Afwisselend kunnen verbinden en op tijd loslaten

Ware liefde

Hoe herken ik ware of echte liefde? Om een goed antwoord te kunnen geven moet je eigenlijk meer weten over degene die de vraag stelt, diens ...

Wat je kunt leren van automatismen

De meeste mensen reageren in allerlei situaties vaak op de zelfde voorspelbare manier. Want we zijn er aan gewend om te handelen vanuit dat wat we al kennen.
Het lijkt wel alsof zulke reacties automatisch in gang worden gezet door mensen en omstandigheden.
Als je bv. wordt beledigd, dan reageer je door kwaad te worden. Als je een complimentje krijgt, ben je dankbaar of gevleid.
Zo gezien, zijn we eigenlijk bundelingen van geconditioneerde reflexen, die steeds weer door mensen en omstandigheden geprikkeld worden tot voorspelbaar gedrag.
“Geconditioneerde reflex” en “ voorspelbaar gedrag” klinken alsof we er geen keuze in hebben. Toch is dat wel het geval.
We vergeten vaak dat in alle gedrag een keuze-element zit. Alleen: van die mogelijkheid om te kiezen zijn we ons vaak niet bewust.
Kan dat dan? Je bewust(er) worden van de mogelijkheden die je hebt? Ja.

Alert zijn.
In de eerste plaats zul je je bewust moeten worden van automatismen in je (reactie)gedrag.
Je kunt ze herkennen door alert te zijn. En dat klinkt eenvoudiger dan het is. Maar toch. Je kunt a.h.w. afstand nemen van je eigen gedrag, innerlijk achterover leunen, en zo vanuit een “hoger” perspectief toekijken.

Gehecht zijn.
Je kunt ook herkennen, dat je gehecht bent aan bepaald gedrag. Vaak omdat dit voordeel oplevert. Alleen is dat voordeel relatief. Vaak is karakteristiek gedrag gebaseerd op twijfel, onzekerheid, en/of angst. Je meent te weten dat je er een zeker resultaat mee bereikt en daar ben je aan gehecht.

Emoties en gedachten.
Zo vormen we ons dus een beeld van wat er om ons heen en met ons gebeurd en dat beeld is maar ten dele waar. Het wordt vertekend door terugkerende emoties en gedachten.
Als je je snel persoonlijk voelt aangevallen, dan kan dat te maken hebben met het beeld dat je van jezelf hebt als “slachtoffer”.
Of je hebt juist het gevoel dat je alles in de hand hebt, bijna alsof je onaantastbaar bent.

Beeldvorming.
Zulke voorstellingen gaan vaak over succes of mislukking, erbij (willen) horen of erbuiten staan, slachtoffer zijn of martelaarschap, de baas zijn of de underdog, de leider willen zijn of juist volgeling.
Als je altijd, met succes, hebt vertrouwd op het uitoefenen van macht, dan ben je geneigd om in veel situaties de controle te houden. Ook wanneer dat objectief gezien niet nodig is. Als je geleerd hebt je te richten op winnen, dan probeer je overal nummer één te worden. Als je confrontaties onverdraaglijk vind, dan laat je dingen op z'n beloop en hoopt dat dit goed uitpakt.

Automatismen doorbreken.
Maar moeten we dat dan veranderen? Mensen zijn nu eenmaal zoals ze zijn. Dat is waar. Anderzijds kun je hier gerust spreken van bewustzijnsvernauwing. Zulke voorstellingen van de werkelijkheid houden je gevangen, ze perken je gedragsrepertoire in.
Automatismen kun je doorbreken. Door er een patroon in te herkennen, neem je ze duidelijker waar. Dan tekenen zich ook minder beperkende alternatieven af. Die je in de praktijk kunt gaan toetsen.

Hier nog een paar voorbeelden.

1: Reageren vanuit angst en boosheid.
Boosheid en angst zijn oer impulsen. De energie die je daarbij voelt is defensief, gericht op overleven. De situatie lijkt onbeheersbaar. Boosheid en angst nemen toe naarmate anderen meer druk uitoefenen. Helder nadenken is moeilijk. Je kunt vast komen te zitten in hulpeloosheid en slachtofferschap.
Deze emoties zijn in de situatie zelf moeilijk te stoppen. Eerst als je weer helder en evenwichtig bent geworden kun je vaak pas herkennen dat je reageerde uit angst of in boosheid.

