Afwisselend kunnen verbinden en op tijd loslaten

Ware liefde

Hoe herken ik ware of echte liefde? Om een goed antwoord te kunnen geven moet je eigenlijk meer weten over degene die de vraag stelt, diens ...

31 december 2017

Metacommunicatie en vertrouwen

De hele wereld is voortdurend in communicatie en de techniek maakt een en ander steeds sneller. Toch is er niet zo veel over het verbeteren van de menselijke aspecten aan het communiceren zelf te vinden op het Internet.  

Eerst twee citaten:

Met metacommunicatie wordt bedoeld dat er niet wordt gesproken over de inhoud van de boodschap, maar er is communicatie over de communicatie zelf. Dit kan betrekking hebben op zowel verbale als non-verbale communicatie. Een voorbeeld is praten over de manier waarop je met elkaar praat en de toon waarop, zoals in “Zo (brutaal) praat je niet tegen je vader!”.
Metacommunicatie kan zowel intern als extern plaatsvinden. Bij interne metacommunicatie is het een zelfevaluatie over je communiceren. Bij externe metacommunicatie bespreek je de communicatie met anderen.
Een uitspraak op metaniveau kan soms een gesprek goed openbreken. Voorbeelden van uitspraken zijn:
• Ik heb het gevoel dat we niet helemaal op 1 lijn zitten
• Ik heb het idee dat er belangen spelen waar ik nog geen zicht op heb
• Ik zie u wat twijfelend kijken na deze opmerking van mij, begrijp ik het goed dat u het anders ziet?
• Na dit gesprek heb ik echt het idee dat wij dezelfde visie hebben

2e citaat: Axioma II
Iedere communicatie bezit een inhouds- en betrekkingsaspect. Laatstgenoemde classificeert de eerste en is daarmee een metacommunicatie.
Naast de inhoud van een interactie speelt ook altijd de relatie tussen de personen in de communicatie een rol. Als deze goed is dan is er meer wederzijds begrip, dan heeft dat invloed op de inhoud. Het spreekwoord luidt: het is de toon die de muziek maakt.
Als ik wat zeg, zeg ik iets over hoe ik wil dat de ander met mij omgaat.

Storing in de communicatie kan ontstaan wanneer:
  • een slechte relatie het praten over de inhoud bemoeilijkt;
  • onenigheid over de inhoud op de relatie wordt overgedragen;
  • men probeert de relatie uit de communicatie te houden.
Tot zover twee citaten van Internet.

Wie het gevoel heeft dat de communicatie hapert, kan veel hebben aan het starten van een metagesprek. Maar ook op dit niveau is de effectiviteit afhankelijk van het vertrouwen tussen de gesprekspartners. Soms moet je genoegen nemen met “agree to disagree”. Wie het metagesprek oneigenlijk wil gebruiken om macht over de gesprekspartner uit te oefenen die loopt onherroepelijk ergens vast. Dit fenomeen doet zich ook voor bij een functioneringsgesprek wanneer de manager via dit gesprek eigenlijk een beoordelingsgesprek wil houden. Een functioneringsgesprek is bedoeld om de werknemer de gelegenheid te bieden om op evenwaardige wijze de samenwerking met zijn werkgever bespreekbaar te maken en waar mogelijk te verbeteren. De manager heeft meer macht en kan deze misbruiken om de eerlijkheid van de werknemer te bestraffen. Ook tussen partners kan het gebeuren dat een metagesprek een voortzetting is van een machtsstrijd op inhoudsniveau. Je verdiepen in de do’s and don’ts van een machtsstrijd is een goede start om valkuilen in de communicatie te voorkomen.

Tussen computers wordt voortdurend gecheckt of informatie (data) goed is overgekomen. Ze hebben er capaciteit en snelheid genoeg voor  en omdat een computer geen gevoel en intuïtie heeft is het ook essentieel dat die check geformaliseerd is. Anders is er geen zekerheid of informatie overkomt. Tussen mensen is minder directe noodzaak om regelmatig een metagesprek te houden. Toch kan het slim zijn om de voordelen daarvan eens te verkennen. Net als leren lopen is het in begin vallen en opstaan en lijkt het meer tijd te kosten dan het oplevert, maar na verloop van tijd worden de voordelen duidelijk in de kwaliteit van een resultaat en beleving van een gesprek. Ook bespaart het vervolgens tijd en energie.

