Synchroniciteit, overgave en het recht om niets te hoeven
Er zijn momenten die zich niet laten plannen, maar wel
worden opgemerkt. Een onverwachte samenloop van omstandigheden, een gebeurtenis
die zinvol aanvoelt, alsof het precies op het juiste moment plaatsvindt, zonder
dat er sprake is van controle of bedoeling. Zulke ervaringen worden weleens
aangeduid als synchroniciteit. Niet als bewijs van een hogere macht,
maar als teken dat iets samenvalt, betekenis krijgt, zonder directe oorzaak.
Wat zich dan aandient, vraagt niet om snelle duiding. Het
nodigt uit tot terughoudendheid. Niet uit onzekerheid, maar uit respect. Niet
alles wat raakt, hoeft vastgelegd of verklaard te worden. Sommige ervaringen
willen eenvoudigweg
bestaan in hun eigen ruimte, zonder dat ze worden
toegeëigend of in dienst gesteld van het eigen denken of voelen.
Terughoudendheid in het benoemen is dan geen gebrek aan
betrokkenheid, maar een vorm van erkenning van de ander -mens, dier of
gebeurtenis- in zijn eigenheid. Alles wat leeft, heeft recht op vrijheid. Op
zichtbaar zijn: zeker, op begrenzing: waar dat nodig is. Maar ook op ongemoeid
laten, waar dat mogelijk is. Ook betekenisvolle toevalligheden verdienen die
ruimte. Ze zijn geen eigendom, geen bewijs, geen richtingaanwijzer. Hooguit een
stille uitnodiging tot aandacht.
In het openlaten van het moment, ontstaat ruimte. Ruimte om
te wachten. Niet in passieve afwachting, maar in actieve ontvankelijkheid. Soms
wordt dan duidelijk wat zich aandient. Soms niet. En in beide gevallen
valt er iets te erkennen: het recht van het leven om zichzelf te tonen of
juist niet.
Er is een vreugde die voortkomt uit wat niet gebeurt.
Uit het besef dat er niets hoeft. Geen antwoord, geen reactie, geen betekenis.
Alleen aanwezigheid.
Er is vrijheid te vinden in dat besef: er mag zijn wat is.
In die ruimte kan zich een ontmoeting voordoen. Niet als
gevolg van actie of inspanning, maar als gevolg van het ont-moeten: het
afleggen van de drang om iets te bereiken. Pas wanneer het moeten wegvalt,
ontstaat de mogelijkheid om werkelijk te ontmoeten: de ander, de situatie, het
eigen innerlijk misschien.
Zo’n ontmoeting is nooit eenzijdig.
De vrijheid om te wachten is dezelfde vrijheid waarin de ander zich mag
tonen of niet.
Echte ontmoeting laat ruimte in beide richtingen: om dichterbij te komen, maar
ook om afstand te bewaren. Wat verschijnt, mag blijven of verdwijnen. Wat
raakt, mag spreken of zwijgen.
Misschien ligt daar een belangrijke grondhouding verborgen:
dat betekenis niet moet worden gezocht,
dat ontmoeting niet hoeft te worden georganiseerd,
en dat vrijheid niet altijd actief genomen,
maar soms vooral gelaten mag worden.
Ga voor een uitleg over theologische verwantschap en spirituele achtergrond van dit blog naar mijn website.
