Spiritualiteit begrepen vanuit de psychologie

Kennis aangevuld en gemengd met eigen ervaringen

De ervaring dat mens en dier een zijn

In een wereld vol met individuen die met elkaar in competitie zijn om zichzelf te onderscheiden in de massa wordt de boodschap dat we allemaal één zijn, misschien onderschreven maar in de praktijk genegeerd. We zijn bang voor eenheidsworst, om overgeslagen te worden voor relaties of werk wanneer we niet op de een of andere manier opvallen in de meute.
Wie wil zich nu één voelen met een ander wiens gedrag we afkeuren of misschien zelfs veroordelen. In het woord oordelen zit al de afscheiding.
In ons leven starten we met (af en toe) een oceanisch eenheidsgevoel, als peuter proberen we ons voor het eerst los te maken en als puber gaan we op het liefdespad om onszelf weer te verbinden. We doen in het leven meermaals en voortdurend de ervaring van afgescheidenheid op. Met familie en geliefden voelen we ons onafgebroken verbonden, maar dat gevoel kan ook verdwijnen.
De mensen die een verlichtings- of eenheidservaring hebben gehad, beseffen dat het afgescheiden ik of ego een illusie is. Ze beseffen ook dat alles goed is zoals het is (gaat) zonder leed te ontkennen. Wat zouden ze dan na die ervaring nog moeten vertellen aan de wereld? Velen zwijgen dan ook. Ze zullen zich meer evenwaardig gedragen naar anderen, maar de ander niet proberen te veranderen, hoogstens te steunen.

Borchert schrijft:
Het woord 'mystiek' duidt op een ervaring, maar ook op wat uit die ervaring groeit. Een mysticus is iemand wiens leven door die ervaring wordt bepaald.
We spreken over een mystieke weg als het gaat om de vraag hoe mystieke ervaring meer blijvend kan inwerken op het dagelijks leven. Mystieke theologie is de leer over God zoals deze vanuit ervaring transparant gemaakt wordt. Een mystiek wereldbeeld is een visie op de structuur van de kosmos waarin alles met alles samenhangt.  Een mystieke cultuur of 'tegencultuur' heeft haar oorsprong in mystieke ervaring, maar wordt gemaakt en gedragen door mensen die zichzelf herkennen in wat mystieken als hoogste cultuurwaarden nastreven, zonder dat ze misschien zelf een mystieke ervaring hebben gehad.
Tot zover Borchert.

De gedachte dat we allemaal één zijn is lastig in te zetten om de wereld een leukere plek te maken of om te voorkomen dat we het “verknallen”. Toch kunnen we een bijdrage leveren om het lijden van mens en dier te verkleinen.

Je kunt naar het lot van dieren op aarde kijken vanuit de parallel met het lijden dat mensen ervaren. Mensen en dieren hebben grote verschillen, maar zijn evenwaardig op één punt: ze hebben evenveel recht op vrijheid. Geen vrijheid ervaren betekent lijden.

In onderstaande tekst kun je voor “Leeg en bevrijd” lezen, de wens om de onnatuurlijke bio-industrie te stoppen en de dieren uit de stallen te bevrijden, zodat deze stallen leeg raken.
Uit een boek van Hein Thijssen uit 2004. Hein Thijssen was een ex-priester, afgestudeerd theoloog en filosoof.
Op een dag kwam er ineens een gedachte uit de Tao Teh Ching mijn hoofd in. De volgende vraag kwam namelijk bij me op: Zou de enige manier om dit proces te voltooien niet kunnen zijn: gewoon niets te doen? Alles zijn eigen natuurlijke gang te laten gaan, en kijken wat er van terecht zou komen? Want ik had namelijk van de Tao Teh Ching geleerd dat ieder ding zijn eigen ‘tao’, zijn eigen ingebouwde weg en wetmatigheid heeft om tot zijn natuurlijk einde te komen, zoals die in het wezen van dat ding geschreven staat. En ieder ding kan dat feilloos volbrengen, als het niet verhinderd wordt. Ik had dat altijd niet alleen een merkwaardige, maar ook een weldadige observatie van Lao Tze gevonden, logisch en redelijk.
Ineens kwam het bij mij op dat het de moeite waard zou zijn om dit in praktijk te brengen. Lao Tze had namelijk geobserveerd en vastgesteld dat ook het onnatuurlijke zijn eigen tao, zijn eigen natuur, zijn eigen weg heeft om tot zijn eigen ‘natuurlijk’ einde te komen. Welnu, de weg, de tao van het onnatuurlijke is dat het vanzelf tot zijn eigen ‘natuurlijk’ einde komt, mits het niet verhinderd en geblokkeerd wordt. Met andere woorden: je verhindert het tot z’n natuurlijke voltooiing te komen door er tegen te vechten, of het steeds maar te verdoven, of het steeds maar weg te duwen. Zou de tijd eindelijk daar zijn om daar eens echt notitie van te nemen? Aangezien ik alles al geprobeerd had, ik niets meer kon doen, niets meer onder controle had, en ook niet veel puf en motivatie meer had voor welke actie dan ook, en vooral ook omdat ik niets meer te verliezen had, besloot ik alles los te laten en te laten begaan. De enige activiteit die voor mij zou overblijven was kijken, onder ogen te zien wat zich binnen in mij afspeelde en er niet voor weg te lopen. Kijken, niet de ogen sluiten, gewoon getuige-zijn, en dat zonder te oordelen, zonder te veroordelen, zonder tussenbeide te komen. Gewoon getuige-zijn, en vooral niet weglopen. Als ik het onnatuurlijke niet kon weghalen door er actief tegen te vechten, of er mij van af te sluiten, zou de oplossing dan niet kunnen zijn: ophouden met proberen, ophouden met vechten, ophouden met me af te sluiten en zo het onnatuurlijke zijn eigen ‘tao’ te laten volgen?’
(‘Leeg en bevrijd, p.104).