Metacommunicatie kan intern en extern. Ik begin met het voorkomen dat een communicatie moet worden vlot getrokken met metacommunicatie. Er zijn drie vragen die je je altijd (intern) kunt afvragen voordat je een reactie geeft op een ander:
  1. is de reactie (die ik wil geven) waar, 
  2. is het aardig, 
  3. is het nodig? 
Onder het motto "spreken is zilver en zwijgen is goud", kun je voorkomen dat het fout gaat. Analoog aan en sterker dan wat computers doen kun je steeds op drie terreinen checken of de communicatie goed verloopt: via het denken, via het gevoel en via de intuïtie. Wanneer bij een gesprek in rondjes wordt gedraaid, het gesprek stroef loopt of telkens op hetzelfde punt komt, dan kun je dit op metaniveau bespreekbaar maken. De aanleiding kan zijn dat je het gevoel krijgt dat de ander niet wil meewerken en jouw intuïtie kan je ingeven dat er iets heel anders omgaat in het hoofd van de gesprekspartner dan wat er gezegd wordt.

Wie een metagesprek wil beginnen is gebaat bij een gezonde inschatting van hoe het ervoor staat op betrekkingsniveau. Ook timing is belangrijk. Wanneer de ander al in een negatieve emotie is geschoten is het verstandiger om eerst verder uit de hand lopen te voorkomen. Op een later tijdstip kan worden doorgegaan om herstel en verbetering te bereiken.
Voorbeelden van hoe een neutraal metagesprek kan worden gestart worden in het eerste citaat genoemd. Belangrijk is niet de indruk te wekken dat een bepaald antwoord sociaal gewenst is en dat er geen oordeel gevormd zal worden of dat er sancties zijn te verwachten. Ook de ander moet er vertrouwen in hebben dat constructieve uitwisseling op metaniveau ten goede zal komen aan de inhoud.

Houd een dialoog en geen discussie over wat er speelt.

Overzicht van zoektermen (labels)