2: Egocentrische reacties.
Gedachten als ‘Waarom moet mij dit overkomen?’ ‘Niemand doet wat ik wil’, : ‘En ik dan?’ .
Hierbij speelt angst geen rol. Je voelt je gehinderd en beperkt in wat je wilt, meestal omdat je van mening bent dat een ander je in de weg zit. Misschien is je partner het niet eens met wat je doet. Of je baas wil iets heel anders aanpakken dan jij. Maar jij wilt je zin krijgen.
Je kunt je ook te veel laten leiden door prestatiedrang en/of competitie. Jij moet kunnen presteren. Daardoor kun je onnodig dwars gaan liggen. Of je hebt juist het gevoel dat anderen jou dwarszitten of tegenwerken.
Je perspectief hierop verandert als je kijkt naar wat je kunt doen ten gunste van anderen, wat je met hen kunt delen. Geef anderen bewust het gevoel dat ze gelijkwaardig zijn, bv. door te laten zien dat het jou ook tegen kan zitten.

3: Aanpassingsgedrag.
Aardig gevonden worden, erbij willen horen.
Als dit voor jou belangrijk is, dan probeer je zoveel mogelijk mee te bewegen. Je bent (over-) gevoelig voor sociale druk en misschien ben je geneigd jezelf weg te cijferen. Of je schept verwachtingen en je doet beloften, die je moeilijk na kunt komen. Je doet misschien alsof je dingen kunt, terwijl je weet dat dit niet zo is.
Door dat alles kan het zijn dat je te weinig zichtbaar bent, als zelfstandig persoon.
Verandering van perspectief zou zijn dat je meer let op zelfrespect, eigenwaarde en onafhankelijkheid. En dat je er minder op te let of je geaccepteerd wordt.

4: Er is veel onbegrip en groot gebrek aan waardering.
Het gevoel dat anderen je niet begrijpen, dringt zich vaak op. Ze waarderen je niet. Doordat je dit vaak ervaart, ben je geneigd je terug te trekken in jezelf. Maar daar wordt je eenzaam van en je ervaar je nog minder steun van de mensen in je omgeving. ‘Ik heb niemand’ kan zo een overheersende gedachte worden.
Om je perspectief hierop te veranderen heb je mensen nodig, die zich in jouw situatie kunnen verplaatsen en die wèl gewaardeerd worden. Ze kunnen voor jou een voorbeeld zijn. Waag het experiment om je laten zien. Wees er alert op, dat teleurstellende ervaringen je zullen ontmoedigen.

5: Je vindt jezelf uniek.
Hierbij gaat het om overdreven zelfexpressie.
De persoon zelf noemt dat inspiratie. Is deze persoon uniek of is het narcisme? Regels aanvaarden is moeilijk. Want die belemmeren je in je creativiteit.
In zo’n geval is het nuttig andere creatieve geesten te ontmoeten en te kijken hoe zij met hun gaven omgaan. Wat in je leeft te delen met anderen kan een mooie opgave zijn. Evenals bescheidenheid oefenen.

6: Jezelf zien als wereldverbeteraar.
Je bent uit op het verbeteren van de wereld.
Je doet dat uit idealisme. Daarom vecht je tegen onrecht. Het verbaast je daarbij toch steeds weer dat je hierin wordt tegengewerkt. Je inspireert niet alleen, je wekt ook weerstand op. Zo kun je teleurgesteld raken in de mensheid.
In zo'n geval is het moeilijk om anderen niet te veroordelen.

Met dank aan Joop Viel

Er zijn nog veel meer onderwerpen op dit weblog

Uiteraard staat in een blog rijp en groen (lichte en zwaardere onderwerpen) door en achter elkaar. Klik hier voor de samenhang en achtergrond.
Misschien bent u ook geïnteresseerd in andere artikelen. U kunt die hieronder vinden via de labels of via de zoekfunctie. Achter elk label staat tussen haakjes het aantal weblogs dat daarover gaat.
Een beeld zegt meer dan 1000 woorden, daarom is bij sommige artikelen een filmpje of video gezocht met een documentaire of interview. U vindt deze bij het label "filmpje".

