Afwisselend kunnen verbinden en op tijd loslaten

Ware liefde

Hoe herken ik ware of echte liefde? Om een goed antwoord te kunnen geven moet je eigenlijk meer weten over degene die de vraag stelt, diens ...

Moraliseren kun je dat beter maar laten of heeft het zin?

Moraliseren is zeden preken. Als je niet weet wat de kern van zeden zijn, is een zedenpreek weerzinwekkend.

Iemand voorhouden “dat wij gij niet wilt dat u geschiedt, doe dat ook een ander niet” is de oudste zedenpreek die er is en daar is weinig mis mee. Het is altijd goed als we anderen wijzen waar de grenzen van vrijheid liggen.

Het gaat fout als we anderen compassie willen opdringen. Respect is het spanningsveld tussen betrokken zijn (compassie of liefde) en de juiste afstand houden (vrijheid). Dat respect daarmee uit twee belangrijke boodschappen tegelijk bestaat, realiseren zich slechts weinigen. Vandaar dat het oproepen tot respect zo vaak fout gaat en niet wordt opgevolgd. Je kunt iemand die te dichtbij komt gemakkelijk bewegen om meer afstand te houden, maar je kunt iemand niet bewegen om niet uit zichzelf meer voor een ander te voelen dan hij of zij voelt.

Dat wat vrijheid vergroot is altijd goed; dat wat innerlijke vrijheid vergroot is nog beter en het is het beste als een bepaalde handeling de innerlijke vrijheid van meer dan 1 mens vergroot. Die laatste handeling is gericht op een win-win situatie.

Deze gerichtheid werkt louterend. Ook al zo’n belegen term, maar met een grote waarde. Het betekent zuiverend. Een loutering is een zedelijke verbetering. Iemand die in zijn handelingen de win-win-situatie opzoekt, weet dat hij handelt in overeenstemming met zijn geweten. Dat voelt goed, zonder dat hij zich beter voelt dan een ander. Alzo de moraal uitdragen en verbreiden is altijd modern.


Barry Schwartz doet op Ted.com een indringende oproep naar "praktische wijsheid" als tegengif voor een door bureaucratie dolgedraaide wereld. Hij benadrukt dat regels vaak falen, bonussen vaak een averechts effect hebben en praktische, alledaagse wijsheid zal helpen onze wereld te herbouwen.


Kwakzalvers houden het (te) simpel

Simpele mensen willen een simpele boodschap. Kwakzalvers spelen daarop in en geven de simpele ziel wat hij vraagt.

“Alles is liefde” of “alles is bewustzijn” of “alles is energie”. Zeker: e=mc2. Veel materie kan dienen als brandstof (energie), maar dat wist u al. Zonder kleuren is alles een variatie van grijs. Van dergelijke simplificaties wordt u niet echt wijzer.

Waar het wel omgaat is om de juiste nuances aan te brengen zonder de ontvanger van de boodschap in verwarring te brengen. Vele naïeve volgers zijn zich er te weinig van bewust dat zij zelf de gaten in de logica van een kwakzalver invullen. Het lijkt dan een briljant verhaal, maar er is alleen maar gehoord wat men al wist.

Nu kun je op het standpunt staan dat mensen alleen maar kunnen leren wat zij eigenlijk al wisten, maar dat laat onverlet dat oversimplificatie juist afleidt van kennis.

Een eerste vereiste voor het herkennen van het onderscheid tussen kwaliteit en kwakzalverij is dat mensen die anderen willen helpen gericht zijn op ondersteuning in het zelf denken. Hulpverlening die leidt tot afhankelijkheid is contraproductief. Je komt als het ware van de regen in de drup.

Klare taal is daarbij onontbeerlijk. Geloof niets wat je niet zelf kunt volgen.

Waarom zou (de stand van) een planeet van invloed zijn op uw karakter? Daarentegen is er niets op tegen om veilig te onderzoeken of ook u bepaalde negatieve karaktertrekken bezit. Veel mensen zijn gebaat bij het praten over hoe bepaalde eigenschappen het contact met anderen kunnen beïnvloeden, maar je de juiste partner te laten aanpraten op basis van de stand van de sterren is vragen om moeilijkheden. Je kunt beter getraind worden of oefenen in het omgaan met anderen.

Een tweede vereiste is dat er niet teveel wordt bijgehaald. Wanneer 2 onafhankelijke factoren een bepaalde uitkomst bepalen, heb je al 4 mogelijke toestanden (2x2). Bij 3 onafhankelijke factoren al 8 (2x2x2). Daar ligt ongeveer de grens wat we kunnen overzien.

Mensen komen tot kennis op basis van ratio, gevoel en intuïtie. Het meest bevredigend is iets te vinden dat op basis van deze 3 informatiebronnen consistent is. Zelfkennis is daarbij belangrijk: je moet je eigen informatiebronnen wel kunnen vertrouwen. Afstemming met mensen uit je eigen omgeving bij twijfel is verstandig.

De meeste mensen zijn op zoek naar liefde en vrijheid. Deze zijn zowel middel als doel en vaak onbepaald. Wat men daarmee wil bereiken is geluk of gunstige omstandigheden om creatief te zijn en kwaliteit te scheppen of bij te schaven.