Leeg en bevrijd is het verslag van een pijnlijk innerlijk proces waarin Hein Thijssen zijn religieus erfgoed en elk geloof in wereldbeschouwingen is kwijtgeraakt en zich heeft moeten bevrijden van een nog andere, innerlijke terreur. Het resultaat van dit proces is een geheeld mens, leeg van alle cerebrale ballast en volkomen bevrijd. Het is een mystiek en volstrekt areligieus proces dat universeel en tijdloos is, waar iedereen vroeg of laat in terecht zal komen.
Tot zover Thijssen.

Borchert schrijft:
De kern van de mystieke ervaring is het doorzien van alle concrete vormen en gestalten tot op hun grond. Deze Grond overstijgt juist alle vormen. Hij is evengoed de grond van ons eigen ik als die van medemensen, dieren, planten, de aarde, het heelal, van Jezus en de demon, van alles wat men zich kan voorstellen.
..
Mystieke ervaring is alomvattend. Ze is niet alleen iets van gevoel, fantasie, verstand, wil - dit alles tegelijk - maar ze omvat ook alles wat is. Ze is een beseffen, met alles wat in je is, dat alle dingen één zijn, een universum, een organische geheel waarin je zelf past. Een dergelijk zien is abstract, op geen enkel detail gericht, en in die zin vaag. Maar het is wel paradijselijk: alles is één, hangt met elkaar samen, is niet gesplitst in goed en kwaad, in ik en de ander, in lichaam en geest. Alles blijkt dan in wezen goed te zijn.
Tot zover Borchert.

En nu?
Natuurlijk is niets doen tegen dierenleed geen optie. Een leven lang in een afgesloten stal is geen natuurlijk leven. En de beste bijdrage aan de vrijheid van een dier is door het niet te consumeren in alle betekenissen van dat woord. Dieren zijn -intrinsiek- evenwaardig aan mensen in hun recht op vrijheid.

Nog meer aanbevolen artikelen

Populair in de laatste 30 dagen

Leeswijzer

zingevingKlik hier voor het overzicht van de laatste titels met telkens een paar inleidende zinnen of via een overzicht van steekwoorden op een aparte pagina.

Op mijn persoonlijke website leg ik uit wat de gedachte achter bovengenoemde artikelen is en de samenhang in de gedachtegang bij het schrijven van de artikelen.

