Afwisselend kunnen verbinden en op tijd loslaten

Ware liefde

Hoe herken ik ware of echte liefde? Om een goed antwoord te kunnen geven moet je eigenlijk meer weten over degene die de vraag stelt, diens ...

Waarom tot 10 tellen als je jouw kwaadheid direct kunt uiten?

Bijna ieder kind heeft van zijn ouders wel eens de suggestie gekregen om eerst tot tien te tellen alvorens het andere kind de waarheid te vertellen en zijn vet te geven.
Vrijwel geen enkele ouder vertelt daarbij waarom je eigenlijk tot 10 moet tellen. Ouders hopen dat de woede dan zakt en er een kleine afleiding is.
Ze zouden er beter aan doen om kinderen duidelijk te maken dat ieder mens geneigd is bij een ruzie goed uit te halen, zo van "jij laat mij nooit de ruimte" en "jij bent een zus of zo". Die 10 tellen zouden beter besteed zijn als iedereen die kwaad is dan zich even kan realiseren dat de ik-boodschap veel effectiever is: "ik vind het vervelend als ik niet de ruimte krijg" en "ik wil graag dat je niet meer zus of zo doet of zegt".

Je woede laten zakken heeft nog een belangrijke betekenis. Het is ook een moment om weer tot jezelf te komen door letterlijk weer in jezelf te belanden. In de meditatie of ontspanningsoefening doe je dat door diep in te ademen en je te verbeelden dat je weer vanuit je hart gaat leven. Niet letterlijk, maar figuurlijk.

Een ander proberen verbaal volledig klem te zetten, levert weerstand op. Vertellen en duidelijk maken hoe het gedrag van de ander iets onaangenaams bij jou tot gevolg heeft, laat de ander de ruimte om zelf met een suggestie te komen om de negatieve gevolgen te voorkomen.
De meeste mensen zijn welwillend, tenzij ze worden gedwongen.

Meer lezen over woede? Klik hier.

Het gelijk van Byron Katie

Draai het eens om, zegt de vrouw wiens voornaam een achternaam lijkt, maar het niet is. Byron vergelijkt zichzelf graag met Jezus die anderen opriep de andere wang toe te keren. Dat en de methode van Byron zijn zeer effectief om conflicten op te lossen. “Neem jezelf wat minder serieus”, “betwijfel je eigen waarheid” en “bekijk het eens van de andere kant” daar komen de adviezen van Byron Katie op neer.
De vier vragen die Katie anderen zichzelf laat afvragen luiden:
1. Is wat ik denk waar?
2. Kan ik absoluut weten dat het waar is?
3. Hoe reageer ik als ik een negatieve gedachte heb?
4. Wie zou ik zijn zonder die gedachte?

Het knappe van de vragen is dat het logische vragen lijken, maar het gemeenschappelijke in de vier vragen is dat het vragen zijn die twijfel oproepen en ontregelend werken.
“Wat is het geluid van één klappende hand?” is een bekende vraag uit de Tao om mensen aan het denken te zetten. De vragen van Byron lijken daar op.
Af en toe eens aan jezelf twijfelen en daarmee ruimte scheppen voor het gezichtspunt van de ander, daar is niets mis mee. Want je gaat dan beter naar de ander kijken en luisteren en dat lijkt verdomd veel op de start van een gezonde communicatie. En die communicatie op een manier voeren die minder misverstanden oproept dan de vragen van Byron doen, dat is eigenlijk niet zo moeilijk.


De geloofsbelijdenis van een Secretiaan

In het boek The Secret van Rhonda Byrne is de boodschap dat ieder mens kan bereiken wat hij wil, als hij maar vraagt, antwoordt en bereid is om dankbaar te zijn voor wat hij ontvangt.
Dat lijkt sprekend op religie, met dat verschil dat het bij The Secret uiteindelijk gaat om geloof in jezelf en bij religie allereerst om geloof in God. In de religie is het uitgangspunt dat God het goed met je voor heeft en dat je er goed aandoet om Hem zoveel mogelijk te dienen.
Ook de moslims prijzen en danken God in hun gebeden, en vragen Hem om vergeving en gunsten.
De belangrijkste geloofsbelijdenis bij Westerse religies is het Onze Vader. Dat gebed bestaat uit:
• Dankgebed: Uw naam worde geheiligd, Uw koninkrijk kome, Uw wil geschiede, op aarde zoals in de hemel.
• Smeekgebed (litanie): Geef ons heden ons dagelijks brood. En vergeef ons onze schulden zoals ook wij onze schuldenaars vergeven. En leid ons niet in verzoeking, maar verlos ons van de boze.
• Belijdend gebed: Want van U is het koninkrijk en de kracht en de heerlijkheid in eeuwigheid.

Een belijdenis van een “Secret gelovige” luidt bijvoorbeeld:
Ik ben in balans en sta in mijn kracht. Ik kan al mijn uitdagingen aan, nu en continu. Ik trek moeiteloos alles aan in mijn leven. Ik ben een magneet voor succes, geluk en materie.

Voor een christen of een moslim is het uitspreken van een dergelijke belijdenis niet verkeerd, mits wat het oplevert dankbaar wordt ingezet ter meerdere eer en glorie van God.

Voor alle partijen wordt een egoïstische belijdenis als naïef en kinderlijk beschouwd. Een mens die het leven aankan en die in balans is, kan meer betekenen voor zijn medemens. Egoïsme is een teken van onbalans.



Klik hier voor boeken over in balans komen en blijven.

Ben jij te vertrouwen? Test het en vergelijk jouw score hoe anderen over je denken.

De Groningse psychologen Boele de Raad en Barelds ontwikkelden een persoonlijkheidstest waarbij de karakters van mensen in 8 typen worden ingedeeld. De test heet Big Eight omdat hij een beoordeling geeft op basis van acht persoonlijkheidskenmerken: deugdzaamheid, competentie, extraversie, mildheid, zorgvuldigheid, neuroticisme, hedonisme en volgzaamheid.
De keuze voor 8 typen is vrij willekeurig. Een collega van Dick en Boele, Wim Hofstee, werkte daarvoor jarenlang aan de Big Five met de zogenaamde OCEAN kenmerken: Openness, Conscientiousness, Extroversion, Agreeableness en Neuroticism.
In hoeveel typen je mensen indeelt is vooral een compromis tussen twee uitersten: kies je er te weinig dan wordt de indeling te algemeen, kies je er te veel dan valt bijna niemand precies onder een bepaald type.

