Evenwaardigheid
vrijheid en liefde

Maakt een identiteit wel vrij? Vrijheid en onvrijheid horen bij elkaar. Dat klinkt paradoxaal, maar het is essentieel voor ethisch denken: zonder het kader van onvrijheid, de grenzen die we stellen, kan vrijheid geen betekenis hebben. Bij mensen zien we dit duidelijk: een pasgeboren baby kan nog niet kiezen en wordt ingebed in een systeem van zorg, regels en begeleiding, vooral op de schouders van de ouders. Ouders mogen in het begin bepalen hoe het kind wordt grootgebracht binnen redelijke grenzen en altijd met het oog op zijn welzijn. Later neemt de maatschappij stapje voor stapje de verantwoordelijkheid over via onderwijs en andere verplichtingen. De puber wordt langzaam autonoom, maar ook ingebed in het systeem, wat dat ook moge betekenen. Dit laat zien dat tijdelijke onvrijheid niet per se immoreel is; zij maakt deel uit van een systeem dat uiteindelijk vrijheid mogelijk maakt. Wij moeten ons bewust zijn dat iedereen neigingen heeft die hun oorsprong hebben in een ver verleden...

Hans Laurentius is een spiritueel leraar en mag het graag duidelijk stellen. Wie niet geïnteresseerd is in de waarheid of bereid is alle onwaarheid uit zijn leven te slopen moet zijn boodschap niet gaan beluisteren of zijn boeken gaan lezen. Hij schrijft over zijn nieuwe boek het volgende. Het boek bevat een hoop scherven om illusies door te prikken of op zijn minst in beeld te krijgen. Er wordt zoals ik vaker heb gezegd tamelijk veel onzin verteld en geloofd over bevrijding, verlichting, mens-zijn en dergelijke, en dus wil ik er graag een aantal ontzenuwen in dit boek. Dus komen tal van thema’s aan bod om te laten zien waar zoal in geloofd wordt en hoe we onze vrijheid stelselmatig dwarsbomen ook al zeggen we deze te zoeken. Het laat ook zien dat werkelijk in het proces van ontmanteling zitten totaal anders is dan wat we ons er graag bij voorstellen, en dat het niet zo leuk is om echt diepgaand bewust te worden. Voorwaar geen kattenpis. In veel van mijn artikelen en columns ben ik ...

De bevestigende en ontkennende manier Het denken van mysticus Meister Eckhart (1260-1328) oefent grote aantrekkingskracht uit op wie verlangt naar universele spiritualiteit en wie uit meer dan één religieuze traditie wil putten. Nu exclusieve binding in onze tijd aan één confessie steeds meer plaats lijkt te maken voor meervoudige religieuze interesse, kan de middeleeuwse theoloog en prediker Eckhart zich aandienen als een inspirerende figuur die de verschillen kan overbruggen. Van de twijfel en het niet weten een kracht maken Wanneer religie wordt vermengd met machtsmisbruik dan roept dat soms heftig verzet op. In 1566 vernielden protestanten beelden in de katholieke kerk tijdens de beeldenstorm. Dit niet alleen vanwege verzet tegen een te letterlijke verbeelding van een niet in vorm te vatten God, maar ook als protest tegen liefdeloze onderdrukking door Spanje en Rome. Het beeld van een God met menselijke eigenschappen, die bovendien op onze hand is, sterft (zeker in het Weste...

Verantwoordelijkheid ook niet Het is een vraag die zich niet op afstand laat houden, maar wel laat onderzoeken:  hoe ver reikt onze verantwoordelijkheid voor de problemen in de wereld, terwijl altijd blijft gelden dat ieder mens recht heeft op vrijheid? Wat mogen we eigenlijk van elkaar verwachten? Die vraag wordt vaak te snel dichtgeplakt. Soms met morele urgentie (“We zijn allemaal één”). Soms met spirituele afstand (“Alles gebeurt zoals het gebeurt en het is goed zo”). Maar juist daar, tussen betrokkenheid en vrijheid, ontstaat een spanningsveld dat niet opgeheven kan worden zonder iets wezenlijks te verliezen. Vrijheid als uitgangspunt, niet als ontsnapping Als vrijheid werkelijk fundamenteel is, dan kan verantwoordelijkheid niet worden afgedwongen zonder zichzelf tegen te spreken. Zodra we van onszelf of van anderen eisen dat zij verantwoordelijkheid nemen, verandert verantwoordelijkheid in controle. Dan wordt betrokkenheid een plicht, en plichten verharden. In een n...

Nabijheid zonder jezelf te verliezen   We lijken allemaal naar hetzelfde te verlangen. Alleen noemen we het anders.   Mystiek. Hechting. Liefde.   Steeds gaat het om die ene ervaring: Nabij zijn, zonder opgeslokt te worden. Tijdelijke zelfloosheid Er zijn momenten waarop het ik even oplost.   In muziek. In dans. In geconcentreerd spel. In een gesprek dat klopt.   Het hoofd wordt stil. De innerlijke dialoog zwijgt. Je bent er gewoon.   Niet groter. Niet kleiner. Niet belangrijker dan het moment.   Dat is mystiek in haar kern: tijdelijke zelfloosheid, zonder verdwalen. De terugkeer Maar even wezenlijk is wat daarna komt.   Het vermogen om terug te keren naar jezelf. Om je eigen grenzen weer te voelen. Om te weten:   Ik mag nabij zijn. En ik mag ook weer loslaten.   Dat is hechting in haar gezonde vorm. Niet vastklampen, maar vertrouwen. Niet verdwijnen in de ander, maar veilig terugkomen bij jezelf. Liefde als ruimte Liefde ontstaat...