Labels

#metoo (2) aanbevolen (14) aandacht (8) aanwezigheid (4) achterdocht (2) ADHD (3) afhankelijkheid (2) afstand nemen (6) agnost (3) agressie (2) alcoholisme (3) altruïsme (6) ambitie (2) ander (2) angst (17) angststoornis (1) apofatisch (6) authenticiteit (7) autisme (1) autonomie (3) balans en evenwicht (31) begeerte (1) behoefte (4) belangen (10) belemmerende overtuigingen (5) beoordelen (5) beslissen (2) betrokkenheid (5) betrouwbaarheid (2) bewustwording (10) bewustzijn (26) bezinning (1) bindingsangst (3) bioscoopfilm (7) biseksualiteit (1) bodhisattva (2) boeddhisme (6) boek (196) brein (2) burn-out (2) communicatie (10) compassie (7) competentie (4) competitie (9) complottheorie (3) constructief gesprek (3) consumeren (3) coping (1) creativiteit (3) crisis (6) dans (3) daten (4) demagogie (4) denken (10) denkfouten (4) deugd (7) deugdzaamheid (1) diagnose (4) dialoog (6) dieren (1) discipline (1) dooddoener (5) drama (2) drie-eenheid (6) drogredenen (5) drugsgebruik (5) DSM (4) dualisme (2) duurzaamheid (4) dwangstoornis (1) echt (4) eenheid (28) eenzaamheid (8) ego (41) eigenschappen (1) eigenwaarde (3) emancipatie (5) emergentie (2) emotie (12) empathie (2) en-en (22) endogene depressie (2) energie (11) erkenning (5) ethiek (6) etiquette (4) evenwaardigheid (36) evolutie (20) faalangst (1) fabel (1) filmpje (82) filosofie (14) fraude (9) Freud (2) functioneren (4) gebreken (1) gedragsverandering (3) geduld (1) geest (3) geheugen (3) gekwetstheid (5) geld (5) gelijk hebben of gelijk krijgen (6) gelijkmoedigheid (4) geloven (17) geluk (33) genot (1) Gestalt (1) Getuige (4) gevoelens (28) gezag (1) gezichtsverlies (2) gezondheid (5) gezondheidszorg (1) GGz (2) go with the flow (2) God (35) goedgelovigheid (3) gokken (1) grenzen (4) hechting (1) heelheid (7) hersenen (4) hier en nu (7) holisme (2) homoseksualiteit (1) hoofdzonde (3) hulpverlening (1) humor (9) ideaalbeeld (2) identificatie (9) identiteit (12) ik-boodschap (1) illusie (11) imago (1) individualisme (4) innerlijke vrijheid (13) integriteit (2) Intelligent Design (1) Internet (3) intuïtie (7) InZicht (12) islam (2) jaloezie (3) jeugd (1) jezelf worden en zijn (11) jongeren (2) karakter (2) katafatisch (1) kenmerken (2) kiezen (10) kind (11) kosten (1) kracht (4) Krishnamurti (2) kuddegedrag (1) kunstmatige intelligentie (2) kwakzalverij (1) kwaliteit (16) kwetsbaarheid (4) leegte (11) leiderschap (4) leugens (9) levensfase (3) levenskunst (6) levensvragen (3) levensweg (3) licht (3) liefde (88) liefdesverdriet (3) lijden (1) loslaten (18) macht (22) machtsstrijd (5) magisch denken (6) man-vrouw verschillen (10) mannelijkheid (3) mannen (1) media (2) meditatie (12) memen (1) metacommunicatie (6) metafoor (2) metafysica (4) milieu (1) mindfulness (2) misbruik (4) mobiel (1) model (1) moraliseren (1) motto (1) mushotoku (2) mystiek (5) nabijheid (2) narcisme (3) natuur (3) negatieve (16) neti neti (3) niet doen (20) NLP (1) non-duaal bewustzijn (4) non-dualiteit (37) occupybeweging (1) omdenken (7) omgangsregels (2) onderwijs (2) onderzoek (8) ongelukkig zijn (3) onmacht (2) ontrouw (1) ontwikkeling (8) onverwerkt kindertrauma (2) oordeel (16) opvoeding (7) orgasme (2) Osho (6) ouderen (4) overgave (4) overheid (1) overvloed (6) panpsychisme (1) pantheïsme (1) paradox (25) Pareto principe (1) partnerkeuze (4) passie (2) pedagogie (2) perfectie (3) personeelsbeleid (2) persoonlijkheid (6) persoonlijkheidsstoornis (3) pesten (2) Peter principle (1) pijnlichaam (8) politiek (10) populair (11) positieve (11) privacy (1) processie (1) projectie (8) psychiatrie (5) psychofarmaca (2) psychose (2) psychotherapie (3) puberen (1) reïncarnatie (2) relatie (14) relatievaardigheid (4) respect (21) riagg (1) rijkdom (2) rol (4) romantiek (6) rust (5) ruzie (4) samensmelten (10) schaamte (1) scheiden (2) schizofrenie (2) schouwen (5) schrijfdrang (1) schuld (3) seks (13) selectie (3) sociale druk (1) somberheid (1) spel (2) spiegelogie (4) spijt (1) spiritualiteit (47) spreekwoorden (1) sprong (1) statistiek (1) status (1) sterven (6) stigma (1) stilte (10) straling (1) strategie (1) stress (4) synchroniciteit (10) Taoïsme (15) tederheid (1) Tegenwoordigheid (2) The Secret (2) The Work (1) therapeutische gemeenschap (1) therapie (1) tijdgeest (3) toeval (4) Tolle (19) transcenderen (6) transformatie (5) transparantie (2) trend (2) tunnelvisie (1) twijfel (4) verandering (1) verantwoordelijkheid (11) verbinding (27) vergeten (2) verlangen (5) verlatingsangst (1) verleiding (3) verlichting (12) verliefdheid (4) verlies (1) vermaatschappelijking (1) vermijding (1) vermoeidheid (1) verslaving (7) vertrouwen (14) verveling (2) vicieuze cirkel (1) voeding (1) voelen (3) volgzaamheid (1) vragenlijst (2) vrije wil (6) vrijen (2) vrijheid (77) vrouwelijkheid (1) waarheid (26) waarneming (5) ware (9) wezen (2) wijsheden (8) wilskracht (2) woede (2) wraak (1) wu wei (18) yin en yang (4) zelfbeheersing (3) zelfbevestiging (4) zelfbewustzijn (4) zelfdoding (3) zelfkennis (11) zelfkritiek (1) zelfoverschatting (2) zelfrealisatie (10) zelfvertrouwen (3) zelfverwerkelijking (1) zelfwaardering (4) Zen (2) ziel (13) Zijn (11) zin van het leven (9)

Terug