In de Big Eight is deugdzaamheid het belangrijkste omdat het eerste wat we van anderen willen weten of hij te vertrouwen is. In eerder onderzoek van de zogenaamde semantische differentiaal was al gevonden dat de meeste eigenschap waarmee mensen elkaar beschrijven vallen in te delen in drie categorieën: evaluatie, potentie en activiteit. Met andere woorden wanneer mensen elkaar voor het eerst ontmoeten maken ze een snelle afweging: is de ander mij goed of slecht gezind? Is hij of zij sterk of zwak? Is hij of zij snel of langzaam.
Mogelijk hebben deze vragen te maken met de oervraag die levende wezens zich moesten afvragen om te overleven en zich te handhaven in de groep.

Meer weten over testen? Klik hier.

Tips voor omgaan met hangjongeren

99 tips voor het omgaan met jongeren in de straatcultuur

RESPECT! is een praktisch boek over jongeren die 'zich niet laten corrigeren'. Het geeft concrete tips voor effectief gedrag, zowel voor individuele correctie als voor corrigeren in groepsverband. Hans Kaldenbach schreef in 2004 het boekje Respect! 99 tips voor het omgaan met jongeren in de straatcultuur.

Een aantal tips:
1. Als je geïrriteerd bent, ga er dan niet op af. Dat hebben jongeren meteen door en dat maakt een normaal gesprek bij voorbaat kansloos.
2. Om problemen te voorkomen, kun je het beste van tevoren contact maken. Als de jongeren je kennen en jij kent hen, dan praat dat al een stuk makkelijker.
3. Op het moment dat je gaat corrigeren: altijd eerst groeten („goedenavond heren, dames"), voor je met je klacht komt.
4. Toon begrip om optimaal effect te hebben. „Ik snap dat jullie met elkaar willen praten, maar..."
5. In het geval van allochtone jongeren, probeer iemands naam te onthouden en die goed uit te spreken.
6. Straal bij allochtone jongeren uit dat ze onze jongeren zijn. Elk signaal waarbij ze proeven dat ze er niet bij horen zet hun relatie met u en met de samenleving op scherp. Het zijn derde generatie Néderlanders.
7. Als iets is misgegaan, spreek dan vertrouwen uit over de toekomst. Blijf hoop uitstralen.
8. Raak jongeren niet zomaar aan. Zelfs een lichte aanraking op de schouders of aan de bovenarm kan tot een explosie leiden, ook als duidelijk is dat u absoluut geen gevecht zal beginnen. Het heeft in de straatcultuur een specifieke betekenis. Het is oorlog en u komt binnen hun territorium.
9. Ga niet op elke kleine provocatie in. Soms kijkt u iemand alleen maar aan, recht in de ogen en zwijgt. De ander begrijpt dat u een grens aangeeft.
10. Humor. De waarde van humor is buitengewoon groot in gespannen situaties.

Intuïtief leven, neem de tijd

Er is de laatste tijd een positieve herwaardering van de invloed van het onbewuste en de intuïtie.



Of deze aandacht gunstig uitpakt voor degene die het toepast, hangt af van zijn motivatie en zelfkennis. Doet hij of zij het om er financieel beter van te worden, zonder tegelijkertijd meer gericht zijn op een gebalanceerde levensstijl dan kon hij wel eens van een koude kermis thuis komen.
“Bezint eer gij begint”, “eerst ergens een nachtje over slapen” en “de eerste ingeving is vaak de juiste” lijken met elkaar in tegenspraak.
Belangrijk uitgangspunt van degene die meer op zijn intuïtie wil vertrouwen is zelfkennis. Wie weet dat hij impulsief is en achteraf bezien vaak te snel reageert, weet ook dat hij meer aandacht moet besteden aan wat er echt als eerste in zijn hoofd opkomt. Is die gedachte een intuïtie of een wens? Zelfkennis op dit punt betekent geen direct oordeel te geven aan wat er aan gedachte opkomt. Wil een gezonde overweging een kans maken, dan moet de beslisser een goed onderscheid kunnen maken tussen informatie en emotie. Een emotie kan gezien worden als een vorm van informatie en aldus worden behandeld alvorens de persoon besluit deze te uiten of zich er door te laten overspoelen. Naast emotie kent een mens intuïtie. Het is een gelukkige omstandigheid dat er voor een beslissingsproces waarbij gekozen wordt voor het een, tegen het ander drie bronnen van informatie zijn: ratio, emotie en intuïtie. Er is dan altijd een meerderheid voor het een of het ander te vinden, vooropgesteld dat elke bron gelijke inbreng heeft.
Wil een afweging van voors- en tegens goed uitpakken dan moet er tenslotte voldoende tijd en rust worden genomen om dit proces te laten rijpen. Ook eerste en laatste ingevingen moeten gelijk gewicht krijgen en niet onder onnodige tijdsdruk worden gewogen. "Haastige spoed is zelden goed".

Op Ted.com een pleidooi voor traagheid:

The Secret onthuld of nog steeds in sluiers?

The Secret is een intrigerende film over de menselijke mogelijkheden. Ieder mens kan bereiken wat hij wil, als hij maar vraagt, antwoordt en bereid is om dankbaar te zijn voor wat hij ontvangt.
Zo gesteld, zullen veel mensen de wijsheid zien in wat de boodschap van de film is. Maar voor degenen, die worstelen met de vraag hoe zij kunnen bereiken wat zij willen, is het maar de vraag of de film en het boek hen bruikbare antwoorden geeft.
In de zoektocht naar geluk is het onthutsend om te constateren dat nog veel mensen te bedeesd zijn om hun droom te visualiseren. Kinderen die vragen worden overgeslagen, maar voor volwassen geldt dat wie niet waagt, wie niet wint.
Veel mensen krijgen antwoorden op hun vragen, maar zijn daar niet tevreden mee. Je moet wel bereid zijn om iets te doen voor jouw droom. Wanneer je kind bent van rijke ouders staat je niet veel anders te doen dan af te wachten wanneer je droom is om rijk te zijn en te blijven. Wanneer je arm bent (geboren) zul je iets meer moeten doen om veel inkomen te verwerven. The Secret doet daar niet moeilijk over. Daar struikelen sommigen weer over. Geld verdienen is een middel om vrijheid te verwerven. Wie alsmaar bezig blijft met nog meer geld te verdienen zal nooit vrij zijn en waarschijnlijk ook niet gelukkig. Daarom is het van belang om reëel te zijn over wat je wilt bereiken en over de bijbehorende, gevraagde inspanning.
Wie daarbij niet bereid is om zichzelf te worden en te zijn, zal moeten kiezen: word en blijf ik mijzelf met grote kans minder te verdienen dan een ander of verlies ik mijzelf in de hoop om rijker te worden dan een ander.
Een prachtige, maar vage paradox: wie wil hebben, moet loslaten en wie wil hebben en vasthouden wordt nooit lang gelukkig.
Daarnaast word je ook nooit lang gelukkig als je niet investeert in jezelf of in je droom. Je bespaart jezelf veel energie, maar het levert ook niets op.
Waar de optimale balans ligt, is alleen maar achteraf vast te stellen. Het gaat erom om de sluiers daarvan zelf op te tillen. Van een afstand zijn alleen contouren te zien.
Het is geen geheim dat "vragen", "antwoorden" en "ontvangen" soms hard werken is.