Wanneer je jezelf de vraag stelt “ben ik gelukkig” of “hoe word ik gelukkig” dan is het bij een negatief antwoord nog niet duidelijk hoe je gelukkig kunt worden. Effectiever is te weten wat ons geluk bepaalt en eventueel hindert.

Wanneer gezondheid in het geding is, is het altijd het verstandigst om eerst de reguliere geneesheren te raadplegen. Wanneer die aangeven dat zij nog met onduidelijkheid zitten en dat haast niet geboden is, heeft u altijd nog wat speelruimte om uw toestand te verduidelijken op basis van consultatie in het alternatieve circuit.

Het leven is simpel, het is alleen niet gemakkelijk.

Gronings onderzoek naar vrouwelijk orgasme levert weinig interessante resultaten

In het Groningse universitair medisch centrum UMCG is door neuroanatoom Janniko Georgiadis voor het eerst een opmerkelijk onderzoek verricht naar de hersenactiviteit van vrouwen tijdens orgasmen.

Uit hersenscans blijkt dat de linker orbito-frontale kwab tijdens het orgasme minder doorbloed is dan tijdens een toestand van hoge seksuele opwinding zonder orgasme. De onderzoekers trekken daaruit de weinig opmerkelijke conclusie dat vrouwen zich op dat moment weinig in de hand hebben.

Andere hersengebieden scheiden stoffen af als dopamine die de vrouwen laat genieten. Ook een weinig opwindende conclusie.

Hoewel er nog geen directe klinische toepassingen zijn, hoopt Georgiadis met zijn onderzoek wel bij te dragen aan het oplossen van seksuele problemen. “Vrouwen die geen orgasme kunnen krijgen kunnen dat als een groot gemis ervaren. Je wilt niet weten welke kunstgrepen ze uithalen om die climax toch te bereiken. Een deel van de problematiek ligt in het brein. Toch weten we bijna niets over de rol van de hersenen bij seksueel gedrag.”

Sex zit dus bij vrouwen (net als bij mannen) ook tussen de oren.

Misschien is het juist wel nuttig om te weten welke kunstgrepen vrouwen uithalen om de climax te bereiken. Dat zou pas interessant onderzoek opleveren.

Voor wie wel iets interessants wil lezen over "sex tussen de oren", klik hier.

Internet als schandpaal, Barbertje moet hangen

Overheid mag internet niet als schandpaal gebruiken

Overheden en andere instellingen die internet gebruiken als een schandpaal overtreden daarme de wet. Dat zegt Daan Doorenbos, die vanaf 22 november 2006 het ambt van bijzonder hoogleraar ondernemingsrecht heeft aanvaard aan de Radboud Universiteit in Nijmegen. Hij vergelijkt het publiceren van de resultaten van een bedrijfscontrole op internet met de ouderwetse schandpaal en vindt dat er op dit gebied meer regelgeving nodig is.

Zolang de rechter geen uitspraak heeft gedaan over een vermeende fout, is het noemen van elke naam op internet een overtreding van het principe dat iedereen onschuldig is tot het tegendeel is bewezen, stelt Doorenbos.

Een voorbeeld van het naming and shaming is het publiceren van supermarkten waarbij gifresiduen werden gevonden op producten.

Almere, tenslotte, gaat discriminerende café's op Internet publiceren.

Er is natuurlijk een enorm grijs gebied tussen bewijzen hebben en suggestie wekken. Voor bedrijven en personen, die kwaliteit en ethiek niet zou nauw nemen, zal er wel veel aan gelegen zijn om te voorkomen dat men op Internet genoemd wordt. Net als vertrouwen te voet komt en te paard gaat, is het moeilijk (kost veel geld om een juridische strijd te voeren) om weer uit een lijst te worden verwijderd. Er zal een zekere preventieve werking van naming en shaming uitgaan, maar het zal in de praktijk moeten blijken of de nadelen groter zijn dan de voordelen.

Ook in de rechtspraak is het voor iemand die aangeklaagd wordt moeilijk om zijn onschuld te bewijzen. Hij of zij krijgt te maken met allerlei personen die in het kader van de rechtsgang moeten proberen zich een beeld te vormen wat er is gebeurd, in hoeverre er sprake is van schuld of ziekelijke afwijking. Meestal worden conclusies daarin gebaseerd op gesprekken. Een dergelijke situatie kent vele valkuilen voor alle partijen.

Dr Frans E.J. Gieles, forensisch orthopedagoog heeft daarover een artikel geschreven en op zijn persoonlijke website gepubliceerd.

De samenleving langs de lat van Martha Nussbaum

De Amerikaanse filosofe Martha Nussbaum neemt samenlevingen de maat net als Cisca Dresselhuys mannen langs de feministische meetlat legt.

De samenlevingen worden beoordeeld op zes functionele capaciteiten die samen welzijn bepalen. Die capaciteiten of vermogens worden substantiële vrijheden genoemd. Denk aan de 5 vrijheden waarop dieren die gehouden worden in de veehouderij recht hebben.

De theorie is gebaseerd op menselijke belangen als de wens om gelukkig te worden en keuzes te kunnen maken en om toegang te hebben tot bepaalde bronnen (inkomen, goederen).