Zinvol verbinden Ieder mens verlangt naar liefde en vrijheid. Hoewel deze twee op zichzelf staande waarden lijken, kunnen ze op een diepere manier met elkaar worden verbonden. Wanneer liefde en vrijheid samenkomen, versterken ze elkaar en krijgen ze meer betekenis in ons leven. Zonder vrijheid geen liefde en zonder liefde geen vrijheid . Toch is het vinden van een evenwicht tussen autonomie en verbinding vaak een uitdaging. Deze balans voelt niet altijd vanzelfsprekend. Op dit blog verken ik vanuit spiritualiteit, zoals het taoïsme en boeddhisme, psychologie en persoonlijke ervaringen, hoe het ego ons kan ondersteunen, maar ook belemmeren. Loskomen van het ego Het ego is geen tastbaar iets; het bestaat uit gedachten, overtuigingen en identificaties die ons zelfbeeld vormen. Dit beeld bepaalt hoe we onszelf en de wereld om ons heen ervaren. Hoewel het ego ons kan beschermen en sturen, houdt het ons vaak gevangen in patronen die ons beperken. Door ons los te maken van dit beperkte zelf...

Een praktische gids Een constructief gesprek voeren is een kunst die iedereen kan leren. In dit blog deel ik belangrijke inzichten en praktische tips die je direct kunt toepassen. De basis: wat is een dialoog? Een dialoog is de meest positieve vorm van een gesprek. Voor een  geslaagde dialoog zijn vier belangrijke voorwaarden essentieel. 1. Evenwaardigheid tussen gesprekspartners Niemand weet het bij voorbaat beter Meerdere gezichtspunten zijn mogelijk Er is geen sprake van winnen of verliezen Vermijd machtsstrijd 2. Open luisteren Oordeel niet over elkaar Geef ruimte aan andere meningen 3. Veilige sfeer creëren Iedereen moet zich vrij voelen om zijn mening te geven Ook afwijkende meningen zijn welkom 4. Ruimte voor emotie Gevoelens mogen gedeeld worden Benoem gevoelens wanneer ze relevant zijn De vier communicatieniveaus Tijdens een gesprek spelen verschillende niveaus tegelijk. Let op de volgende aspecten...

Meer dan een gevoel De vraag of 'houden van' primair een gevoel is, raakt aan de kern van hoe we liefde begrijpen en ervaren. Hoewel velen liefde associëren met emoties als geluk, vreugde en verlangen, blijkt de werkelijkheid complexer en gelaagder te zijn. 'Houden van' manifesteert zich zowel als gevoel én als bewuste handeling. De etymologie van het woord, afgeleid van 'hoeden', wijst al op de actieve component: beschermen, zorgen voor, en verantwoordelijkheid nemen voor het welzijn van de ander. Het is een bewuste keuze die we maken en cultiveren, eerder dan iets wat ons simpelweg overkomt. Een belangrijk inzicht is dat gevoelens per definitie tijdelijk zijn. Alle emoties die we ervaren in liefde - of ze nu positief of negatief zijn - zijn afgeleiden van liefde, maar vormen niet de essentie ervan. Dit besef kan bevrijdend werken; het verlost ons van de kramp om voortdurend bepaalde gevoelens te willen vasthouden. We kunnen genieten van de emoties die liefde o...

Een verkenning van de balans Ware liefde is een complex en veelzijdig fenomeen dat verder reikt dan oppervlakkige verliefdheid of romantische aantrekkingskracht. Het is een fundamentele staat van zijn die ons verbindt met alles en iedereen, en manifesteert zich in verschillende vormen en gradaties van intimiteit. In stabiele relaties zien we vaak een natuurlijke balans tussen partners. Hoewel het gezegde luidt dat uitersten elkaar aantrekken, blijkt 'soort zoekt soort' een betrouwbaarder fundament voor duurzame liefde. Partners delen meestal vergelijkbare niveaus van opleiding, inkomen en andere levensaspecten. Deze wederkerigheid is essentieel - om liefde te kunnen herkennen, moet men eerst in staat zijn deze zelf te geven. Is er maar één ware? Meer over echte liefde Een belangrijk inzicht is dat ware liefde niet beperkt is tot één persoon of één levensfase. Het idee dat er slechts één 'ware' bestaat die voor eeuwig bij ons moet blijven, is een romantische misvatting. ...

Een verkenning van het Onbeschrijfelijke  Zelfrealisatie en verlichting zijn spirituele concepten die een bijzondere staat van bewustzijn beschrijven, waarin men zich bewust wordt van de eigen ware aard. Hoewel deze begrippen hun wortels hebben in oosterse tradities zoals het hindoeïsme en boeddhisme, reikt hun relevantie verder dan specifieke religieuze kaders. Een fundamenteel inzicht is dat er niet zoiets bestaat als 'een verlicht persoon' - dit is een inherente tegenstrijdigheid. Verlichting is eerder de erkenning dat men de open ruimte is waarin alles komt en gaat. Het is bewustzijn zijn, en niemand kan bewustzijn claimen of bezitten. Hoewel verlichting bestaat als fenomeen, is het idee van 'de verlichte persoon' een illusie. De paradox van zelfrealisatie ligt in het besef dat er geen persoonlijk zelf te ervaren valt. Het bewustzijn waarin wij verschijnen is altijd al verlicht; het is een innerlijk weten. Een belangrijk kenmerk van deze staat is wat de diamantsoe...