Patty Harpenau schreef Het geheim van The Secret. Zij werd een bekend kunstenares en zocht in de jaren negentig naar meer "spirituele intelligentie" en vond deze bij Deepak Chopra.

Bang en moe bij het kijken naar de toekomst?

Emotionele klachten als angst en somberheid zijn vaak de oorzaak van vermoeidheid bij middelbare scholieren, vooral bij meisjes. Dat concludeert Maike ter Wolbeek in haar proefschrift. Ter Wolbeek liet voor het onderzoek 3454 middelbare scholieren een vragenlijst invullen over vermoeidheid, gezondheid en levensstijl. Hieruit bleek dat maar liefst 20,5% van de meisjes en 6,5% van de jongens last hadden van ernstige vermoeidheid.

Nader onderzoek wees uit dat (langdurige) vermoeidheid bij de meisjes vooral door angst en somberheid wordt veroorzaakt en in mindere mate door weinig lichaamsbeweging en slechte nachtrust. Meisjes die langdurig moe waren of last hadden van angst of somberheid, hebben vaker afwijkingen in het immuunsysteem en het zogeheten hormonale stressregulerende systeem.

Volgens Ter Wolbeek is het belangrijk om in de toekomst te achterhalen of juist deze meisjes een risicogroep vormen om een vermoeidheidsziekte te ontwikkelen. Zij beveelt aan om jongeren die last hebben van somberheid en angst, weinig bewegen en slecht slapen, preventief hulp te bieden om ernstige vermoeidheidsklachten te voorkomen.

Tot zover de samenvatting van het proefschrift.

Tja, wat kun je hiermee? Als jongeren somber en angstig zijn, slecht slapen en weinig bewegen dan is hun situatie ernstig genoeg om hen te gaan helpen. Dat je met deze hulp voorkomt dat zij ernstige vermoeidheidsklachten ontwikkelen is natuurlijk een bijkomend voordeel. Hun klachten zijn ernstig genoeg om sowieso vanaf te willen.
Klachten zijn vaak tegelijk oorzaak en gevolg. Als je langdurig moe bent, word je vanzelf bang over jouw toekomst. Ook in dit onderzoek blijft de vraag van belang: wat maakt pubers bang en somber?

Misschien zegt deze angst wel wat over de manier waarop de samenleving de toekomst van mensen schildert. Misschien moeten we met zijn allen eens goed in de spiegel kijken of wij jonge mensen niet bang maken om oneigenlijke redenen. Is de prestatiemaatschappij wel aantrekkelijk voor de jeugd?

Meer lezen over angst? Klik hier.

Tilly Gerritsma hoorde stemmen en vroeg zich af wat je daarmee kon

Ervaringsdeskundige Tilly Gerritsma en (para)psycholoog Titus Rivas schreven samen het boek “Gek gewoon genoeg”, met als ondertitel “een andere visie op stemmen horen en beelden zien”.

Nadat zij met het fenomeen “stemmen horen” in haar leven is geconfronteerd, besloot Tilly Gerritsma te onderzoeken wat de oorsprong en de bruikbaarheid van deze stemmen zijn. Om maar meteen met de deur in huis te vallen: helemaal zeker wat de functie van de stemmen is, kan Gerritsma nog steeds niet stellen, wel dat zij er mee heeft leren leven en dat zij de stemmen als een bron van informatie is gaan zien.

Achterin het boek wordt Tilly door Titus deze vraag gesteld:

Hoe sta je nu in het leven ten aanzien van het stemmen horen?

Voor mij is het stemmen horen in wezen al lang geen `stemmen horen' meer, maar een interactie met de universele bron van ieder van ons. Ik vang uit de kosmos op, ontvang en beslis uiteindelijk zelf wat ik ermee doe. Zie ik dit als gids, als entiteit? In wezen zie ik het liever als een energiestroom waarmee ik van nature verbonden ben. Op dit bewuste moment, in deze fase van mijn leven, heb ik een aansluiting die ik nu nodig heb. Dit kun je zien als een gids die mij voornamelijk begeleidt bij een psychologisch proces dat incidenteel ook de spirituele wereld raakt.

Geesten, een geleidegids, een helper, zie ik als een hulpmiddel, een metaforisch beeld zo je wilt om de mens op weg te helpen naar een dieper bewustzijn. Om contact te maken met het goddelijke element, het onderbewustzijn, dat in onszelf aanwezig is.

Mijn stem is al lang geen stem meer. De stem, inmiddels mijn bron van inspiratie, leerde me dat ik op een andere manier naar de wereld moest leren kijken zodat ik beter met mijn problemen overweg kon. Dat de mededelingen van de stem gericht zijn op de unieke persoonlijkheid van mezelf, mag duidelijk zijn. In die zin geloof ik dat ieder mens vanuit zijn eigen unieke wijze geholpen kan worden door zijn verstand en gevoel in balans te brengen. Niet voor niets geniet de emotionele intelligentie de laatste jaren steeds meer belangstelling. Het gevoel kan en mag niet uitgeschakeld worden om de juiste beslissingen te kunnen nemen in het kader van iemands persoonlijke ontwikkeling.

Tot zover het boek.

