Getuige zijn

Over aanwezigheid zonder toe-eigening

Een getuige is geen toeschouwer. De toeschouwer houdt afstand om niet geraakt te worden. De getuige houdt afstand om het geziene te kunnen dragen.
Het verschil zit niet in de positie maar in de bereidheid.

Er zijn mensen die bewaren wat anderen loslaten. Die aanwezig zijn bij wat niet wordt uitgesproken. Die op een pad staan tegenover iemand en de vraag dragen zonder haar te stellen. Die boeken in bewaring nemen. Die bij een sterfbed zijn zonder te weten wat ze meenemen tot het jaren later zichtbaar wordt.
Getuige zijn vraagt niets en tegelijk alles.

De getuige schept ruimte door er te zijn zonder het over te nemen. Dat is iets anders dan helpen. Helpen heeft een richting, een doel, een resultaat. Getuige zijn heeft alleen een aanwezigheid.
Vandaar de paradox: wie getuige is, verandert niets en verandert alles.

Compassie is de grondstof. Maar oneindige compassie bestaat niet zonder zelfverlies. De getuige weet dit. Hij wordt bewogen maar niet meegesleurd. Hij houdt voor zichzelf de ruimte open en over.
Dat is geen koelheid. Het is het onderhoud van de aanwezigheid zelf.

De getuige verdraagt het om enigszins vernietigd te worden door de nabijheid van de ander en staat daarna weer op het pad.
Nog steeds zichzelf.

Meer essays op bertstoop.nl. 

Of deze boeken:

Etty Hillesum - "Het verstoorde leven".
De getuige bij uitstek. Aanwezig in het onverdraaglijke zonder erin te verdwijnen. Haar dagboeken zijn getuige zijn in de meest existentiële zin.
 

Martin Buber - "Ik en Jij".
Aanwezigheid zonder toe-eigening is precies het verschil tussen de Ik-Jij en de Ik-Het relatie. Buber beschrijft wat er gebeurt als je de ander niet gebruikt maar ontmoet.
 

Simone Weil - "Aandacht en genade".
Haar begrip van aandacht =attention- als de hoogste vorm van liefde: aanwezig zijn zonder iets te willen van wat je ziet. Weinig geschreven, veel gezegd.
 

Hartmut Rosa - "Resonantie".
De getuige als degene die de wereld laat spreken zonder haar te controleren.

Labels

Meer tonen

Veel gelezen afgelopen week

Waarom hebben wij nog geen relatie?

Afbeelding
Zelfonderzoek met een podcast Kitty Munnichs en Fay Troost, twee journalistes in opleiding aan de Rijksuniversiteit Groningen vroegen zich, halverwege de twintig, af waarom iedereen maar van relatie naar relatie hopt en zij zelf nog geen relatie hebben. Ze besloten er in het kader van hun studie een podcast van te maken en het resultaat in te zenden voor de NTR podcast prijs en ze werden genomineerd. In het kader van hun research interviewden ze leeftijdsgenoten, sprongen in het diepe en ondertussen kwamen ze bij mij terecht in mijn hoedanigheid als “datingcoach”. Tijdens het interview en te horen op de eerste aflevering van de podcast geven ze zelf een verschillend antwoord op hun centrale vraag. De een lijkt heel rationeel en de ander lijkt een vat vol heftige, vaak tegenstrijdige gevoelens, maar dat beeld kantelt. Hoe om te gaan met het conflict tussen ratio en gevoel in het aangaan van een verbinding? Ik leg hen de logica voor van hun aarzeling om de grens over te gaan. Ieder me...
Lees verder »

Is alles liefde?

Afbeelding
Dooddoeners "Alles is liefde"; "alles is energie"; "alles is bewustzijn". Van deze simplificaties word je niet veel wijzer. Wanneer iets alles is, ben je niets wijzer. "Goed en slecht zijn schijnbare tegenstellingen". Je kunt wat je slecht vindt ook zonder oordeel omschrijven als "het ontbreken van het goede". Of "koude bestaat niet, er is alleen maar gebrek aan warmte". Koude en warmte zijn graden van temperatuur. "Duisternis is het ontbreken van licht". Deze eendimensionale opvattingen van moraal, warmte en licht snijden meer hout. Wanneer je iets als ontwikkeling beziet, realiseer je je ook dat je iets moet toevoegen om iets te veranderen. Een voorbeeld is de criminele jongere. Wanneer je zijn levensloop ten goede wil laten ontwikkelen kan een liefdevolle begeleiding wonderen doen. Van dualiteit naar dynamiek Je kunt de wereld bekijken in tegenstellingen: liefde en haat; sterk en zwak; wijs en dom. Je kunt de ...
Lees verder »