#metoo (2) aandacht (11) achterdocht (3) ADHD (3) afhankelijkheid (4) afstand nemen (9) agnost (3) agressie (5) alcoholisme (4) alleenstaande (1) alternatieve genezing (4) altruïsme (6) ambitie (2) ander (2) angst (22) angststoornis (1) apofatisch (5) authenticiteit (12) autisme (2) autonomie (4) baclofen (1) balans en evenwicht (33) begeerte (1) behoefte (5) belangen (14) belemmerende overtuigingen (5) beoordelen (5) beslissen (2) betrokkenheid (6) betrouwbaarheid (8) bewustwording (13) bewustzijn (29) bezinning (1) bindingsangst (4) bioscoopfilm (4) biseksualiteit (1) bodhisattva (2) boeddhisme (7) boek (258) borderline (2) brein (1) burn-out (4) castratieangst (1) communicatie (22) compassie (8) competentie (6) competitie (9) complottheorie (4) consumeren (5) coping (1) creationisme (1) creativiteit (3) crisis (8) dans (3) daten (6) demagogie (2) denken (12) denkfouten (5) deugd (8) deugdzaamheid (3) diagnose (7) dialoog (4) dieren (2) discipline (1) dooddoener (4) drama (2) drogredenen (3) drugsgebruik (4) DSM (5) dualisme (4) duurzaamheid (1) dwangstoornis (2) echt (6) eenheid (21) eenzaamheid (9) eerste indruk (1) ego (47) eigenschappen (3) eigenwaarde (4) emancipatie (10) emergentie (2) emotie (16) empathie (2) en-en (23) endogene depressie (3) energie (10) epidemie (1) ergernis (1) erkenning (6) ethiek (6) etiquette (7) euthanasie (2) evenwaardigheid (36) evolutie (19) extraversie (3) faalangst (1) fabel (1) facelift (1) filmpje (143) filosofie (15) flirten (1) fraude (10) Freud (3) functioneren (5) gebreken (1) gedrag (1) gedragsverandering (5) geduld (3) geest (3) geheugen (3) gekwetstheid (5) geld (7) gelijk hebben of gelijk krijgen (12) gelijkmoedigheid (4) geloven (16) geluk (48) genoeg (1) genot (1) Gestalt (1) Getuige (4) gevoelens (34) gezag (4) gezichtsverlies (2) gezondheid (7) gezondheidszorg (1) GGz (3) GHB (1) go with the flow (4) God (33) goedgelovigheid (5) gokken (1) grenzen (6) handleiding (1) hechting (2) hedonisme (1) heelheid (6) helderziendheid (1) hersenen (4) hier en nu (8) holisme (3) homoseksualiteit (2) hoofdzonde (3) hoogsensitiviteit (1) hufterigheid (2) hulpverlening (2) humor (17) ideaalbeeld (3) identificatie (8) identiteit (7) ik-boodschap (1) illusie (10) imago (6) individualisme (3) innerlijke vrijheid (13) integriteit (3) Intelligent Design (2) Internet (6) intuïtie (11) InZicht (11) islam (2) jaloezie (3) jeugd (1) jezelf worden en zijn (14) jongeren (3) karakter (2) kenmerken (3) kiezen (12) kind (12) kosten (1) kracht (5) Krishnamurti (2) kuddegedrag (1) kwakzalverij (2) kwaliteit (14) kwetsbaarheid (8) leegte (12) leiderschap (5) leugens (13) levensfase (3) levenskunst (6) levensstijl (1) levensvragen (3) levensweg (3) licht (3) liefde (102) liefdesverdriet (6) lijden (2) loslaten (19) lust (4) macht (27) machtsstrijd (5) magisch denken (6) man-vrouw verschillen (19) mannelijkheid (10) mannen (5) media (13) meditatie (14) memen (2) metafoor (2) metafysica (3) mildheid (1) milieu (1) mindfulness (3) misbruik (5) mobiel (1) model (1) moraliseren (4) motto (1) multitasken (1) mushotoku (2) mystiek (5) nabijheid (1) narcisme (5) natuur (2) negatieve (15) neti neti (3) neuroticisme (1) niet doen (23) NLP (1) non-dualiteit (32) occupybeweging (2) omdenken (4) omgangsregels (3) onderwijs (2) onderzoek (12) ongelukkig zijn (3) onmacht (3) ontrouw (1) ontwikkeling (9) onverwerkt kindertrauma (2) onzichtbaar (1) oordeel (17) opvoeding (10) orgasme (3) Osho (8) ouderen (5) overbelasting (1) overgave (4) overgewicht (1) overheid (3) overvloed (2) paradox (21) Pareto principe (1) partnerkeuze (5) passie (2) pedagogie (2) penisnijd (1) perfectie (3) personeelsbeleid (3) persoonlijkheid (5) persoonlijkheidsstoornis (4) pesten (4) Peter principle (2) pijnlichaam (8) politiek (14) positieve (12) privacy (1) processie (2) projectie (9) psychiatrie (7) psychofarmaca (2) psychose (2) psychotherapie (3) puberen (3) reductionisme (1) reïncarnatie (2) relatie (24) relatievaardigheid (7) remancipatie (1) respect (24) riagg (1) rijkdom (2) rol (4) romantiek (5) ruzie (6) samensmelten (10) schaamte (2) scheiden (4) schelden (1) schizofrenie (2) schouwen (4) schrijfdrang (2) schuld (4) sedatie (1) seks (24) seksuele voorlichting (1) selectie (4) sociale druk (2) solidariteit (1) somberheid (2) soulmate (1) spiegelogie (9) spijt (3) spiritualiteit (47) sport (1) spreekwoorden (1) sprong (2) statistiek (1) status (2) sterven (7) stigma (2) stilte (6) Stockholm-syndroom (1) straling (1) strategie (2) stress (6) synchroniciteit (7) Taoïsme (16) tederheid (1) Tegenwoordigheid (2) The Secret (4) The Work (1) therapeutische gemeenschap (1) therapie (3) tijdgeest (2) toeval (5) Tolle (22) transcenderen (6) transformatie (6) transparantie (3) trend (3) tunnelvisie (2) twijfel (7) UFO (1) verandering (3) verantwoordelijkheid (12) verbinding (29) vergeten (2) verlangen (7) verlatingsangst (1) verleiding (4) verlichting (16) verliefdheid (6) verlies (2) vermaatschappelijking (1) vermijding (1) vermoeidheid (2) verslaving (11) vertrouwen (16) verveling (1) verwerking (1) vicieuze cirkel (1) voeding (4) voelen (5) volgzaamheid (2) vooroordelen (1) vragenlijst (5) vrije wil (6) vrijen (4) vrijheid (78) vrouwelijkheid (4) waarheid (27) waarneming (7) ware (12) wezen (3) wijsheden (10) wilskracht (3) woede (3) wraak (2) wu wei (15) yin en yang (3) zelfbeheersing (5) zelfbevestiging (5) zelfbewustzijn (5) zelfdoding (5) zelfkennis (18) zelfkritiek (4) zelfoverschatting (4) zelfrealisatie (8) zelfvertrouwen (6) zelfverwerkelijking (1) zelfwaardering (5) Zen (3) ziel (15) Zijn (13) zorgvuldigheid (5)

Zoeken in dit blog

Bronnen, links en reacties

Er wordt zoveel mogelijk naar de bron van een bericht gelinkt, maar wanneer deze is opgeheven wordt de link verwijderd.
Feedback en melding van onvolkomenheden zijn welkom en mogelijk via e-mail.

Disclaimer

Veel bijdragen op dit blog gaan over ongrijpbare begrippen als waarheid, vrijheid of liefde. Door onwaarheden te ontdekken die ons gevangen houden, kan waarheid meer zichtbaar worden en kunnen we ons bevrijden van de angst dat we afgescheiden zijn.
Vrij naar Wittgenstein: "van dat, waarover niet kan worden gesproken, zwijgen wij". Al het overige is bespreekbaar.

Blogarchief