Het boek zal mensen aanspreken die uit balans geraakt zijn door de meerdere mogelijkheden die er zijn om informatie te halen uit het verstand, het gevoel en de intuïtie. Het gaat erom om deze drie bronnen met elkaar in overeenstemming te brengen, te meer wanneer die drie zich op een vreemde manier aandienen. Het gaat er niet om de werking daarvan te doorgronden, maar om de bruikbaarheid hiervan in de eigen persoon te integreren.


Gek genoeg gewoon
Gerritsma en drs Titus Rivas

Rorty en de waarheid

Richard Rorty (1931-2007) was een bescheiden filosoof. Hij was niet op zoek naar de universele waarheid, maar stelde dat waarheid dat is wat goed voor ons is. Als mens zouden we niet op zoek moeten gaan naar dat wat buiten ons verbeeldingsvermogen ligt, maar naar dat wat we ons wel kunnen inbeelden. Rorty was dus pragmatisch. We hoeven het niet zelf zijn die waarheid vinden, als een ander een betere waarheid vindt, dan zijn we vrij om die over te nemen. De waarheid ligt in het midden en wanneer de meute zich beweegt, beweegt de waarheid (de publieke spelregels) mee.

Eigenlijk is het niet zo belangrijk hoe wij over de waarheid denken, zolang we in het gesprek elkaar maar duidelijk maken van waaruit we naar de waarheid zoeken. De taal en de logica is daarbij belangrijk. Wat we met logica niet kunnen analyseren is geen echt filosofisch probleem. De zin van het leven is daarmee geen filosofisch, maar eerder een psychologisch thema.

Het ontbreken van een absolute waarheid wordt door Rorty gezien als iets positiefs, als een bevrijding. Hij ziet streven naar absolute waarheid en het vervolgens leven naar deze waarheid als oorzaak van veel geweld en terreur. In plaats van een absolute waarheid moet er een 'gesprek van de mensheid' ontstaan waarin plaats is voor een pragmatische moraal. Dit gesprek moet leiden tot solidariteit met anderen die lijden en tot het terugdringen van leed.

We hebben weliswaar zintuigen om waar te nemen, maar met ons bewustzijn creëren en construeren we de werkelijkheid en we beïnvloeden daarmee wat we waarnemen.

Ken u zelve is daarom een belangrijke opdracht. Immers wanneer we onszelf en onze manier van waarnemen beter kennen, kunnen we ook beter omgaan met onzekerheden rondom de waarheid.


Bas Haring: voor een echt succesvol leven



In zijn nieuwe boek "Voor een echt succesvol leven” stelt filosoof Bas Haring dat uitzonderlijke mensen geen succes najagen. Dat is natuurlijk een beetje dubbel, want hij kan hiermee stellen dat bijna iedereen in onze maatschappij succes najaagt en wie dat niet doet uitzonderlijk is. Hij kan hiermee ook beweren dat juist diegene succes zal hebben die iets uitzonderlijks doet.
Beide beweringen zullen niet waar zijn, maar Bas Haring hekelt de neiging van mensen om het leven pas zinvol te vinden als het op de lange duur succesvol is. Succes, macht en rijkdom is niet voor iedereen weggelegd en het is ook niet voor iedereen de moeite waard om het na te streven.
Haring pleit voor excentriekelingen. Helaas is het uitzonderlijk dat mensen voor een eigen weg kiezen en Haring wil dat ondersteunen zelfs als deze eigen weg een doodlopende weg blijkt te zijn. “Wat ik waardevol vind, is dat mensen geen pijn lijden en goed in hun vel zitten”. Daar ligt voor Haring de (diepte van de) moraal en het doel van de evolutie.

Het is niet slim om te dik te zijn

Columnist Martin Bril in de Volkskrant van 31-05-2007 onder de titel "Domheid"

Het leven zit vol onpeilbare raadsels. Neem nu deze: de boeken van Sonja Bakker vliegen de winkel uit, maar er komen steeds meer dikke mensen. Ofwel Sonja moet nog meer boeken verkopen, ofwel haar boeken helpen niet, of slechts even.
Een andere zaak, in dit verband: sigaretten worden zo zwaar belast omdat de rook voor zogenaamde meerokers ook ongezond is. Daarom wordt er geen 'vet-tax' ingevoerd, want andermans obesitas is niet slecht voor mijn gezondheid. Dat klopt natuurlijk, zolang je het over fysieke gezondheid hebt.
Maar mijn geestelijke gezondheid leidt wel degelijk onder al die lelijkheid die op mijn netvlies komt.Nu weet ik heus wel dat er ook mooie, dikke mensen zijn, en dat niet het uiterlijk, maar het innerlijk telt, en dat ik zelf ook niet moeders mooiste ben en best af en toe een oogje kan toeknijpen, maar toch: soms vliegt het me aan als ik op straat door een drillende vleespudding op een scooter word gepasseerd.

Tot zover Bril.


Er is een negatieve relatie tussen overgewicht, sociale klasse en intelligentie. Niet iedereen kan slim of rijk worden, maar slank wel. Dat maakt het imago van de “gezellige” dikkerd er niet aantrekkelijker op.
Dik worden is, zolang je er nog niet ziek van bent geworden, een vorm van luxe, want elk pondje gaat op eigen initiatief door het eigen mondje. Mooi is anders. Weliswaar zijn er door de reclame en de inrichting van de winkels vele verborgen verleiders en wordt het velen niet gemakkelijk gemaakt om overgewicht te voorkomen, het blijft de individuele verantwoordelijkheid om een gezonde levensstijl te hebben.
Veel dikkerds hebben een motivatieprobleem wat gedragsverandering er niet gemakkelijker op maakt. Bewegen gaat moeilijker, je moet weten wat dik maakt, het verkeerde soort eten wordt lekker gevonden, velen in de omgeving zijn ook dik, kortom het is niet gemakkelijk om te switchen naar een gezonde levensstijl.
Wil de maatschappij de trend naar alsmaar dikker worden van haar burgers ombuigen en de bijbehorende ziektekosten reduceren dan moeten er op vele terreinen en niveaus tegelijk een duidelijke en gelijkluidende boodschap worden afgegeven. Een paternalistisch vergoelijken is uit den Boze.
Een effectieve en grootschalige campagne is lastig om te organiseren, maar het inzetten van het negatieve imago zou best wel eens het steuntje in de rug kunnen zijn. Het helpt niet om te zwijgen of weg te kijken, maar een milde confrontatie en erkenning van wat iemand met overgewicht zelf ook voelt (namelijk dat te dik zijn lelijk is) kan iemand de benodigde motivatie geven om de voedingsgewoonten te veranderen. Zolang de feedback maar niet iemands zelfvertrouwen afbreekt om de moed op te brengen om zijn eigen verantwoordelijkheid voor zijn lichaam te nemen. Wanneer er adequate steun wordt opgezet voor de mensen die in geestelijke nood komen door dat imago en voor wie begrip is voor de lastigheid van het wijzigen van de voedingsgewoonten en wanneer er goede feedback is, dan is het voor dikke mensen hopelijk een tijdelijk ongemak.