Rigoureuze mystiek

Afbeelding
Het onbenoembare benoemen Meister Eckhart leefde in de late Middeleeuwen. Hij was voor het Vaticaan een omstreden mysticus, omdat zijn ideeën weliswaar simpel waren, maar ook zeer radicaal. Door de eeuwen heen heeft Eckhart als Dominicaanse priester altijd een tegenwicht gevormd tegen religieuze instituties die haar volgelingen onwetend en afhankelijk wilden laten zijn. In een preek beantwoordde hij de volgende vraag. Hoe moet ik God liefhebben? Je moet Hem liefhebben zoals Hij is: een niet-god, een niet-geest, een niet-persoon, een niet-beeld, verder: zoals Hij is een puur, rein, louter Een, afgezonderd van alle tweeheid, en in dat Ene moeten wij eeuwig verzinken van iets tot niets. Deze manier van spreken was gebruikelijk in de Joodse en Griekse apofatische theologie. Het Griekse woord apofasis betekent letterlijk ‘weg van de spraak’. Volgens de negatieve theologie is God dan ook zó verheven, dat je hem nooit kunt benoemen. Hij vormt het ultieme mysterie waarop al onze ideeën...
Lees verder »

Leven in het hier en nu en non-dualiteit

Afbeelding
Van non-dualiteit naar niet oordelen Wie geïnteresseerd is in spiritualiteit om er beter van te worden of om betere prestaties neer te zetten loopt snel vast. Spiritualiteit, non-dualiteit en leven in het Hier en Nu hebben meer te maken met het serieus nemen van de balans tussen doen en laten dan met het verleggen van grenzen. Wie bijvoorbeeld mediteert om betere werkprestaties te kunnen leveren slaagt daar alleen in wanneer hij weet dat de meditatie bijdraagt aan het herstellen van de balans tussen rust en inspanning. Wie alsmaar grotere inspanning wil leveren zal ooit van een koude kermis thuis komen. Het elastiek wordt zo ver opgerekt dat definitief de rek eruit zal zijn. Wie geen ervaring heeft met het paradoxale denken over verbinding via non-dualiteit zal al snel de indruk kunnen krijgen dat een en ander zweverig is. Meer tekst en een langere uitleg werken dan contraproductief. Vandaar deze korte column en een doorverwijzing via de links en labels onderaan. Een vorm van para...
Lees verder »

Advaita shuffle lijkt op onverschillig stoïcisme

Afbeelding
Wat is de juiste afstand? De waarnemer zonder oordeel Een milde scheiding aanhouden tussen wat er gebeurt en wie je bent, is mogelijk door jezelf te observeren, zonder oordeel. Dit innerlijke schouwen veronderstelt een waarnemer die niet veroordeelt, geen emoties heeft en geen gedachten vormt. Het helpt om niet alles wat je overkomt of wat anderen zeggen persoonlijk te nemen. Zolang je jezelf als een geheel blijft zien, is dit een gezonde levenshouding. Maar wie gelooft dat zijn of haar 'ware zelf' zich enkel in de waarnemer bevindt, vervalt in een kunstmatige splitsing. Het kan wijs of zelfs cool overkomen om een zekere stoïcijnse distantie te bewaren tegenover wat je overkomt. Maar wie voortdurend afstand zoekt tussen zichzelf en de realiteit, legt zichzelf een vorm van innerlijke vervreemding op. De stoïcijnse levenshouding Van Wikipedia. De stoïsche filosofie presenteert zichzelf als de aangewezen weg om de mens gelukkig te maken. Alles wat gebeurt in de wereld ...
Lees verder »

Populaire posts vanaf 2005 tot nu

Psychologie en leven in het hier en nu

Afbeelding
Zinvol verbinden Ieder mens verlangt naar liefde en vrijheid. Hoewel deze twee op zichzelf staande waarden lijken, kunnen ze op een diepere manier met elkaar worden verbonden. Wanneer liefde en vrijheid samenkomen, versterken ze elkaar en krijgen ze meer betekenis in ons leven. Zonder vrijheid geen liefde en zonder liefde geen vrijheid . Toch is het vinden van een evenwicht tussen autonomie en verbinding vaak een uitdaging. Deze balans voelt niet altijd vanzelfsprekend. Op dit blog verken ik vanuit spiritualiteit, zoals het taoïsme en boeddhisme, psychologie en persoonlijke ervaringen, hoe het ego ons kan ondersteunen, maar ook belemmeren. Loskomen van het ego Het ego is geen tastbaar iets; het bestaat uit gedachten, overtuigingen en identificaties die ons zelfbeeld vormen. Dit beeld bepaalt hoe we onszelf en de wereld om ons heen ervaren. Hoewel het ego ons kan beschermen en sturen, houdt het ons vaak gevangen in patronen die ons beperken. Door ons los te maken van dit beperkte zelf...
Lees verder »

Hoe voer je een constructief gesprek?

