Evenwaardigheid
vrijheid en liefde

Van mens tot mens bij Humanitas Terwijl sommige mensen tot wel een jaar op de wachtlijst staan voor geestelijke gezondheidszorg (GGZ), biedt Humanitas een deel van hen op kortere termijn een bron van hoop en steun met het Maatjes voor leven project. Dit initiatief brengt vrijwilligers en deelnemers (die het leven niet meer zien zitten) bij elkaar in een samengaan van ontspannen verbondenheid en hopelijk hervinden van zin in het leven. Het idee is om wekelijks een dagdeel samen wat leuks te gaan doen: samen naar de bioscoop, een terrasje pakken, een wandeling maken, et cetera. Frequentie en duur samen in te vullen. Foto gemaakt door Tryntsje Nauta In dat kader heb ik als vrijwilliger met Herman, een deelnemer, een tijd opgetrokken. Dat was voor ons beiden een leuke ervaring. Soms is het zo simpel als mensen de juiste aandacht geven en aandacht hebben voor evenwaardigheid. In het december '23 nummer van het ledenblad Van Mens Tot Mens een interview door Josephine Krikke met Herman...

Verandering begint met bewustwording Mensen veranderen vaak pas wanneer ze geconfronteerd worden met een crisis. Het zijn die momenten waarop we ons met de rug tegen de muur voelen staan, dat de noodzaak om oude patronen los te laten niet langer te ontkennen valt. Maar verandering hoeft niet altijd zo drastisch te zijn. Als we naar onze interacties met anderen kijken door de lens van evenwaardigheid, kunnen we zien dat deze houding een sleutel kan zijn tot gemakkelijker en dieper veranderen. De metafoor van de apenrots In een samenleving die sterk gericht is op competitie en hiërarchie, wordt het verleidelijk om vast te houden aan een beeld van jezelf dat je als ‘boven’ anderen positioneert. Dit streven naar een hogere plek op de zogenaamde apenrots (in ons hoofd) maakt verandering moeilijk. Mensen vrezen gezichtsverlies, het idee dat toegeven aan kwetsbaarheid hen zwakker maakt in de ogen van anderen. Deze angst voor kwetsbaarheid wordt zowel gevoed door sociale druk als door interne...

Gezonde empathie Sommige mensen ervaren meevoelen met het leed van een ander als zeer belastend. Alsof ze de taak op zich nemen om de oorzaak van andermans lijden te willen opheffen. Hoe kunnen we empathie laten samengaan met een gezond afstand houden en toch betrokken zijn met de ander? Empathie is een waardevolle eigenschap, maar het kan in sommige gevallen overweldigend zijn wanneer we het lijden van anderen te sterk op ons laten wegen. Empathie moet in balans worden gehouden met zelfzorg.   Kernwaarde bij Humanitas Het is belangrijk om je bewust te zijn van je eigen emoties en grenzen. Erken dat je meevoelt met het lijden van anderen, maar wees je ook bewust van je eigen welzijn. Stel grenzen voor jezelf en weet wanneer je te veel begint te dragen.   Luister aandachtig naar anderen zonder meteen oplossingen aan te dragen. Soms willen mensen gewoon gehoord en begrepen worden.   Wanneer je iemand wilt helpen, vraag dan eerst of ze jouw hulp waarderen en of ze behoefte h...

Gelijk hebben of gelijk krijgen? Wie van mening is dat alles met alles samenhangt en dat we allemaal één zijn, heeft vaak het gelijk aan zijn kant, maar zal er nooit in slagen te bewijzen dat het zo is. Kernwaarde Humanitas In een millennia oude Hindoeïstische filosofie wordt daarom uitgegaan van een veel werkbaarder standpunt namelijk dat alles niet twee is (A-dvaita). Dat lijkt flauw, zwak en zweverig  maar brengt beweging in starre dogma’s. Ook in het christendom is een soortgelijke benadering: de via negativa . Die manier van redeneren wordt toegepast op het wel of niet bestaan van God of de ultieme waarheid. Niemand weet precies hoe het zit, maar door uitgebreid te doordenken hoe het niet zit wordt stapje voor stapje duidelijk hoe het zou kunnen zijn. In de eveneens duizenden jaren oude Chinese filosofie wordt mensen voorgehouden om te handelen vanuit het wei wu wei principe: "handelen zonder ergens naar te streven" of "doen door niet te doen". Niet te v...

Het wezen van respect Kernwaarde Humanitas Ieder mens wil gezien en geaccepteerd worden zoals hij is. En hoe meer een ander van je ziet en van je voelt en je toch accepteert, hoe comfortabeler dat voelt. Je mag er zijn. Wanneer twee mensen een optimale verbinding willen dan is het eerste wat duidelijk moet worden of beiden respect hebben voor elkaars grenzen. Respect is het spanningsveld tussen betrokkenheid tonen en afstand houden. Je wilt jouw betrokkenheid tonen door de ander dicht op de huid te zitten zonder dat het leidt tot een beklemd gevoel. Er is in de kennismakingsfase idealiter een voortdurend naderbij komen en laten zien dat je elkaars grens niet ongevraagd overschrijdt. Je bent in contact met elkaar wanneer beiden geen energie meer hoeven te steken in het bepalen van de juiste afstand en je open kunt uitwisselen wat er in je omgaat zonder het gevoel te hebben dat de ander jou beoordeelt. Je ont-moet elkaar in de letterlijke zin: niets moet. Alles mag gezegd worden, niet...