In Voeding Nu van juni 2007 staat:
In onze samenleving is slank zijn het schoonheidsideaal. Dat kan stigmatiserend uitpakken voor dikke mensen. Inez de Beaufort (ethicus, hoogleraar Gezondheidsethiek Erasmus Medisch Centrum in Rotterdam) pleit voor tolerantie zodat de mensen met overgewicht niet de 'leprozen van onze samenleving' worden. 'Er zijn mensen, zowel dikke als dunne, die elke controle over hun eetgedrag kwijt zijn. Je kunt je afvragen waarom ze het zover hebben laten komen en of ze daar zelf niet ongelukkig onder zijn. Of het niet ook hun gevoel van waardigheid en eigenwaarde ondermijnt, juist omdat ze elke controle kwijt zijn. Maar eerder zouden ze moeten kunnen rekening op onze zorg en hulp dan afgerekend te worden op onze morele instant-oordelen:
Er zijn nogal wat mensen die vinden dat dikkerds hun dik-zijn te danken hebben aan hun eigen 'lapzwanzigheid' zoals De Beaufort het noemt. Wie kent niet het commentaar achter iemands rug zoals 'als je ziet hoeveel hij eet, dan is het ook geen wonder...' of 'als je ook zoveel cola drinkt als zij...'. Het lapzwansargument doet geen recht aan het feit dat sommigen enorme inspanningen moeten leveren om enkele kilo's kwijt te raken, houdt De Beaufort ons voor. 'Hetgeen juist van grote kracht getuigt.' Anderen hoeven daar nauwelijks moeite voor te doen. Overgewicht de baas worden is geen eenvoudige aangelegenheid. Ze memoreert de uitspraak van Martijn Katan die zei dat zelfs afkicken van heroïne eenvoudiger is! Inez de Beaufort vindt dat het moreel hanteren van 'dik is lelijk', door dikke mensen af te schilderen als zwak en/of aanstootgevend, en ze te verplichten iets te doen aan hun omvang, op bezwaren stuit. Uiterlijk is belangrijk erkent ze. Maar dat is nog niet een reden om mensen onder druk te zetten om af te vallen, omdat anderen hen lelijk vinden. 'Afvallen moet je vooral doen omdat je daardoor gezonder wordt en je beter voelt. Dikke kans dat je je ook mooier voelt.'

Voor boeken die je aan het handje nemen naar een gezonde voeding, klik hier.

Het Taoïsme en een stoïcijnse levenshouding als antwoord op de grote levensvragen

Wei wu wei is in het Taoïsme het bewust zijn van weten wanneer wel te handelen (actief op te treden) en wanneer niet te handelen. Doen door niet te doen.
Je moet om deze levensstijl te begrijpen denken aan gewoontes als handelingen die niet (meer) worden gevoeld als een inspanning. Bijvoorbeeld: je tanden poetsen als voorbereiding op de nacht of je handen wassen na de gang naar het toilet. Het is een routine geworden die niet meer opvalt, maar wel ongemerkt zijn effect heeft op de hygiëne of de gezondheid. Dit zijn maar onbeduidende voorbeelden maar deze grondhouding gaat ook op voor de grote levensvragen. Leven in het nu, dingen nemen zoals ze komen of zoals ze zijn, zijn allemaal voorbeelden van wei wu wei.
Ze zijn ook de bestanddelen van een stoïcijnse levenshouding. Zaken die je raken zijn nog geen zaken die je kwetsen. Stel je krijgt een lekke band onderweg, dan kom je te laat. Je kunt het ook opvatten als het moment om je band te (laten) vervangen en er vervolgens vrijwel zeker van te zin dat je de komend jaren juist geen lekke band meer krijgt. Het zijn ook vaak de momenten van onverwachte ontmoetingen of wijzigingen in perspectief als je noodgedwongen moet lopen. Het confronteert je met je manier waarop je in het leven staat. Kijk al lopend eens om je heen in een omgeving waarbij je normaalgesproken alleen maar fietst. Je ziet details die je anders nooit ziet. Je spreekt mogelijk mensen die je normaalgesproken niet spreekt. Je kunt de veranderingen zien als kansen in plaats van opgaven.
Een stoïcijn beoefent (volgens Wikipedia) de ascese: de deugd is de inspanning om aan de natuur gelijkvormig te worden en deze brengt de mens tot zijn levensdoel, de onbewogenheid (apathie) d.i. de onderdrukking en afwezigheid van alle gevoelens en hartstochten, want die zijn als hinderlijke ziekten.
Je kan volgens de Stoa dus alleen gelukkig worden als je onafhankelijk bent van je omgeving.
Nu we in de huidige tijd geconfronteerd worden met opwarming van het klimaat, kan de stoïcijnse of taoïstische grondhouding ook helpen. Het gaat er niet om de eigen verantwoordelijkheid in het meehelpen van het zoeken naar oplossingen te ontlopen, het gaat om het vinden van aanpassingen in de levensstijl waarvan je mag verwachten dat deze op den duur moeiteloos zullen opgepakt worden en effectief zijn.
Bijvoorbeeld: iemand die constateert dat hij overgewicht heeft, kan besluiten om niet meer met de auto naar het werk te gaan, maar lopend of met de fiets. Of hij neemt het openbaar vervoer, hoeft niet meer in de file te staan en heeft tijd om te lezen een praatje aan te knopen. Hij combineert dan twee doelen. Eigenlijk heeft hij ook een handeling nagelaten en een andere handeling gestart. Als het goed is verliest hij ongemerkt en op een natuurlijke wijze zijn overgewicht.
Hij verliest zich niet in het gepassioneerd volgen van een dieet, maar maakt welbewust en zonder ophef een verandering in zijn levensstijl.
Is passie dan ongewenst? Niet per se. Een passie is dubbelzinnig: het motiveert de mens en het kan hem doen lijden. Wanneer iemands passie in evenwicht is wat betreft motivatie en moeite kosten, dan heeft de persoon de juiste balans gevonden voor een stoïcijns voortgaan op zijn weg.
Net zoals een “cool” persoon gevoelens heeft maar er niet door wordt overspoeld, is “cool” zijn ook weten wat je doet op een manier alsof het vanzelf gaat.