Afbeelding
Een praktische gids Een constructief gesprek voeren is een kunst die iedereen kan leren. In dit blog deel ik belangrijke inzichten en praktische tips die je direct kunt toepassen. De basis: wat is een dialoog? Een dialoog is de meest positieve vorm van een gesprek. Voor een  geslaagde dialoog zijn vier belangrijke voorwaarden essentieel. 1. Evenwaardigheid tussen gesprekspartners Niemand weet het bij voorbaat beter Meerdere gezichtspunten zijn mogelijk Er is geen sprake van winnen of verliezen Vermijd machtsstrijd 2. Open luisteren Oordeel niet over elkaar Geef ruimte aan andere meningen 3. Veilige sfeer creëren Iedereen moet zich vrij voelen om zijn mening te geven Ook afwijkende meningen zijn welkom 4. Ruimte voor emotie Gevoelens mogen gedeeld worden Benoem gevoelens wanneer ze relevant zijn De vier communicatieniveaus Tijdens een gesprek spelen verschillende niveaus tegelijk. Let op de volgende aspecten...
Lees verder »

De essentie van Houden Van

Afbeelding
Meer dan een gevoel De vraag of 'houden van' primair een gevoel is, raakt aan de kern van hoe we liefde begrijpen en ervaren. Hoewel velen liefde associëren met emoties als geluk, vreugde en verlangen, blijkt de werkelijkheid complexer en gelaagder te zijn. 'Houden van' manifesteert zich zowel als gevoel én als bewuste handeling. De etymologie van het woord, afgeleid van 'hoeden', wijst al op de actieve component: beschermen, zorgen voor, en verantwoordelijkheid nemen voor het welzijn van de ander. Het is een bewuste keuze die we maken en cultiveren, eerder dan iets wat ons simpelweg overkomt. Een belangrijk inzicht is dat gevoelens per definitie tijdelijk zijn. Alle emoties die we ervaren in liefde - of ze nu positief of negatief zijn - zijn afgeleiden van liefde, maar vormen niet de essentie ervan. Dit besef kan bevrijdend werken; het verlost ons van de kramp om voortdurend bepaalde gevoelens te willen vasthouden. We kunnen genieten van de emoties die liefde o...
Lees verder »

Het wezen van Ware Liefde

Afbeelding
Een verkenning van de balans Ware liefde is een complex en veelzijdig fenomeen dat verder reikt dan oppervlakkige verliefdheid of romantische aantrekkingskracht. Het is een fundamentele staat van zijn die ons verbindt met alles en iedereen, en manifesteert zich in verschillende vormen en gradaties van intimiteit. In stabiele relaties zien we vaak een natuurlijke balans tussen partners. Hoewel het gezegde luidt dat uitersten elkaar aantrekken, blijkt 'soort zoekt soort' een betrouwbaarder fundament voor duurzame liefde. Partners delen meestal vergelijkbare niveaus van opleiding, inkomen en andere levensaspecten. Deze wederkerigheid is essentieel - om liefde te kunnen herkennen, moet men eerst in staat zijn deze zelf te geven. Is er maar één ware? Meer over echte liefde Een belangrijk inzicht is dat ware liefde niet beperkt is tot één persoon of één levensfase. Het idee dat er slechts één 'ware' bestaat die voor eeuwig bij ons moet blijven, is een romantische misvatting. ...
Lees verder »

Wat is zelfrealisatie of verlichting?

Afbeelding
Een verkenning van het Onbeschrijfelijke  Zelfrealisatie en verlichting zijn spirituele concepten die een bijzondere staat van bewustzijn beschrijven, waarin men zich bewust wordt van de eigen ware aard. Hoewel deze begrippen hun wortels hebben in oosterse tradities zoals het hindoeïsme en boeddhisme, reikt hun relevantie verder dan specifieke religieuze kaders. Een fundamenteel inzicht is dat er niet zoiets bestaat als 'een verlicht persoon' - dit is een inherente tegenstrijdigheid. Verlichting is eerder de erkenning dat men de open ruimte is waarin alles komt en gaat. Het is bewustzijn zijn, en niemand kan bewustzijn claimen of bezitten. Hoewel verlichting bestaat als fenomeen, is het idee van 'de verlichte persoon' een illusie. De paradox van zelfrealisatie ligt in het besef dat er geen persoonlijk zelf te ervaren valt. Het bewustzijn waarin wij verschijnen is altijd al verlicht; het is een innerlijk weten. Een belangrijk kenmerk van deze staat is wat de diamantsoe...
Lees verder »