Denk zelf, durf te wantrouwen

Eerlijkheid duurt het langst

Jean-Pierre Geelen schrijft 20 juni in zijn TV-column in de Volkskrant over fraudeur Diederik Stapel.
Het profiel over Stapel was het laatste van een tweeluik onder de titel 'De verzoeking'. Vorige week ging het over Keith Bakker, die andere zieleknijper die bezweek onder de druk van de roem. Ook toen ontbrak een factor die ook bij Stapel onbesproken bleef: de media. Want vette nieuwtjes als 'Van vlees eten word je hufterig' of 'Smerige straten leiden tot meer discriminatie' konden ook opbloeien door media die dergelijke nonsens bij bosjes publiceren. Kritiekloos.
Natuurlijk: redacties kunnen onmogelijk elk proefschrift overdoen. Maar de gretigheid waarmee media (tv voorop) mediamieke (pseudo-)wetenschappers opvoeren, heeft de prestatiedruk alleen maar verhoogd. Hoe opzienbarender de quote, hoe welkomer de gast - Stapel weet er alles van.

Rolf Dobelli schreef een boek over 52 denkfouten die je beter aan anderen kunt overlaten: De kunst van het heldere denken (bol.com).

Labels

Meer tonen

Veel gelezen afgelopen week

Vrijheid verplicht niet

Afbeelding
Verantwoordelijkheid ook niet Het is iets wat zich niet op afstand laat houden. In een gesprek over non-dualiteit en betrokkenheid kwam een vraag naar voren die zich niet laat wegwerken, maar wel laat onderzoeken: hoe ver reikt onze verantwoordelijkheid voor de problemen in de wereld, terwijl altijd blijft gelden dat ieder mens recht heeft op vrijheid? Wat mogen we eigenlijk van elkaar verwachten? Die vraag wordt vaak te snel dichtgeplakt. Soms met morele urgentie. Soms met spirituele afstand. Maar juist daar, tussen betrokkenheid en vrijheid, ontstaat een spanningsveld dat niet opgeheven kan worden zonder iets wezenlijks te verliezen. Vrijheid als uitgangspunt, niet als ontsnapping Als vrijheid werkelijk fundamenteel is, dan kan verantwoordelijkheid niet worden afgedwongen zonder zichzelf tegen te spreken. Zodra we van onszelf of van anderen eisen dat zij verantwoordelijkheid nemen, verandert verantwoordelijkheid in controle. Dan wordt betrokkenheid een plicht, en plichten ve...
Lees verder »

We lijken allemaal naar hetzelfde te verlangen

Afbeelding
Nabijheid zonder jezelf te verliezen   We lijken allemaal naar hetzelfde te verlangen. Alleen noemen we het anders.   Mystiek. Hechting. Liefde.   Steeds gaat het om die ene ervaring: Nabij zijn, zonder opgeslokt te worden. Tijdelijke zelfloosheid Er zijn momenten waarop het ik even oplost.   In muziek. In dans. In geconcentreerd spel. In een gesprek dat klopt.   Het hoofd wordt stil. De innerlijke dialoog zwijgt. Je bent er gewoon.   Niet groter. Niet kleiner. Niet belangrijker dan het moment.   Dat is mystiek in haar kern: tijdelijke zelfloosheid, zonder verdwalen. De terugkeer Maar even wezenlijk is wat daarna komt.   Het vermogen om terug te keren naar jezelf. Om je eigen grenzen weer te voelen. Om te weten:   Ik mag nabij zijn. En ik mag ook weer loslaten.   Dat is hechting in haar gezonde vorm. Niet vastklampen, maar vertrouwen. Niet verdwijnen in de ander, maar veilig terugkomen bij jezelf. Liefde als ruimte Liefde ontstaat...
Lees verder »

Hoe natuurkundige taal psychologische projectie verhult

Afbeelding
De versluiering bij energie-taal "Die persoon heeft zo'n negatieve energie." "Hij zuigt me helemaal leeg." "Zij straalt echt positieve energie uit." We kennen deze uitdrukkingen allemaal. We gebruiken ze, we begrijpen wat ermee wordt bedoeld, we knikken instemmend wanneer iemand ze uitspreekt. Er zit een directe herkenbaarheid in: sommige mensen laten ons inderdaad uitgeput achter, terwijl anderen ons lijken op te laden. De metafoor voelt intuïtief juist. Maar juist die vanzelfsprekendheid maakt deze manier van spreken problematisch. Want wat presenteren we eigenlijk als een objectieve waarheid over een ander, is in werkelijkheid iets heel anders: een subjectieve beleving die we hebben verpakt in quasi-wetenschappelijke taal. We lenen de neutraliteit van de natuurkunde om onze psychologische projecties gezag te geven. Dit blog bespreekt die verwarring: hoe een neutraal natuurkundig begrip wordt gekaapt voor psychologische doeleinden, wat dat ma...
Lees verder »

