Zonder vrijheid geen liefde en zonder liefde geen vrijheid

Het gezonde midden tussen betrokkenheid en afstand houden

Nu met de coronacrisis houden we voor de veiligheid anderhalve meter afstand ten opzichte van anderen. We tonen met het kiezen van de juiste...

7 november 2014

Een gezondere werking van het ego

Wanneer een peuter voor het eerst iets van een ego laat merken dan wordt hij meestal daarin aangemoedigd. De “ikke, ikke, ikke”-fase is niet alleen amusant en vertederend, maar ook een van de eerste tekenen dat het kind op weg is naar zelfstandigheid. En dat is ook een voorteken dat ooit de afhankelijkheid zal ophouden. Door het ontwikkelen van een ego wordt de vanzelfsprekende verbondenheid met de omgeving verbroken. Het zal ook onzekerheid in diens leven introduceren of er wel van hem of haar wordt gehouden, maar het kind krijgt vooralsnog genoeg tijd om het maken van contact met anderen op een gezonde manier te combineren met voor zichzelf opkomen.

Een ego leeft vooral in de taal, het is niet op fysiek niveau, bijvoorbeeld in hersenscans, aan te tonen. Dat maakt het ook lastig om in de opvoeding te leren daar op een gezonde manier mee om te gaan. Het kind moet namelijk leren tegelijkertijd met zijn eigen en met andermans belangen rekening te houden. Tegelijkertijd betrokken zijn en de juiste afstand houden is het wezen van respect en dat kan een jong ego niet vroeg genoeg beseffen.
De werking van twee ego’s tegenover elkaar lijkt op de werking van een magneet. Zijn de tegenovergestelde polen bij elkaars nabijheid dan trekken ze elkaar aan, maar staan de gelijke polen tegenover elkaar dan stoten ze elkaar af. Ze draaien eindeloos een slag in de rondte. Er wordt een boel energie opgewekt, met als parallel in het menselijke verkeer, veel emoties. Het is het meest effectief om beide mogelijkheden op zo'n manier tot je beschikking te hebben dat het voor jou werkt. Dat je je kunt verbinden wanneer je dat wilt en dat je kunt loslaten wanneer de grenzen van de vrijheid dreigen te worden overschreden.

Ego’s brengen het individu voortdurend in beweging en dat is een neutrale constatering. In het gunstige geval is het flow, in het ongunstige geval angst en vlucht.
Ouders spelen een dubbele rol in een gezonde ontwikkeling van het ego. Ze stimuleren hun kind om grenzen te verleggen en zich te onderscheiden van anderen door zich te meten met anderen. Er is voortdurende competitie (sport) en meten van voortgang in leerdoelen (Cito-toets). Het gevolg kan zijn dat evenwaardigheid wordt gezien als onwenselijk in plaats van de bedoeling. Het levert een samenleving op van individuen die zich verloren voelen. Wie blije foto's van anderen op Facebook ziet, kan blij zijn voor een ander of jaloers worden. Wie niet in contact is met zichzelf voelt zich verloren.
Het ego als een onbewust onderdeel van de volwassen persoonlijkheid heeft allerlei effecten en aspecten. Het zorgt dat de persoon voor zichzelf opkomt, maar kan ook een splijtzwam zijn en er voor zorgen dat een verbinding niet echt tot stand komt. Een verbinding komt niet werkelijk tot stand wanneer het ego zich in een relatie onderdanig of superieur opstelt. Dan is er ongelijkwaardigheid.
Ongelijkwaardigheid kan een opbouwende samenwerking in de weg staan of minder optimaal houden. Om dit negatieve effect te voorkomen is het aan te bevelen om je bewust te zijn van de werking van het schouwen. In jouw rol op het levenstoneel ben je niet alleen speler, maar je bent ook publiek en regisseur. Dat geeft de mogelijkheid om van standpunt te wisselen en het mooiste spel te laten ontstaan. Zo bekeken is de functie van het ego vooral faciliterend en niet per se blokkerend of (in toneeltermen) leidend tot een afgang.
Het mooiste spel wordt gezamenlijk ontwikkeld wanneer jouw medespelers het gevoel hebben dat je boven jouw rol staat en ze zich uitgedaagd voelen om het mooiste in jou boven te halen.