De vrijheden voor mensen omvatten het vermogen om een menselijk leven van normale duur te leiden, een goede gezondheid te hebben, zich vrij te kunnen verplaatsen, je geest te gebruiken, zich te hechten aan dingen en mensen buiten onszelf, een conceptie van het goede te vormen, om met en voor anderen te leven zonder enige discriminatie, te leven met zorg voor en in relatie tot de dieren en de natuur, te lachen en te spelen, te kunnen participeren in politieke keuzes en in staat te zijn eigendom te verwerven.

Martha Nussbaum verdedigt in al haar werk de opvatting dat ethische reflectie in dienst moet staan van onze alledaagse pogingen 'goed te leven'. Ethische reflectie kan daarom niet volstaan met het formuleren van algemene, abstracte morele principes. Nog belangrijker is dat we leren wat die algemene principes in concrete situaties betekenen. In dit subtiele proces van morele perceptie en oordeelsvorming spelen naast de ratio de emoties een rijke rol.

In haar nieuwste boek Grensgebieden van het recht gaat Martha Nussbaum op zoek naar concrete denkbeelden over sociale rechtvaardigheid aan de hand van drie urgente problemen: de positie van mensen met een fysieke en mentale handicap, het garanderen van een waardig leven voor alle wereldburgers, en de erkenning van rechten van dieren.

Voor haar is niet de groep het primaire subject van politieke rechtvaardigheid maar wel het individu. ‘Daarom moet een beleid dat de leefomstandigheden van een groep verbetert worden verworpen als het niet gericht is op de mogelijkheid tot het praktiseren van de essentiële vermogens voor iedere persoon afzonderlijk’, zo schrijft ze. Sommige vrijheden zijn in haar ogen belangrijk maar andere niet, en nog andere zelfs ronduit schadelijk (zoals bijvoorbeeld de vrijheid om het milieu te vervuilen).

Mensen binnen een samenleving sluiten een sociaal contract met het oog op wederkerig voordeel en besturen zichzelf door middel van wetgeving. Volgens Nussbaum zou de politiek en overheid er op gericht moeten zijn om sociale contracten af te sluiten de mens in staat stellen om zelf zijn levensplan te bepalen en daartoe de nodige middelen ter beschikking te geven.

Hoe mensen zover te krijgen, daarover laat Nussbaum zich helaas niet uit. Dat zullen mensen zelf moeten doen en zal net zo lang in beslag nemen als de emancipatie van de gedachte dat mens en dier doel op zich zijn en geen middel.



Motivatie bij het stemmen op een politieke partij


Je kunt kiezers indelen in 2 soorten: de een wil invloed uitoefenen op de toekomstige ministerpresident en de ander wil een stem uitbrengen op een kandidaat die het meest op hemzelf lijkt of die het beste in staat wordt geacht om het eigen belang van de stemmer te vertegenwoordigen.

Met deze laatste motivatie is niets mis mee, al zal de een wat egoïstischer en de ander wat altruïstischer zijn.

Lastiger is de kiezer die meer zekerheid wil over de toekomstige premier. Deze wens maakt van ons democratie eigenlijk een tweepartijen systeem. Je kunt de politiek in tweeën delen in links en rechts, grofweg sociaal en liberaal, maar dan mis je de motivatie van de vele partijen in het politieke midden. Deze partijen hebben de pretentie om de tweedeling te overstijgen. Of zij daarin slagen wordt in deze column wijselijk in het midden gelaten.

Een oplossing om meer onderscheid te maken tussen partijen heeft Kieskompas gevonden door een dimensie "conservatief-progressief" te maken. Op deze wijze kan voldoende onderscheid worden gemaakt in de richting van de belangen, die de partijen willen verdedigen.

Het is vrij aan de kiezer om zijn eigenlijke motivatie te hebben, maar invloed te willen op de toekomstige premier is eigenlijk niet de opzet van de huidige democratie. Het zou misschien een goed idee wanneer de kiezers twee stemmen kunnen uitbrengen: 1 op de kandidaat die bij hem past en 1 op de beoogde premier. Pas dan zou het stemgedrag een echte afspiegeling zijn van wat er onder mensen leeft.

Borderline is vaag maar heftig

De site van de stichting Borderline meldt over de “ziekte” het volgende.

Borderline is een persoonlijkheidsstoornis die ernstige beperkingen kan geven aan degene die hieraan lijdt. Mensen met Borderline hebben vaak last van een reeks symptomen. Voor velen is het leven erg onaangenaam.

Officiële symptomen zijn:

  • zwart-wit denken
  • stemmingswisselingen
  • impulsiviteit
  • moeilijk contact kunnen leggen
  • moeilijk alleen kunnen zijn
  • woede uitbarstingen
  • dreigen met zelfdoding, alsmede zelfverwonding, alcohol- en drugsmisbruik, eetstoornissen, gok- en koopverslaving, dissociatieve en psychotische verschijnselen.

Dissociatie is een veranderde bewustzijnstoestand. Omstanders kunnen dit verschijnsel vermoeden als iemand er niet helemaal bij is, een afwezige indruk maakt, niet helder of adequaat reageert. Niet alle afwezigheid is overigens dissociatie.