Vrede tussen doen en laten

Afbeelding
De kunst van telkens opnieuw kiezen Tussen actie en terughoudendheid In tijden van dreigende oorlog klinkt vaak de vraag: wat moeten wij doen? Jongvolwassenen vragen zich af of ze het leger moeten ingaan, of dat er alternatieven zijn. Wat zelden gehoord wordt, is de vraag naar de balans tussen doen en laten. Kunnen we oorlog voorkomen door niet te handelen, door ons te onthouden van bepaalde daden, juist omdat elke daad een nieuwe escalatie kan inluiden? Filosofische stemmen Filosofen als Arendt, Weil, Gandhi en Levinas hebben ieder op hun manier gewezen op de spanning tussen handelen en nalaten. Arendt zag handelen als bron van vrijheid, maar ook als iets dat verantwoordelijkheid vraagt. Gandhi ontwikkelde de kracht van geweldloosheid, waarin niet-handelen juist een actieve keuze werd. Levinas benadrukte de ethische roep van het gelaat van de Ander, dat ons aanspreekt nog vóór we handelen. Terughoudendheid als begin Het taoïsme wijst erop dat oorlog vaak ontstaat doordat m...
Lees verder »

Het verschil tussen verliefdheid en liefde

Afbeelding
Een heerlijke kracht Verliefdheid wordt vaak beschreven als een intense, emotionele toestand die wordt gekenmerkt door aantrekkingskracht, opwinding en verlangen. Het kan beginnen met een fysieke aantrekkingskracht en zich ontwikkelen tot een dieper gevoel van verbondenheid en intimiteit. Verliefdheid kan echter ook kortstondig zijn en na verloop van tijd vervagen. Ware liefde daarentegen wordt vaak beschreven als een diepe, duurzame en onvoorwaardelijke liefde die gebaseerd is op respect, vertrouwen, wederzijdse steun en verbondenheid. Het gaat niet alleen om het uiten van gevoelens en emoties, maar ook om het nemen van verantwoordelijkheid en het maken van opofferingen voor de ander. Ware liefde kan groeien en zich verdiepen naarmate twee mensen elkaar beter leren kennen en samen door uitdagingen en moeilijkheden gaan. Het is belangrijk op te merken dat verliefdheid en ware liefde elkaar niet uitsluiten. Verliefdheid kan het begin zijn van ware liefde, maar het is niet altijd een g...
Lees verder »

Populaire posts vanaf 2005 tot nu

Psychologie en leven in het hier en nu

Zinvol verbinden Ieder mens verlangt naar liefde en vrijheid. Hoewel deze twee op zichzelf staande waarden lijken, kunnen ze op een diepere manier met elkaar worden verbonden. Wanneer liefde en vrijheid samenkomen, versterken ze elkaar en krijgen ze meer betekenis in ons leven. Zonder vrijheid geen liefde en zonder liefde geen vrijheid . Toch is het vinden van een evenwicht tussen autonomie en verbinding vaak een uitdaging. Deze balans voelt niet altijd vanzelfsprekend. Op dit blog verken ik vanuit spiritualiteit, zoals het taoïsme en boeddhisme, psychologie en persoonlijke ervaringen, hoe het ego ons kan ondersteunen, maar ook belemmeren. Loskomen van het ego Het ego is geen tastbaar iets; het bestaat uit gedachten, overtuigingen en identificaties die ons zelfbeeld vormen. Dit beeld bepaalt hoe we onszelf en de wereld om ons heen ervaren. Hoewel het ego ons kan beschermen en sturen, houdt het ons vaak gevangen in patronen die ons beperken. Door ons los te maken van dit beperkte zelf...
Lees verder »

Hoe voer je een constructief gesprek?