Overstelpt met ellendig nieuws Kernwaarde Humanitas In een wereld waarin nieuws continu binnenkomt, lijkt het soms onmogelijk om niet overweldigd te raken door de ellende en onrechtvaardigheid. Veel mensen kiezen ervoor het nieuws te vermijden om hun gemoedsrust te bewaren. Hoewel we niet altijd direct iets kunnen doen aan wereldwijde problemen, kunnen we wel invloed uitoefenen op onze directe omgeving. De kern van veel problemen ligt in het idee dat mensen, of landen, proberen beter te zijn dan anderen. Dit leidt tot concurrentie, ongelijkheid en een gebrek aan zorg voor elkaar. In plaats van te streven naar status of macht, zou de focus moeten liggen op evenwaardigheid – het idee dat iedereen gelijk is in zijn recht op vrijheid en geluk. Werken aan evenwaardigheid betekent in kleine daden laten zien dat je bijdraagt aan een betere wereld. Het gaat om respect voor anderen, om bescheidenheid in je doen en laten, en om te erkennen dat iedereen een plek verdient zonder te moeten strijden...

Er voor de ander zijn Als vrijwilliger heb je de unieke vrijheid om er puur voor de ander te zijn, zonder druk van een meetbaar resultaat. Dat geeft ruimte om echt in verbinding te gaan en de ander te laten voelen dat er geen haast is en dat ze zich mogen ontwikkelen op hun eigen tempo. De kracht van vrijwilligerswerk Evenwaardigheid Vrijwilligerschap maakt het vaak makkelijker om een relatie op te bouwen waarin je naast de ander staat, zonder een hiërarchische structuur zoals in professionele hulpverlening. Wu wei in praktijk Door processen hun natuurlijke gang te laten gaan, respecteer je de autonomie van de ander. Dit is bijzonder helend voor mensen die worstelen met onveilige hechting, omdat het hen de kans geeft om vertrouwen op te bouwen zonder druk. Geen prestatiedruk Het niet hoeven verantwoorden van meetbare resultaten maakt het mogelijk om in het moment aanwezig te zijn, zonder je zorgen te maken over doelen of tijdsdruk. De beperking van professionele hulpverlening Professio...

Gedeelde verantwoordelijkheid Kernwaarde Humanitas Een evenwaardige grondhouding van een therapeut kan een cliënt stimuleren om meer verantwoordelijkheid te nemen voor zijn of haar eigen herstel. Wanneer een hulpverlener de hulpvrager benadert als gelijkwaardig, wordt de cliënt erkend in zijn of haar autonomie en kracht. Dit heeft een aantal positieve effecten. 1.    Zelfvertrouwen en eigenwaarde Een evenwaardige benadering kan de cliënt helpen om zijn of haar eigen waarde en potentieel te zien. De cliënt voelt zich serieus genomen en gerespecteerd, wat kan leiden tot een sterker zelfvertrouwen. Dit zelfvertrouwen is een belangrijke drijfveer om verantwoordelijkheid te nemen voor het eigen proces. 2.    Versterking van eigen regie Door een evenwaardige houding neemt de therapeut niet de rol van ‘expert’ in die de oplossing kant-en-klaar aanbiedt. In plaats daarvan ondersteunt de therapeut de cliënt om zelf inzichten te verkrijgen en keuzes te maken. Dit bev...

Geen leider meer over anderen maar over jezelf. Kernwaarde Humanitas Vooral vroeger vochten mensen elkaar respectloos de tent uit om leider te worden van de groep. Die drang viel te verklaren uit de zucht naar macht en seks. Macht erotiseert. Winnen, status en geld waren magneten voor mannen om vrouwen aan te trekken. Deze machtsstrijd wordt symbolisch gevoerd in de sport. De Olympische Spelen waren oorspronkelijk bedoeld voor verbroedering. Er zijn nog steeds archaïsche vormen van eerbetoon aan winnaars. De mannelijke etappewinnaars in de Tour de France, bijvoorbeeld, worden als beloning gekust door twee rondemissen. Vrouwelijke sporters moeten het doen met een bloemetje bij hun prestatie in de competitie. Langzaam maar zeker, niet in de laatste plaats door de emancipatie, worden deze drijfveren steeds zwakker of zakelijker. Joris Luyendijk suggereert als middel om de ratrace in de financiële wereld te stoppen: "mooie vrouwen moeten ophouden bankiers aantrekkelijk te vinden...