De binnenwereld ziet er anders uit;

  • angst, soms door agressie bedekt
  • eenzaamheid, zelfs in gezelschap
  • leegte, niet weten wat je wilt, voelt of vindt
  • een kloof tussen gevoel en verstand
  • overspoeld raken door heftige emoties, waar je niets mee kan en die moeilijk te verdragen zijn
  • relaties niet kunnen aangaan en/of kunnen volhouden, ook met betrekking tot werk
  • periodes van depressie, enorme spanning en weinig gevoel van eigenwaarde.

Overigens hoef je niet aan alle criteria te voldoen om borderline te hebben en geen enkel criterium op zich is specifiek voor borderline.

Tot zover de site.

De diagnose “borderline” is een verlegenheidsdiagnose. Dat wil zeggen dat de ziekte niet echt bestaat, maar bestaat uit een groep verschijnselen, die men niet bij een “echte” ziekte kan onderbrengen, bijvoorbeeld een endogene depressie.

Borderline is daarom deels wel en deels niet te genezen. Een prognose is voor mensen met deze symptomen moeilijk te geven, maar met de juiste en geduldige aanpak is ongeveer de helft van de mensen te helpen.


Bij de NTR een pleidooi van de Wachter om af en toe ongelukkig te zijn:




In de Groene Amsterdammer wordt de Belgische psychiater Dirk de Wachter geïnterviewd. Een citaat:
"Was twintig jaar geleden in de psychiatrie neurose de meest gestelde diagnose, nu is dat Borderline Personality Disorder. De criteria voor deze stoornis volgens het handboek van de psychiatrie DSM-IV paste De Wachter toe op de maatschappij. Hij kwam tot de analyse dat ‘we leven in een borderline-tijd’: overprikkeld, gestrest, impulsief, snel boos of agressief, paranoïde, existentieel leeg, relationeel instabiel, bang en met een snel wisselend zelfbeeld. ‘Wij zijn allemaal ziek, de maatschappij is ziek’, concludeert hij provocerend in zijn boek Borderline Times (2012), waarbij hij zich liet inspireren door de Franse schrijver Michel Houellebecq."



Voor meer boeken over borderline, klik hier.

Normen en waarden zijn in

Wouter Bos zou premier Balkenende benijden omdat zijn kabinet de discussie over normen en waarden op gang heeft gebracht. Hij zei dit op 5 oktober, beter bekend als de Dag van Respect.

Helaas weten te weinig mensen een definitie te geven van respect. Zou Bos die wel zo uit zijn mouw kunnen schudden, dan hoefde hij minder jaloers te zijn. Een middenwegpartij als CDA probeert het midden te houden tussen links en rechts, tussen socialisme en liberalisme.

De achterliggende waarden hiervan zijn betrokkenheid en vrijheid. Juist die waarden vormen respect. Respect is het spanningsveld tussen betrokkenheid en de juiste afstand houden. Dat spanningsveld moet altijd tussen mensen aanwezig zijn, wil er sprake zijn van respect. Mensen mogen per ongeluk elkaars grenzen overschrijden, maar iemand die doordrongen is van deze waarden weet snel weer op de juiste afstand te komen en daarmee betrokkenheid te tonen bij die ander.


Waar Wouter Bos beter zenuwachtig over kan worden of zijn Partij van de Arbeid een juiste aanspraak doet op wat zijn kiezer beweegt. Kiezers willen vrij zijn, maar niet iedereen wil het risico lopen het slachtoffer te worden van het recht van de sterkste. Met name de VVD is daarvan de exponent. Niet iedere liberaal is ook voldoende sociaal. Vandaar dat mensen zich verenigen om een tegenkracht te vormen. Maar of daarmee ook in het politieke krachtenveld het juiste spanningsveld wordt opgebouwd dat blijft altijd beetje een open vraag.


Met andere woorden: de politiek is in een voortdurende dialectiek om de grenzen te bewaken of desgewenst bij te stellen. Meer over alle aspecten aan dialectiek (waaronder respect), klik hier:

http://www.goodadvicebooks.nl/artikelen/watisdialectiek.html

Voor wie geïnteresseerd is in normen en waarden in de vorm van etiquette, oftewel de juiste omgangsvormen, klik hier.

Heeft verzet tegen competentiegericht leren zin?

Bij hogeschool Fontys in Eindhoven is een wiskunde docent de wacht aangezet die zich verzette tegen het competentie gericht leren. In competentie gericht leren worden mensen beoordeeld door anderen op het gedrag. Competentiegericht leren staat en valt met vertrouwen in de beoordelende instantie.

Werkgevers staan in hun recht wanneer zij het beoordelingssysteem van werknemers willen aanpassen aan de eisen die zij stellen aan hun werknemers.

Net als een klokkenluider moet iemand die protesteert tegen een “rechtvaardige” gang van zaken zich goed realiseren of er een gezond deel van de organisatie is waarop hij een beroep kan doen, bijvoorbeeld een medezeggenschapsraad. Het kan net zo goed uitpakken dat de protesterende werknemer wordt beoordeeld als niet voldoende competent. Wanneer de getrainde beoordelaars niet onafhankelijk zijn en beïnvloed kunnen worden door de werkgever dan bestaat het gevaar dat de beoordeelde waar de organisatie vanaf wil altijd onvoldoende wordt beoordeeld. Die onafhankelijkheid of onvoldoende getraind zijn onderbouwd laten toetsen bij een rechter is dan het enige wat er overblijft voor iemand die de beoordelingen niet vertrouwt.