Afbeelding
Een praktische gids Een constructief gesprek voeren is een kunst die iedereen kan leren. In dit blog deel ik belangrijke inzichten en praktische tips die je direct kunt toepassen. De basis: wat is een dialoog? Een dialoog is de meest positieve vorm van een gesprek. Voor een  geslaagde dialoog zijn vier belangrijke voorwaarden essentieel. 1. Evenwaardigheid tussen gesprekspartners Niemand weet het bij voorbaat beter Meerdere gezichtspunten zijn mogelijk Er is geen sprake van winnen of verliezen Vermijd machtsstrijd 2. Open luisteren Oordeel niet over elkaar Geef ruimte aan andere meningen 3. Veilige sfeer creëren Iedereen moet zich vrij voelen om zijn mening te geven Ook afwijkende meningen zijn welkom 4. Ruimte voor emotie Gevoelens mogen gedeeld worden Benoem gevoelens wanneer ze relevant zijn De vier communicatieniveaus Tijdens een gesprek spelen verschillende niveaus tegelijk. Let op de volgende aspecten...
Lees verder »

De essentie van Houden Van

Afbeelding
Meer dan een gevoel De vraag of 'houden van' primair een gevoel is, raakt aan de kern van hoe we liefde begrijpen en ervaren. Hoewel velen liefde associëren met emoties als geluk, vreugde en verlangen, blijkt de werkelijkheid complexer en gelaagder te zijn. 'Houden van' manifesteert zich zowel als gevoel én als bewuste handeling. De etymologie van het woord, afgeleid van 'hoeden', wijst al op de actieve component: beschermen, zorgen voor, en verantwoordelijkheid nemen voor het welzijn van de ander. Het is een bewuste keuze die we maken en cultiveren, eerder dan iets wat ons simpelweg overkomt. Een belangrijk inzicht is dat gevoelens per definitie tijdelijk zijn. Alle emoties die we ervaren in liefde - of ze nu positief of negatief zijn - zijn afgeleiden van liefde, maar vormen niet de essentie ervan. Dit besef kan bevrijdend werken; het verlost ons van de kramp om voortdurend bepaalde gevoelens te willen vasthouden. We kunnen genieten van de emoties die liefde o...
Lees verder »

Het wezen van Ware Liefde

Afbeelding
Een verkenning van de balans Ware liefde is een complex en veelzijdig fenomeen dat verder reikt dan oppervlakkige verliefdheid of romantische aantrekkingskracht. Het is een fundamentele staat van zijn die ons verbindt met alles en iedereen, en manifesteert zich in verschillende vormen en gradaties van intimiteit. In stabiele relaties zien we vaak een natuurlijke balans tussen partners. Hoewel het gezegde luidt dat uitersten elkaar aantrekken, blijkt 'soort zoekt soort' een betrouwbaarder fundament voor duurzame liefde. Partners delen meestal vergelijkbare niveaus van opleiding, inkomen en andere levensaspecten. Deze wederkerigheid is essentieel - om liefde te kunnen herkennen, moet men eerst in staat zijn deze zelf te geven. Is er maar één ware? Meer over echte liefde Een belangrijk inzicht is dat ware liefde niet beperkt is tot één persoon of één levensfase. Het idee dat er slechts één 'ware' bestaat die voor eeuwig bij ons moet blijven, is een romantische misvatting. ...
Lees verder »

Wat is zelfrealisatie of verlichting?

Afbeelding
Een verkenning van het Onbeschrijfelijke  Zelfrealisatie en verlichting zijn spirituele concepten die een bijzondere staat van bewustzijn beschrijven, waarin men zich bewust wordt van de eigen ware aard. Hoewel deze begrippen hun wortels hebben in oosterse tradities zoals het hindoeïsme en boeddhisme, reikt hun relevantie verder dan specifieke religieuze kaders. Een fundamenteel inzicht is dat er niet zoiets bestaat als 'een verlicht persoon' - dit is een inherente tegenstrijdigheid. Verlichting is eerder de erkenning dat men de open ruimte is waarin alles komt en gaat. Het is bewustzijn zijn, en niemand kan bewustzijn claimen of bezitten. Hoewel verlichting bestaat als fenomeen, is het idee van 'de verlichte persoon' een illusie. De paradox van zelfrealisatie ligt in het besef dat er geen persoonlijk zelf te ervaren valt. Het bewustzijn waarin wij verschijnen is altijd al verlicht; het is een innerlijk weten. Een belangrijk kenmerk van deze staat is wat de diamantsoe...
Lees verder »