Buitensporige seksdrang leidt tot hoofdpijn bij mannen

Mannen die buitensporig veel verlangen naar seks ondervinden daar meer lichamelijke en emotionele problemen door dan vrouwen met een soortgelijke drang. Ze hebben schuldgevoelens, zorgen en zijn ontevreden over hun relaties en seksleven.

Daarnaast hebben mannen beduidend meer lichamelijke klachten, zoals hoofd- en rugpijn en slapeloosheid. Dat blijkt uit een onderzoek van de Rutgers Nisso Groep. Ruim 5 procent van de mannen gaf aan last te hebben van overmatig seksueel verlangen. Bij vrouwen was dit 1,5 procent.

Overmatige drang naar seks komt relatief vaak voor onder jongeren (19 - 34 jaar). Ook onder Surinamers en Antillianen is het percentage hoger (9,9 procent) dan bij autochtonen (3 procent).

De Telegraaf meldt ook dat Nederlanders het weliswaar minder vaak doen, maar wel langer.

Nederlanders hebben gemiddeld slechts 94 keer seks per jaar. Daarmee zitten we onder het wereldwijde gemiddelde van 103 keer per jaar. Maar als we ons overgeven aan een vrijpartij, dan besteden we er, met twintig minuten per keer, wel flink aandacht aan. Het wereldwijde gemiddelde ligt op achttien minuten. In India zijn ze met slechts dertien minuten het snelst klaar.

Op de site van de Rutgers Nisso Groep valt te lezen dat de Nederlandse ouder veel toleranter is tegenover sex door hun kinderen dan de Amerikanen, die op dit punt wel 50 jaar lijken achter te lopen. Op de site staat te lezen:

In de jaren '90 is de dominante houding van Nederlandse ouders dat seksuele activiteit van hun kind in orde is, zolang dit maar gebeurt met iemand die ze al een tijdje kennen en om wie ze echt geven en zolang ze het maar veilig doen. Ouders gaan er over het algemeen van uit dat hun kind zelf goed kan bepalen wanneer hij of zij zelf aan seks toe is, er wordt een grote mate van zelfsturing en zelfcontrole van hen verwacht. In een kwalitatief onderzoek zeggen negen van de tien Nederlandse ouders dat ze het toestaan dat hun kind de nacht doorbrengt met een vriendje of vriendinnetje of dat ze dit onder bepaalde omstandigheden zouden toestaan (Schalet, 2000, 2004). Cijfers van het CBS (2003) bevestigen deze tolerante houding. Van alle thuiswonende 15-17 jarigen met een vaste vriend of vriendin mag 67% hiermee op de eigen slaapkamer slapen. Bij thuiswonende jongeren van 18 jaar en ouder is dit 83%. Nederlandse ouders vinden dat seksualiteit bespreekbaar moet zijn. Ze hebben liever dat hun kinderen vertellen wat ze doen, ook al is dit iets waar ze niet achter staan, dan dat ze het stiekem doen.

Meer lezen over seksuele voorlichting? Klik hier.

Verveling en je open stellen

Verveling is niet leuk, maar je af en toe vervelen hoort erbij als je een leven in balans leeft. De boog kan niet altijd gespannen staan en de ontspanning hoeft niet altijd aangenaam te zijn.
Verveling is de keerzijde van vrijheid. De leegte en de zinloosheid van het bestaan kunnen je aangapen, wanneer je een tijdje niets doet.
Er zijn een aantal tegenhangers van verveling en één daarvan is passie. Passie kan iemand geheel en al vervullen, never a dull moment. Gedreven worden zonder rust te kennen leidt tot lijden.
In het kader van de Studium Generale-reeks 'La condition humaine postmoderne' hield Awee Prins een lezing, getiteld: 'Homo Taedens - En dat alles uit verveling, mijne heren.' Prins doceert fenomenologie, hermeneutiek en filosofie & kunst aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. A.W. Prins promoveerde met een proefschrift dat hij uitgaf in een boekversie onder de titel “Uit verveling”. Prins haalt daarin Heidegger aan. Om de verveling werkelijk onder ogen te zien is volgens Heidegger een heel andere houding nodig. Allereerst door de verveling te erkennen, en in zijn volle omvang tot ons door te laten dringen - zonder ervoor weg te vluchten in oppervlakkig amusement en verstrooiing. Alleen vanuit zo'n `moedige' houding is wellicht de sprong vanuit de verveling naar `iets anders' mogelijk.
Prins besluit zijn boek met een pleidooi om een besef te ontwikkelen en te koesteren van de geheimzinnigheid van de ons omringende ‘dingen', zonder ze vast te willen leggen in gestolde, conceptuele begrippen. Met de latere Heidegger pleit hij voor een poëtische levenswijze van ‘verstilling' en ‘verwijlen', van ‘verwondering' en ‘inkeer' - een denken waarin elk concreet ding ‘eenzaam en langzaam' mag zijn.
Kortom, door je open te stellen kun je als nutteloos en leeg “ding” toch een nuttige functie vervullen.




Meer over verveling, balans en open en gesloten regelsystemen.

Op stap naar de liefde van je leven

5 stappen naar de liefde van je leven

In ParaVisie van februari 2007 geeft Eugenie Ruyters een 5 stappenplan die kan leiden tot het vinden van de liefde van je leven.
"Stap 1 is: zorg dat je weet wat je wilt. Noteer eigenschappen die jij van jouw liefde belangrijk vindt. Bijvoorbeeld: eerlijk, vaart eigen koers, kan praten over zijn/haar gevoelens, ziet er leuk uit, kan ik mee lachen.
Stap 2 is te kijken naar de haalbaarheid van jouw eisen. Noteer hiertoe achter de antwoorden bij stap 1 of jij zelf voldoet aan deze wensen. Als dat niet zo is, dan is de kans klein dat de ander met dit profiel op jou valt.
Stap 3 is: vraag jezelf af of je echt een relatie wilt. Is dit het juiste moment of voel je dat je er nog niet helemaal achter staat? Ook dat is prima.
Stap 4: wees duidelijk wanneer je iemand leuk vindt. Als je oogcontact hebt, kijk iemand dan aan met het idee dat op je voorhoofd staat geschreven 'ik vind jou leuk'. Die boodschap komt aan!
Stap 5: wees te allen tijde jezelf!“

Tot zover Ruyters. Haar advies komt er op neer dat je weet wat je wilt en dat je dat duidelijk laat weten aan anderen.