Voor literatuur over competentie gericht management, klik hier.

'Echte' helderzienden

Dat telepathie en helderziendheid bestaan, wordt over het algemeen wel erkend door beoefenaars van de parapsychologie. Er is zoveel kwantitatief en kwalitatief bewijsmateriaal voor dat het onzinnig lijkt om dat allemaal aan toeval toe te schrijven.
Een andere vraag luidt of er ook mensen zijn die bijzonder begaafd zijn op dit gebied. We hebben het dan dus over zogeheten paragnosten of populairder helderzienden, in het Engels aangeduid als psychics.
Nu zijn er zeer veel mensen die zichzelf als helderzienden aanprijzen. Een deel daarvan doet dit volkomen oprecht, maar louter dat wil nog niet zeggen dat ze ook gelijk hebben. Nederlands onderzoek heeft aangetoond dat hun zelfbeeld op dit punt waarschijnlijk in veel gevallen hoe dan ook voor een deel niet correct is, doordat hun scores bij speciale ESP-experimenten niet hoger liggen dan men op grond van toeval mag verwachten.
Sommigen hebben daardoor het vertrouwen in het bestaan van paranormaal begaafde mensen volledig verloren. Echte bedriegers en parapsychologische onderzoekers die resultaten mooier voorstellen dan ze zijn, zorgen ervoor dat het wantrouwen alleen nog maar toeneemt. Ook skeptici laten zich niet onbetuigd, wat de lat voor het aantonen van een echte paranormale gave nog hoger heeft gelegd.
Toch is dit beeld niet terecht want er zijn ook serieuze onderzoeken die aantonen dat bepaalde mensen uitzonderlijke paragnostische vermogens tentoonspreiden. Een goed gedocumenteerd voorbeeld daarvan is de Pool Stefan Ossowiecki, een vroege paragnost die in de eerste helft van de 20e eeuw onderzocht werd, en over wie onlangs het evaluerende boek World in A Grain of Sand is verschenen. Dit boek van Mary Rose Barrington, Zofia Weaver en Ian Stevenson toont aan dat er in zijn geval hoe dan ook veel bewijsmateriaal bestaat voor een heuse helderziende gave.
Dit maakt het er allemaal niet eenvoudiger op, maar wel boeiender. Kennelijk lopen er naast bedriegers en mensen met relatief weinig inzicht in hun kunnen, ook echte paragnosten rond. Overigens is dat op zich ook wel te verwachten, want voor alle andere menselijke vermogens geldt eveneens dat sommige mensen er meer in uitblinken dan andere.

Titus Rivas

De onderschatting van de dooddoener

Een dooddoener heeft een gesprek dezelfde functie als het doodleggen van de bal in het voetbalspel. De speler wil maximaal de mogelijkheid om een andere draai te geven aan de voortgang van het spel. Dat is ook de bedoeling van de gesprekspartner die het gesprek “dood legt” met een dooddoener. De dooddoener heeft over het algemeen geen hoge waardering, getuige deze Wikipedia vermelding over deze "stijlfiguur" "waaruit weinig visie spreekt".

“Zo gaat dat in het leven” is weliswaar geen fraaie bijdrage aan een gesprek, maar zou door de spreker opgevat moeten worden als de uiting van de wens om een nieuw onderwerp aan te snijden. Dat kan het initiatief van hemzelf zijn, maar ook de inbreng van de ander.
Fraaier is het om af en toe wat de ander zegt samen te vatten en daarmee te laten zien dat je echt luistert. Dat is het uitgelezen moment om het initiatief van het gesprek over te nemen.

Maar niet iedereen is zo tactvol.

De dooddoener wordt dus gebruikt om een soort afsluiting te maken van het ene onderwerp en is een inkopper voor een ander onderwerp of een inleiding tot het afsluiting van het gesprek.
Het heeft geen zin om je te ergeren aan de brenger over de kwaliteit van de dooddoener, want voor hetzelfde geld bedoelt deze zijn gesprekspartner subtiel te waarschuwen dat deze nu wel lang genoeg aan het woord is geweest.

Voor wie geïnteresseerd is in de verschillen waarin mannen en vrouwen hun (lichaams)taal bewust of onbewust inzetten bij de communicatie tussen de sexen, klik hier.

Goedgelovigheid in de kwaadwilligheid van onbekenden

Sinds het bestaan van Internet is een bepaald fenomeen sterker aan de oppervlakte getreden dan vroeger en dat is het breed uitmeten van complottheorieën. Hele volksstammen willen niet geloven dat Al Quaeda echt vliegtuigen heeft gekaapt om de WTC torens binnen te vliegen. Ze zijn eerder om uiteenlopende redenen geneigd te geloven dat het allemaal een truc is van de Amerikaanse geheime dienst. 30 jaar geleden dachten sommigen dat de Amerikanen nooit echt op de maan waren geland en dat het allemaal een Hollywood productie was.

Wat meer steun krijgt, zijn de aanwijzingen dat mensen met voorkennis van de aanslag (en die daar op gokten) geld hebben verdiend met put-opties. Dat zijn opties die geld opleveren wanneer aandelen in waarde zakken.

Anderen denken dat vele Afrikaanse HIV geïnfecteerden op zoek zijn naar maagden omdat zij denken aldus aan AIDS te kunnen ontsnappen.