Op spiritueel niveau is dit een oproep om open te staan voor de eenheid tussen alle levende wezens. Het is het besef dat iedereen het beste af is wanneer wij ons steentje bijdragen aan het vrij laten stromen van liefde tussen mensen. Die vrije stroom wordt onderbroken wanneer we in verbinding gaan met elkaar vanuit een egoïstisch motief. Egoïstisch kan zijn dat je niet meer kunt loslaten, de verbinding wilt monopoliseren, macht wilt uitoefenen of de ander wilt ge- of misbruiken.
Een verbinding bestaat op verschillende niveaus. Op het laagste niveau vindt permanent koppeling en ontkoppeling plaats. Op een hoger niveau is er (als het goed is) vertrouwen in dat de mogelijkheid tot verbinding altijd aanwezig is in vrijheid. De verbinding draagt dus paradoxaal bij aan de vergroting van de vrijheid van de ander.

Twee auteurs die schrijven over de eenheid tussen individuen en hoe gezond om te gaan met jouw ego zijn Eckhart Tolle en Vera Helleman.



Paul Smit kan goed verwoorden en verbeelden hoe het ego het gevoel van afgescheiden zijn oproept:




Doorlezen en verdieping? (klik op de labels)

#metoo (2) aandacht (12) aanwezigheid (4) achterdocht (3) ADHD (3) afhankelijkheid (4) afstand nemen (9) agnost (3) agressie (4) alcoholisme (4) alternatieve genezing (3) altruïsme (6) ambitie (3) ander (2) angst (23) angststoornis (1) apofatisch (6) authenticiteit (12) autisme (2) autonomie (4) baclofen (1) balans en evenwicht (35) begeerte (2) behoefte (5) belangen (14) belemmerende overtuigingen (6) beoordelen (5) beslissen (3) betrokkenheid (7) betrouwbaarheid (7) bewustwording (14) bewustzijn (31) bezinning (1) bindingsangst (4) bioscoopfilm (6) biseksualiteit (1) bodhisattva (2) boeddhisme (6) boek (263) borderline (2) brein (2) burn-out (4) castratieangst (1) communicatie (23) compassie (8) competentie (7) competitie (9) complottheorie (4) consumeren (7) coping (1) creationisme (1) creativiteit (4) crisis (7) dans (3) daten (6) demagogie (4) denken (12) denkfouten (5) deugd (8) deugdzaamheid (3) diagnose (7) dialoog (5) dieren (3) discipline (1) dooddoener (4) drama (2) drogredenen (4) drugsgebruik (6) DSM (5) dualisme (4) duurzaamheid (3) dwangstoornis (2) echt (6) eenheid (28) eenzaamheid (9) eerste indruk (1) ego (50) eigenschappen (3) eigenwaarde (4) emancipatie (9) emergentie (2) emotie (16) empathie (2) en-en (24) endogene depressie (3) energie (11) epidemie (1) ergernis (1) erkenning (6) ethiek (6) etiquette (7) euthanasie (2) evenwaardigheid (37) evolutie (21) extraversie (3) faalangst (1) fabel (1) facelift (1) filmpje (112) filosofie (16) flirten (1) fraude (10) Freud (3) functioneren (5) gebreken (1) gedrag (2) gedragsverandering (6) geduld (3) geest (4) geheugen (3) gekwetstheid (5) geld (7) gelijk hebben of gelijk krijgen (12) gelijkmoedigheid (4) geloven (17) geluk (49) genoeg (1) genot (1) Gestalt (1) Getuige (4) gevoelens (35) gezag (4) gezichtsverlies (2) gezondheid (8) gezondheidszorg (1) GGz (3) GHB (1) go with the flow (4) God (35) goedgelovigheid (5) gokken (1) grenzen (6) handleiding (1) hechting (2) hedonisme (1) heelheid (8) helderziendheid (1) hersenen (4) hier en nu (8) holisme (3) homoseksualiteit (1) hoofdzonde (3) hoogsensitiviteit (1) hufterigheid (2) hulpverlening (2) humor (16) ideaalbeeld (3) identificatie (9) identiteit (10) ik-boodschap (1) illusie (13) imago (6) individualisme (4) innerlijke vrijheid (14) integriteit (4) Intelligent Design (2) Internet (6) intuïtie (11) InZicht (12) islam (2) jaloezie (3) jeugd (1) jezelf worden en zijn (15) jongeren (3) karakter (2) katafatisch (1) kenmerken (3) kiezen (14) kind (13) kosten (1) kracht (5) Krishnamurti (2) kuddegedrag (2) kwakzalverij (2) kwaliteit (17) kwetsbaarheid (8) leegte (12) leiderschap (5) leugens (12) levensfase (3) levenskunst (5) levensstijl (1) levensvragen (3) levensweg (3) licht (3) liefde (104) liefdesverdriet (5) lijden (2) loslaten (19) lust (4) macht (27) machtsstrijd (5) magisch denken (6) man-vrouw verschillen (19) mannelijkheid (10) mannen (5) media (12) meditatie (15) memen (2) metafoor (2) metafysica (4) mildheid (1) milieu (1) mindfulness (3) misbruik (4) mobiel (1) model (1) moraliseren (4) motto (1) multitasken (1) mushotoku (2) mystiek (5) nabijheid (1) narcisme (5) natuur (3) negatieve (15) neti neti (4) neuroticisme (1) niet doen (25) NLP (1) non-duaal bewustzijn (3) non-dualiteit (36) occupybeweging (2) omdenken (4) omgangsregels (3) onderwijs (2) onderzoek (12) ongelukkig zijn (3) onmacht (4) ontrouw (1) ontwikkeling (11) onverwerkt kindertrauma (2) onzichtbaar (1) oordeel (17) opvoeding (10) orgasme (3) Osho (8) ouderen (4) overbelasting (1) overgave (5) overgewicht (1) overheid (3) overvloed (7) paradox (24) Pareto principe (1) partnerkeuze (5) passie (2) pedagogie (2) penisnijd (1) perfectie (3) personeelsbeleid (2) persoonlijkheid (6) persoonlijkheidsstoornis (4) pesten (4) Peter principle (2) pijnlichaam (8) politiek (17) positieve (12) privacy (1) processie (2) projectie (10) psychiatrie (7) psychofarmaca (2) psychose (2) psychotherapie (3) puberen (3) reductionisme (1) reïncarnatie (2) relatie (24) relatievaardigheid (7) remancipatie (1) respect (25) riagg (1) rijkdom (2) rol (4) romantiek (5) ruzie (6) samensmelten (10) schaamte (2) scheiden (3) schelden (1) schizofrenie (2) schouwen (4) schrijfdrang (2) schuld (5) sedatie (1) seks (24) seksuele voorlichting (1) selectie (4) sociale druk (2) solidariteit (1) somberheid (2) soulmate (1) spiegelogie (7) spijt (3) spiritualiteit (51) sport (1) spreekwoorden (1) sprong (2) statistiek (1) status (2) sterven (7) stigma (2) stilte (12) Stockholm-syndroom (1) straling (1) strategie (2) stress (6) synchroniciteit (8) Taoïsme (17) tederheid (1) Tegenwoordigheid (2) The Secret (4) The Work (1) therapeutische gemeenschap (1) therapie (2) tijdgeest (3) toeval (5) Tolle (22) transcenderen (6) transformatie (6) transparantie (3) trend (3) tunnelvisie (1) twijfel (6) UFO (1) verandering (3) verantwoordelijkheid (14) verbinding (31) vergeten (2) verlangen (7) verlatingsangst (1) verleiding (4) verlichting (16) verliefdheid (6) verlies (2) vermaatschappelijking (1) vermijding (1) vermoeidheid (2) verslaving (12) vertrouwen (17) verveling (2) verwerking (1) vicieuze cirkel (1) voeding (4) voelen (5) volgzaamheid (2) vooroordelen (1) vragenlijst (5) vrije wil (7) vrijen (4) vrijheid (84) vrouwelijkheid (4) waarheid (32) waarneming (8) ware (12) wezen (3) wijsheden (11) wilskracht (3) woede (4) wraak (1) wu wei (17) yin en yang (4) zelfbeheersing (5) zelfbevestiging (5) zelfbewustzijn (6) zelfdoding (5) zelfkennis (17) zelfkritiek (3) zelfoverschatting (4) zelfrealisatie (10) zelfvertrouwen (5) zelfverwerkelijking (1) zelfwaardering (5) Zen (3) ziel (15) Zijn (14) zin van het leven (9) zorgvuldigheid (5)

Zoeken in dit blog

Bronnen, links en reacties

Er wordt zoveel mogelijk naar de bron van een bericht gelinkt, maar wanneer deze is opgeheven wordt de link verwijderd.
Feedback en melding van onvolkomenheden zijn welkom en mogelijk via e-mail.

Disclaimer

Veel bijdragen op dit blog gaan over ongrijpbare begrippen als waarheid, vrijheid of liefde. Door onwaarheden te ontdekken die ons gevangen houden, kan waarheid meer zichtbaar worden en kunnen we ons bevrijden van de angst dat we afgescheiden zijn.
Vrij naar Wittgenstein: "van dat, waarover niet kan worden gesproken, zwijgen wij". Al het overige is bespreekbaar.
"In onwetendheid ben ik iets; in inzicht ben ik niets; in liefde ben ik alles" Rupert Spira.

Blogarchief