Voor de stappen op weg naar je zelf, klik hier.

De woorden en de dingen

Psychologie hoe lang nog?
1879. Het begin van de psychologie: Wundt richt dan het eerste psychologische laboratorium op. De start van een empirische wetenschap. Wundt probeerde door middel van introspectie, de wetten van het bewustzijn te vangen. De mens als object van het eigen subjectieve weten.
9 februari stond er een recensie in de Volkskrant over een heruitgave van het boek De woorden en de dingen van Michel Foucault.



Foucault heeft twee jaar voor mei 1968 (het jaar van de democratiseringacties van studenten) veel stof doen opwaaien met zijn gedachte dat er in de geschiedenis breuklijnen in het denken van en over de mens zijn aan te wijzen. Breuklijnen die radicaal zijn. De schok die hij te weeg bracht was de gedachte, dat de moderne mens ook weer zou kunnen verdwijnen: als een gezicht in het zand op de vloedlijn van de zee.
Interessant vind ik dat de invloed van Foucault terug te vinden is in de manier waarop in Groningen de geschiedenis van de psychologie wordt bedreven.
Dit komt naar voren in het boek Met zachte hand door Jansz e.a..



In dit boek wordt de invloed van psychologen en psychologie op het dagelijks leven van de moderne westers mens beschreven. De strekking is dat door de psychologische kennis de moderne mens ook weer anders denkt en voelt en zijn problemen in psychologische termen beschrijft. Vanaf 1879 is er een constante stroom psychologische informatie op gang gekomen. Informatie die de mens en het denken over de mens beïnvloedt. Maar blijft die mens als object dezelfde?
Wanneer Foucault profetische gaven bezeten zou hebben, dan komen we nu in een nieuw breukvlak terecht van nieuwe woorden, die de dingen weer in een nieuw radicaal ander licht kunnen stellen en is er een totaal nieuwe psychologie nodig, omdat er een nieuwe modernere mens gaat ontstaan. Een mens, die intuïtie en gedachten gebruikt om de werkelijkheid te beïnvloeden. Een mens die bewust het bewust-zijn traint en misschien zo de grenzen van de menselijke geest verlegt.

Effectief beslissen zonder onnodige keuzestress

Mensen vinden het lastiger om besluiten te nemen

Wie een besluit moet nemen, zoekt naar gevolgen. Wat zijn de voordelen en wat zijn de nadelen? Hoe moeten deze worden gewogen en hoe valt de afweging uit?
25 jaar geleden, door de toen geldende emancipatiegolf, werden mensen zich bewust van hun onderdrukte gevoelens en hun weerstanden. Tegenwoordig laten mensen bij het nemen van besluiten veel meer informatie toe, die vroeger werd genegeerd of onderdrukt.
Dat is een goede zaak, maar nu dreigt de balans door te slaan naar de andere kant. Mensen zien door de overvloed aan binnenkomende gedachten een woud aan bomen, waardoor zij het bos niet meer zien.
Het is tegenwoordig zaak om een punt te zetten achter te lang durende twijfel en de conclusie te trekken dat de emancipatie ervoor heeft gezorgd dat geen relevante overweging over het hoofd wordt gezien.

In Beslissen doe je zó laat zien Juliet Plomp hoe je om kunt gaan met keuzes en welke psychologische processen daarbij meespelen. Voor twijfelaars, voor overhaaste beslissers en voor alle anderen die nieuwsgierig zijn naar de psychologie van het kiezen. Het gaat erom effectief te beslissen zonder onnodige keuzestress.



Sheena Iyengar (blind) bestudeert hoe we keuzes maken en hoe we ons voelen bij de keuzes die we maken. Tijdens TEDGlobal praat ze zowel over doordeweekse keuzes (Cola of Pepsi) als over diepzinnige keuzes. Ze deelt haar baanbrekende onderzoek dat een aantal verrassende attitudes in verband met onze keuzes blootlegt.

Er zijn nog veel meer onderwerpen op dit weblog

Uiteraard staat in een blog rijp en groen (lichte en zwaardere onderwerpen) door en achter elkaar. Klik hier voor de samenhang en achtergrond.
Misschien bent u ook geïnteresseerd in andere artikelen. U kunt die hieronder vinden via de labels of via de zoekfunctie. Achter elk label staat tussen haakjes het aantal weblogs dat daarover gaat.
Een beeld zegt meer dan 1000 woorden, daarom is bij sommige artikelen een filmpje of video gezocht met een documentaire of interview. U vindt deze bij het label "filmpje".

Overzicht van alle labels.
Gebruik voor overige steekwoorden het zoekvak onder of linksboven