De mailbox raakt steeds voller met oproepen om petitie te ondertekenen om dit kwaad te stoppen en mensen zijn bereid om hun naam onderaan de mail te plaatsen en door te sturen aan hun kennissenkring. Salonactivisme van goedgelovige burgers.

Internet zou Internet niet zijn als niet iemand op een rijtje had gezet welke emailacties betrouwbaar zijn en waarom mogelijk niet. Dit met het oog op het voorkomen van nodeloze Spam. Zij hebben een duidelijke naam gekozen: “break-the-chain”.

Klik hier voor meer informatie over twijfelachtige e-mailacties.

Leven na de dood als positief concept

De mens behoort de weinige diersoorten die zich volledig bewust zijn van de eigen sterfelijkheid. Mensen hebben op allerlei manieren geprobeerd om met dit besef in het reine te komen. Zo stellen seculiere humanisten soms dat het maar goed ook is dat er een dood bestaat, omdat die het leven (als contrasterende grootheid) volgens hen waardevoller zou maken. Anderen vinden dat mensen door hun besef van de dood in staat zijn tot grote heldendaden, door wat wel 'doodsverachting' wordt genoemd. Weer anderen stellen dat je de dood kunt overwinnen door nageslacht te verwekken en op te voeden of door geesteskinderen in de vorm van een intellectuele of culturele erfenis na te laten.
Toch zijn de meeste mensen op aarde ervan overtuigd dat er een individueel leven na de dood bestaat. Ze beschouwen dit doorgaans als een grote troost wanneer ze geconfronteerd worden met de dood van geliefden en als een ultieme geruststelling in het geval van hun eigen dood. Leven na de dood wordt dus ervaren als een positief concept. Nu is niet iedereen het daarmee eens. De voornaamste bezwaren luiden:

- Geloven in een leven na de dood is een voorwetenschappelijke mythe. We hadden er in een grijs verleden misschien wel iets aan, maar door onze wetenschappelijke kennis over het verband tussen hersenen en geest, is het concept waardeloos geworden voor de moderne mens.
Commentaar: Dit bezwaar kan alleen gelden als je alle vormen van parapsychologisch bewijsmateriaal voor een leven na de dood negeert. Maar dat is juist rationeel gezien niet zo'n goede zaak.

- Geloven in een persoonlijk overleven na de dood is een egoïstisch concept. Dit bezwaar wordt vooral geuit door boeddhisten en mensen die de waarde van de gemeenschap boven de waarde van individuen stellen.
Commentaar: Geloven in een persoonlijk overleven na de dood is net zo egoïstisch als bijvoorbeeld het koesteren van eigenwaarde of het verlangen naar een goed aards leven: helemaal niet dus. Egoïstisch is een kwalificatie die slechts past bij houdingen of gedragingen waarbij iemand alleen maar oog heeft voor de eigen belangen en lak heeft aan de belangen van anderen. Belang hechten aan je eigen lot is dus niet egoïstisch, maar die term dient te worden voorbehouden aan uitsluitend belang hechten aan je eigen lot en niet aan dat van anderen.

- Geloven in een leven na de dood betekent dat de dood geen einde meer is. Dat ontwaardt, devalueert het leven, want leven zonder dood is minder waard dan een leven dat beëindigd kan worden door de dood.
Commentaar: De waarde van iemands leven is intrinsiek en niet afhankelijk van de vraag of het vernietigd kan worden. Bovendien heeft het leven waarde door de waarden die in dat leven verwezenlijkt worden, en er kan meer waardevols gebeuren als het leven doorgaat na de dood dan als het echt stopt. Leven na de dood biedt nieuwe mogelijkheden om het waardevolle te realiseren en is dus pure winst.

- Geloven in een leven na de dood, betekent geloven in eeuwige verveling.
Commentaar: Dit is een fantasieloze opvatting. We kunnen niet overzien wat er na de dood allemaal mogelijk is, en het getuigt niet van verbeeldingskracht om er zomaar vanuit te gaan dat het wel een saaie bende zou zijn.

Al met al denk ik dat geloven in een leven na de dood psychologisch gezond is, omdat het ons perspectief en troost biedt, en dat de vermeende verhalen over negatieve aspecten ervan ongefundeerd zijn. Er is maar een uitzondering, namelijk als het geloof in een leven na de dood inhoudt dat je verwacht in een soort hel te belanden. Gelukkig is er geen bewijsmateriaal dat doet vermoeden dat zoiets onze uiteindelijke bestemming zal zijn.

Los daarvan maken sommigen misbruik van het concept van een leven na de dood, bijvoorbeeld door mensen voor te houden dat het niet belangrijk is dat er grote verschillen in bezit bestaan, omdat de armen toch wel beloond zullen worden in de hemel, of in de vorm van de mythe dat je door een zelfmoordactie rechtstreeks in het paradijs belandt. We hebben het dan echter niet zozeer over het concept van een leven na de dood zelf, maar over een kwalijke invulling daarvan.