Overzicht van alle labels.
Gebruik voor overige steekwoorden het zoekvak onder of linksboven

aandacht (9) achterdocht (3) ADHD (3) afhankelijkheid (4) afstand nemen (8) agnost (2) agressie (5) alcoholisme (4) alleenstaande (1) alternatieve genezing (4) altruïsme (5) ambitie (2) ander (2) angst (21) angststoornis (1) apofatisch (5) authenticiteit (10) autisme (2) autonomie (4) baclofen (1) balans en evenwicht (35) begeerte (1) behoefte (4) belangen (13) belemmerende overtuigingen (6) beoordelen (5) beslissen (2) betrokkenheid (4) betrouwbaarheid (8) bewustwording (14) bewustzijn (27) bezinning (1) bindingsangst (4) biseksualiteit (1) boeddhisme (6) boek (249) borderline (2) brein (1) burn-out (4) castratieangst (1) communicatie (19) compassie (8) competentie (6) competitie (6) complottheorie (4) consumeren (5) coping (1) creationisme (1) creativiteit (2) crisis (8) dans (1) daten (6) demagogie (1) denken (12) denkfouten (4) deugd (5) deugdzaamheid (2) diagnose (7) dieren (2) discipline (1) dooddoener (3) drama (1) drugsgebruik (4) DSM (5) dualisme (4) dwangstoornis (2) echt (6) eenheid (13) eenzaamheid (8) eerste indruk (1) ego (50) eigenschappen (3) eigenwaarde (4) emancipatie (9) emergentie (2) emotie (15) empathie (2) en-en (22) endogene depressie (2) energie (13) epidemie (1) ergernis (1) erkenning (6) ethiek (6) etiquette (7) euthanasie (2) evenwaardigheid (21) evolutie (16) extraversie (3) faalangst (1) fabel (1) facelift (1) filmpje (133) filosofie (12) flirten (1) fraude (9) Freud (2) functioneren (4) gebreken (1) gedrag (1) gedragsverandering (4) geduld (3) geest (3) geheugen (3) gekwetstheid (5) geld (7) gelijk hebben of gelijk krijgen (10) gelijkmoedigheid (3) geloven (13) geluk (44) genoeg (1) genot (1) Gestalt (1) Getuige (2) gevoelens (28) gezag (4) gezichtsverlies (2) gezondheid (7) gezondheidszorg (1) GGz (3) GHB (1) go with the flow (4) God (29) goedgelovigheid (4) gokken (1) grenzen (5) handleiding (1) hechting (2) hedonisme (1) heelheid (5) helderziendheid (1) hersenen (4) hier en nu (11) holisme (3) homoseksualiteit (2) hoofdzonde (3) hoogsensitiviteit (1) hufterigheid (2) hulpverlening (2) humor (16) ideaalbeeld (2) identificatie (8) identiteit (5) ik-boodschap (1) illusie (6) imago (6) individualisme (3) innerlijke vrijheid (13) integriteit (3) Intelligent Design (2) Internet (6) intuïtie (11) InZicht (13) islam (2) jaloezie (3) jeugd (1) jezelf worden en zijn (12) jongeren (3) karakter (1) kenmerken (2) kiezen (11) kind (11) kosten (1) kracht (4) Krishnamurti (2) kuddegedrag (1) kwakzalverij (2) kwaliteit (12) kwetsbaarheid (8) leegte (9) leiderschap (5) leugens (12) levensfase (3) levenskunst (6) levensstijl (1) levensvragen (2) levensweg (3) licht (3) liefde (92) liefdesverdriet (6) lijden (2) loslaten (16) lust (4) macht (25) magisch denken (5) man-vrouw verschillen (18) mannelijkheid (10) mannen (5) media (13) meditatie (13) memen (2) metafoor (2) metafysica (3) mildheid (1) milieu (1) mindfulness (3) misbruik (5) mobiel (1) model (1) moraliseren (3) motto (1) multitasken (1) mushotoku (2) narcisme (5) natuur (1) negatieve (10) neti neti (3) neuroticisme (1) niet doen (18) NLP (1) non-dualiteit (29) observator (1) occupybeweging (2) omdenken (3) omgangsregels (3) onderwijs (2) onderzoek (12) ongelukkig zijn (3) onmacht (3) ontrouw (1) ontwikkeling (9) onverwerkt kindertrauma (2) onzichtbaar (1) oordeel (18) opvoeding (10) orgasme (3) Osho (9) ouderen (5) overbelasting (1) overgewicht (1) overheid (3) overvloed (2) paradox (18) Pareto principe (1) partnerkeuze (5) passie (3) pedagogie (2) penisnijd (1) perfectie (2) personeelsbeleid (3) persoonlijkheid (4) persoonlijkheidsstoornis (4) pesten (4) Peter principle (2) pijnlichaam (10) politiek (13) positieve (10) processie (2) projectie (9) psychiatrie (7) psychofarmaca (2) psychose (2) psychotherapie (3) puberen (3) reductionisme (1) reïncarnatie (2) relatie (22) relatievaardigheid (6) remancipatie (1) respect (23) riagg (1) rijkdom (2) rol (4) romantiek (3) ruzie (5) samensmelten (9) schaamte (2) scheiden (4) schelden (1) schizofrenie (2) schouwen (4) schrijfdrang (2) schuld (4) sedatie (1) seks (23) seksuele voorlichting (1) selectie (4) sociale druk (2) solidariteit (1) somberheid (1) soulmate (1) spiegelogie (9) spijt (3) spiritualiteit (42) sport (1) spreekwoorden (1) sprong (3) statistiek (1) status (2) sterven (6) stigma (1) stilte (4) Stockholm-syndroom (1) straling (1) strategie (2) stress (6) synchroniciteit (6) Taoïsme (12) tederheid (1) Tegenwoordigheid (5) The Secret (4) The Work (1) therapeutische gemeenschap (1) therapie (3) tijdgeest (2) toeval (4) Tolle (26) transcenderen (5) transformatie (5) transparantie (3) trend (3) tunnelvisie (2) twijfel (5) UFO (1) verandering (2) verantwoordelijkheid (9) verbinding (24) vergeten (2) verlangen (7) verlatingsangst (1) verleiding (2) verlichting (13) verliefdheid (6) verlies (2) vermaatschappelijking (1) vermijding (1) vermoeidheid (2) verslaving (11) vertrouwen (14) verveling (2) verwerking (1) vicieuze cirkel (1) voeding (4) voelen (5) volgzaamheid (2) vooroordelen (1) vragenlijst (5) vrije wil (5) vrijen (3) vrijheid (64) vrouwelijkheid (4) waarheid (24) waarneming (7) ware (11) wezen (3) wijsheden (8) wilskracht (3) woede (3) wraak (2) wu wei (12) yin en yang (3) zelfbeheersing (3) zelfbevestiging (4) zelfbewustzijn (5) zelfdoding (5) zelfkennis (15) zelfkritiek (4) zelfoverschatting (4) zelfrealisatie (7) zelfvertrouwen (5) zelfverwerkelijking (1) zelfwaardering (4) Zen (3) ziel (13) ziel. ware (1) Zijn (14) zorgvuldigheid (5)

Zoeken in dit blog

Bronnen, links en reacties

We schrijven over en verwijzen naar psychologische en spirituele onderwerpen in de actualiteit.
We linken zoveel mogelijk naar de bron van een bericht, maar we verwijderen de link wanneer deze is verbroken.
Feedback en melding van onvolkomenheden zijn welkom en mogelijk via e-mail.

Disclaimer

Veel bijdragen op dit blog gaan over ongrijpbare begrippen als waarheid, vrijheid of liefde. Door onwaarheden te ontdekken die ons gevangen houden, kan waarheid meer zichtbaar worden en kunnen we ons bevrijden van de angst dat we afgescheiden zijn.
Vrij naar Wittgenstein: "van dat, waarover niet kan worden gesproken, zwijgen wij". Al het overige is bespreekbaar.