aandacht (9) achterdocht (3) ADHD (3) afhankelijkheid (4) afstand nemen (8) agnost (2) agressie (5) alcoholisme (4) alleenstaande (1) alternatieve genezing (4) altruïsme (5) ambitie (2) ander (2) angst (21) angststoornis (1) apofatisch (4) authenticiteit (10) autisme (2) autonomie (4) baclofen (1) balans en evenwicht (35) begeerte (1) behoefte (4) belangen (13) belemmerende overtuigingen (6) beoordelen (5) beslissen (2) betrokkenheid (4) betrouwbaarheid (8) bewustwording (14) bewustzijn (27) bezinning (1) bindingsangst (4) biseksualiteit (1) boeddhisme (6) boek (247) borderline (2) brein (1) burn-out (4) castratieangst (1) communicatie (19) compassie (8) competentie (6) competitie (6) complottheorie (4) consumeren (5) coping (1) creationisme (1) creativiteit (2) crisis (8) dans (1) daten (6) demagogie (1) denken (12) denkfouten (4) deugd (5) deugdzaamheid (2) diagnose (7) dieren (2) discipline (1) dooddoener (3) drama (1) drugsgebruik (4) DSM (5) dualisme (4) dwangstoornis (2) echt (6) eenheid (13) eenzaamheid (8) eerste indruk (1) ego (50) eigenschappen (3) eigenwaarde (4) emancipatie (9) emergentie (2) emotie (15) empathie (2) en-en (22) endogene depressie (2) energie (13) epidemie (1) ergernis (1) erkenning (6) ethiek (6) etiquette (7) euthanasie (2) evenwaardigheid (21) evolutie (16) extraversie (3) faalangst (1) fabel (1) facelift (1) filmpje (133) filosofie (12) flirten (1) fraude (9) Freud (2) functioneren (4) gebreken (1) gedrag (1) gedragsverandering (4) geduld (3) geest (3) geheugen (3) gekwetstheid (5) geld (7) gelijk hebben of gelijk krijgen (10) gelijkmoedigheid (3) geloven (13) geluk (44) genoeg (1) genot (1) Gestalt (1) Getuige (2) gevoelens (28) gezag (4) gezichtsverlies (2) gezondheid (7) gezondheidszorg (1) GGz (3) GHB (1) go with the flow (4) God (28) goedgelovigheid (4) gokken (1) grenzen (5) handleiding (1) hechting (2) hedonisme (1) heelheid (5) helderziendheid (1) hersenen (4) hier en nu (11) holisme (3) homoseksualiteit (2) hoofdzonde (3) hoogsensitiviteit (1) hufterigheid (2) hulpverlening (2) humor (16) ideaalbeeld (2) identificatie (8) identiteit (5) ik-boodschap (1) illusie (6) imago (6) individualisme (3) innerlijke vrijheid (13) integriteit (3) Intelligent Design (2) Internet (6) intuïtie (11) InZicht (13) islam (2) jaloezie (3) jeugd (1) jezelf worden en zijn (12) jongeren (3) karakter (1) kenmerken (2) kiezen (11) kind (11) kosten (1) kracht (4) Krishnamurti (2) kuddegedrag (1) kwakzalverij (2) kwaliteit (12) kwetsbaarheid (8) leegte (9) leiderschap (5) leugens (12) levensfase (3) levenskunst (6) levensstijl (1) levensvragen (2) levensweg (3) licht (3) liefde (92) liefdesverdriet (6) lijden (2) loslaten (16) lust (4) macht (25) magisch denken (5) man-vrouw verschillen (18) mannelijkheid (10) mannen (5) media (13) meditatie (13) memen (2) metafoor (2) metafysica (3) mildheid (1) milieu (1) mindfulness (3) misbruik (5) mobiel (1) model (1) moraliseren (3) motto (1) multitasken (1) mushotoku (2) narcisme (5) natuur (1) negatieve (10) neti neti (2) neuroticisme (1) niet doen (18) NLP (1) non-dualiteit (28) observator (1) occupybeweging (2) omdenken (3) omgangsregels (3) onderwijs (2) onderzoek (12) ongelukkig zijn (3) onmacht (3) ontrouw (1) ontwikkeling (9) onverwerkt kindertrauma (2) onzichtbaar (1) oordeel (18) opvoeding (10) orgasme (3) Osho (9) ouderen (5) overbelasting (1) overgewicht (1) overheid (3) overvloed (2) paradox (18) Pareto principe (1) partnerkeuze (5) passie (3) pedagogie (2) penisnijd (1) perfectie (2) personeelsbeleid (3) persoonlijkheid (4) persoonlijkheidsstoornis (4) pesten (4) Peter principle (2) pijnlichaam (10) politiek (13) positieve (10) processie (2) projectie (9) psychiatrie (7) psychofarmaca (2) psychose (2) psychotherapie (3) puberen (3) reductionisme (1) reïncarnatie (2) relatie (22) relatievaardigheid (6) remancipatie (1) respect (23) riagg (1) rijkdom (2) rol (4) romantiek (3) ruzie (5) samensmelten (9) schaamte (2) scheiden (4) schelden (1) schizofrenie (2) schouwen (4) schrijfdrang (2) schuld (4) sedatie (1) seks (23) seksuele voorlichting (1) selectie (4) sociale druk (2) solidariteit (1) somberheid (1) soulmate (1) spiegelogie (9) spijt (3) spiritualiteit (42) sport (1) spreekwoorden (1) sprong (3) statistiek (1) status (2) sterven (6) stigma (1) stilte (4) Stockholm-syndroom (1) straling (1) strategie (2) stress (6) synchroniciteit (6) Taoïsme (12) tederheid (1) Tegenwoordigheid (5) The Secret (4) The Work (1) therapeutische gemeenschap (1) therapie (3) tijdgeest (2) toeval (4) Tolle (26) transcenderen (5) transformatie (5) transparantie (3) trend (3) tunnelvisie (2) twijfel (5) UFO (1) verandering (2) verantwoordelijkheid (9) verbinding (24) vergeten (2) verlangen (7) verlatingsangst (1) verleiding (2) verlichting (13) verliefdheid (6) verlies (2) vermaatschappelijking (1) vermijding (1) vermoeidheid (2) verslaving (11) vertrouwen (14) verveling (2) verwerking (1) vicieuze cirkel (1) voeding (4) voelen (5) volgzaamheid (2) vooroordelen (1) vragenlijst (5) vrije wil (5) vrijen (3) vrijheid (64) vrouwelijkheid (4) waarheid (24) waarneming (7) ware (11) wezen (3) wijsheden (8) wilskracht (3) woede (3) wraak (2) wu wei (12) yin en yang (3) zelfbeheersing (3) zelfbevestiging (4) zelfbewustzijn (5) zelfdoding (5) zelfkennis (15) zelfkritiek (4) zelfoverschatting (4) zelfrealisatie (7) zelfvertrouwen (5) zelfverwerkelijking (1) zelfwaardering (4) Zen (3) ziel (13) ziel. ware (1) Zijn (14) zorgvuldigheid (5)

Zoeken in dit blog

Bronnen, links en reacties

We schrijven over en verwijzen naar psychologische en spirituele onderwerpen in de actualiteit.
We linken zoveel mogelijk naar de bron van een bericht, maar we verwijderen de link wanneer deze is verbroken.
Feedback en melding van onvolkomenheden zijn welkom en mogelijk via e-mail.

Disclaimer

Veel bijdragen op dit blog gaan over ongrijpbare begrippen als waarheid, vrijheid of liefde. Door onwaarheden te ontdekken die ons gevangen houden, kan waarheid meer zichtbaar worden en kunnen we ons bevrijden van de angst dat we afgescheiden zijn.
Vrij naar Wittgenstein: "van dat, waarover niet kan worden gesproken, zwijgen wij". Al het overige is bespreekbaar.