrijk kenmerk van deze staat is wat de diamantsoe...
Lees verder »