Titus Rivas

Twijfel aan je eigenwaarde is menselijk

Eigenwaarde is een eigenaardig woord. Het woord wordt niet gespeld als “eigen waarde” maar heeft daar wel mee te maken. Eigenwaarde of intrinsieke waarde is de waarde die een levend wezen heeft los van de waarde die de mens daar zelf aan toekent.
Dat maakt het fenomeen eigenlijk ongrijpbaar, want wanneer je gaat nadenken over je eigenwaarde dan moet je alle interpretaties die je kan verzinnen weggooien om tot de eigenlijke waarde van jezelf te komen.
Dat is onbegonnen werk, want principieel onbegrijpelijk.
Het is dan ook niet vreemd dat mensen twijfelen aan hun eigenwaarde, te meer wanneer zij in hun jeugd die eigenwaarde niet met paplepel ingegoten hebben gekregen. Op zijn mooist krijg je van je ouders onvoorwaardelijke liefde die zo uitwerkt dat je nooit (onterecht) aan (de waarde van) jezelf twijfelt.
Maar ja, dat is theorie. Veel ouders laten maar al te graag hun kroost af en toe twijfelen of zij die liefde wel verdienen. Verdeel en heers is niet alleen politiek op wereldschaal, maar ook een gemakkelijke en gemakzuchtige huiselijke pedagogische truc.

Voor mensen die twijfelen aan hun eigenwaarde is er helaas geen rationeel middel om deze twijfel te stoppen. Geen enkele logische redenering leidt tot bewijs van eigenwaarde. Je moet in jezelf geloven en voor dit geloof is moed en vertrouwen nodig. En dit is des te gemakkelijker op te brengen wanneer je weet dat je integer bent.
Alweer een moeilijk woord “integriteit”. “Integer’ betekent “heel”, in de wiskundige praat je over integers, dat zijn gehele getallen. Heel en integer zijn, betekent dat wat je communiceert over jezelf qua inhoud en betrekking dezelfde boodschap is (niet dubbelzinnig of gebroken is) en strookt met je geweten.

Voor literatuur over zelfvertrouwen, klik hier.

Al dan niet gedwongen sex met je gijzelnemer

De pas geleden ontsnapte Oostenrijkse Natascha Kampusch sprak 28 augustus over haar 8 jaar durende ontvoering, maar niet over de intieme details. Dat is niet vreemd, want vermoedelijk is Natascha ontvoerd om de seksuele behoefte van haar ontvoerder te bevredigen.

Dat je na 8 jaar niet elke gebeurtenis herinnert als onvrijwillig is niet zo vreemd. De wereld van Natascha is natuurlijk wel erg klein geweest en dan is contact met elk levend wezen welkom. Het is ook niet zo vreemd dat zij zich mogelijk voor de buitenwereld en haar ouders schaamt voor die ingewikkelde situatie: onvrijwillig worden opgesloten zijn, maar niet voortdurend lijdend.
Het is een moeilijke situatie voor de wetgever en de hulpverleners want wanneer je 18 jaar bent mag je zelf bepalen hoe je jouw leven bepaalt, ook als dat betekent dat je je eerst nog geestelijk moet voorbereiden op een ontmoeting met je familie.

Het Stockholm-syndroom is het verschijnsel dat mensen zich na verloop van tijd identificeren met hun ontvoerder. Dat dit zo werkt, betekent niet dat mensen niet meer psychisch goed functioneren. Het betekent dat negatieve gevoelens eerst worden overschaduwd door positievere gevoelens, al was het alleen maar uit lijfsbehoud.
In de situatie van Natascha en haar ontvoerder was zelfs een zekere machtsbalans ontstaan tussen twee machteloze, behoeftige mensen.

Voor meer over de complexe verhouding tussen kinderen, ouders en pijnlijke gevoelens, lees Alice Miller.

Spoken zien: echte geestverschijningen

"Je ziet spoken" is een uitdrukking die aangeeft dat iemand denkt dat er iets (aan de hand) is wat in werkelijkheid alleen in zijn eigen verbeelding bestaat. Het zien van geestverschijningen wordt bij uitstek opgevat als iets wat thuishoort bij een voorwetenschappelijk wereldbeeld, bij bijgelovige kruidenvrouwtjes of natuurvolkeren in de jungle. Ook wordt het gekoppeld aan schizofrenie of posttraumatische symptomen.
Toch is dit niet het hele verhaal. De parapsychologie heeft geestverschijningen in kaart gebracht die paranormale informatie bevatten en die dus niet zomaar kunnen worden afgedaan als hallucinaties.
De bekende Nederlandse parapsycholoog W.H.C. Tenhaeff vermeldt bijvoorbeeld een geval bestudeerd door de Engelse Society for Psychical Research. Het betreft een vrouw die in een pension in de Britse plaats Cheltenham logeerde en daarbij een keer schijnbaar zonder reden wakker werd. Ze zag de verschijning van een oude heer met een rond, blozend gezicht die aan het voeteneinde van haar bed stond. De man was gekleed in een ouderwetse blauwe jas met gele koperen knopen, een licht gekleurd vest en een wijde broek. Ze was er zich trouwens van bewust dat de oude heer niet écht aanwezig was. Na een tijdje sloot zij haar ogen en toen ze die weer open deed, was de verschijning verdwenen. Ze stelde een onderzoek in naar de man en daaruit bleek dat ze een verschijning had gezien van iemand die het huis vroeger bewoond had en al lang geleden overleden was.

Stichting Spirituele Ontwikkeling heeft een vragenlijst op haar website gezet om meer van dergelijke paranormale geestverschijningen op het spoort te komen.

