Niet kunnen kiezen? Go with the flow

Wie een keuze maakt zet alle beschikbare alternatieven en gevolgen op een rijtje, weegt de belangen en doordenkt de gevolgen.
Wie vervolgens niet kan kiezen tussen twee of meer schijnbaar gelijkwegende alternatieven omdat hij geen fouten wil maken of een perfectionist is, die heeft baat om zijn situatie eens te vergelijken met de start van een schaakspel.
Aan het begin daarvan heeft het geen enkel nut om alle beschikbare alternatieven te doordenken. Ook de eerste zet maakt meestal niets uit voor de kans op winnen of verliezen. Pas gaandeweg het spel wordt het van belang om de gevolgen te gaan doordenken. Wat is de moraal van deze vergelijking: sommige moeilijkheden doemen pas op nadat je jouw keuze hebt gemaakt en op weg bent gegaan om de gevolgen te ervaren. Wanneer er vervolgens beren op de weg verschijnen is het pas zaak om daarvoor een oplossing te zoeken. Geheel in de parallel met het op weg gaan in het verkeer, kennen wegen afslagen en zijn er meerdere wegen die naar een bepaald doel leiden.

In de spiritualiteit kent men de uitdrukking “Go with the flow”. Daarmee wordt niet bedoeld dat je aan het begin van een moeilijke reis, zonder nadenken maar in het diepe moet springen en maar kijkt waar je uitkomt. Nee, de uitdrukking heeft als betekenis om de zaken te nemen zoals ze komen. De vergelijking met een stromende rivier heeft als doel om duidelijk te maken dat stromend water betekent dat er stroomafwaarts een uitweg is. Iemand die in een stromende rivier terecht komt en via de kortste weg naar de kant wil en kiest om tegen de stroom in te gaan, loopt het gevaar zichzelf dood te werken. Iemand die al meegaand op de stroom stuurt, komt gemakkelijker aan de kant, al is dat niet altijd een plaats waar hij zelf voor heeft gekozen.
"Go with the flow" bedoelt niet te zeggen dat wat de meeste mensen doen ook de beste oplossingsrichting is, zeker niet in panieksituaties, maar het moet je wel de indruk geven dat het een goede reden kan hebben wanneer zo veel mensen voor een bepaalde oplossing kiezen. Het gelukkigst leven die mensen die zowel vertrouwen in elkaar en in zichzelf hebben. Wijsheid is te weten wanneer je tussen beiden kan en moet kiezen.

De uitdrukking “flow” slaat ook op een mentale toestand waarop alles stroomt: creativiteit en je werkt met plezier. In een flow voel je je sterk, alert en verricht je moeiteloos je werk. Je bent geconcentreerd en presteert op de top van je kunnen.
Je bent je bewust van je vaardigheden en hebt deze getraind en je geeft je intuïtie een rol in het creatieve proces.
Over het maximaliseren van dit proces “over 'flow', schepping en ontdekking” heeft Csikszentmihalyi een boek geschreven.