Titus Rivas

Dierlijke zielen

Er bestaan allerlei visies op de verhouding tussen lichaam en geest. De voornaamste zijn wel:
- Reductionistisch materialisme: geest is een handig woord om bepaalde fysiologische processen in de hersenen mee samen te vatten.
- Dualisme: lichaam en geest zijn duidelijk onderscheidbare grootheden, omdat de geest niet opgevat kan worden als een lichamelijk proces.
- Holisme: er bestaat een subjectieve geest (bewustzijn) die niet zomaar gereduceerd kan worden tot het brein, maar daar wel een onderdeel van uitmaakt of anders van het lichaam of organisme als geheel.
Van deze drie invloedrijke stromingen is vooral de tweede, het dualisme, geschikt als basis voor de parapsychologie, en zeker als we het hebben over een geestelijk overleven na de dood.
Van dieren werd in het westen eeuwenlang juist door geleerden aangenomen dat hun 'geest' gereduceerd kunnen worden tot fysiologische processen en dat een dierlijke geest in elke andere betekenis (zoals subjectieve ervaringen) domweg niet bestond. Daar tegenover wordt vaak het holisme geplaatst, wat hoe dan ook een enorme vooruitgang betekent voor het wetenschappelijke beeld van dieren in de ethologie en dierpsychologie. Toch is een concept van dieren als geestelijke wezens met 'paranormale' vermogens en als zielen die individueel de dood kunnen overleven het meest gebaat bij een meer dualistische opvatting van de verhouding tussen hun lichaam en geest. (Dualisme is daarbij overigens in principe verenigbaar met het zogeheten panpsychisme, maar dat voert hier tever.)
Hoe dan ook is er bewijsmateriaal verzameld voor buitenzintuiglijke waarneming bij dieren, maar bijvoorbeeld ook voor postume communicatie met overleden huisdieren.
Twee bekende namen van hedendaagse onderzoekers zijn respectievelijk Rupert Sheldrake en Kim Sheridan. Overigens vinden vooral westerlingen het concept van dierlijke geesten onrealistisch of sentimenteel. In de oosterse religies en de natuurgodsdiensten vindt men het juist een erg gewone gedachte.
Onder westerse esoterici is er nog een rivaliserende theorie, namelijk die van collectieve dierlijke zielen waar individuele zielen slechts sterfelijke manifestaties van zijn. Maar het parapsychologische bewijsmateriaal wijst wel degelijk sterk op het individuele overleven na de dood.

Titus Rivas

Zie:
- Rupert Sheldrake
- Animals and the Afterlife
- Dieren en leven na de dood

Unipolair of bipolair denken? De keuze voor vrijheid

Het donker is slechts afwezigheid van licht. Koude is slechts psychologisch, iets maak je warmer door er energie aan toe te voegen. Licht en donker, koud en warm staan in de fysische wereld niet tegenover elkaar, alleen in ons hoofd. Op deze wijze kun je ook aankijken tegen goed en slecht. Veel mensen die belangstelling hebben voor spiritualiteit worstelen met een Godsbeeld waarbij zij niet kunnen rijmen dat het Kwade zou bestaan als er ook een God zou bestaan. Een oplossing voor dit twijfelen is de waarde van vrijheid te doordenken. Zou een God bestaan en zou ons deze keuze voorleggen:

  1. of een leven waarin we vrij zijn, maar dan wel verantwoordelijk voor wat ons overkomt
  2. of een leven waarin we niet vrij zijn, maar ook niet verantwoordelijk voor wat ons overkomt
Wat zouden we prefereren?

Na enige aarzeling zouden de meesten van ons voor de eerste optie kiezen. Het lijkt wel aantrekkelijk om niet meer verantwoordelijk te zijn, maar wat is dan de toegevoegde waarde van onszelf en ons leven? We zouden ons leven lang moeten afvragen of we het wel goed doen in de ogen van een almachtige, maar onzichtbare God. Het is uiteindelijk toch aantrekkelijker om de vrijheid te kennen om dat zelf te kunnen bepalen.

Het accepteren van een hogere macht wordt gemakkelijker wanneer we daarmee realiseren dat die ook onze vrijheid zou respecteren. In dat respect zou die betrokkenheid (liefde) en afstand (vrijheid) houden tot uitdrukking brengen.

In het denken van goed en kwaad helpt het vervolgens om te realiseren dat het kwade op zich niet bestaat, maar wel het goede. Alles is goed wat de vrijheid van zoveel mogelijk mensen vergroot. Om mensen tegemoet te komen die weinig goed doen is het gemakkelijker en vriendelijker om hen te verleiden tot meer goeds dan hen te wijzen op wat zij kwaad of fout doen. Mensen staan nu eenmaal meer open voor waardering dan voor afwijzing.

Het levert dus een soort van bevrijding op wanneer je kijkt naar de wereld zonder te veroordelen. De grootste vervuiler kan een medestander worden door hem te laten zien hoe hij kan bijdragen aan de schoonheid van de natuur. De grootste machtswellusteling kan een bijdrage leveren aan de vrijheid van zijn medemens wanneer hij inziet dat het innemen van een machtspositie ieders vrijheid heeft ingeperkt. Iedereen kan dan inzien dat geven meer oplevert dan onbeperkt materie verzamelen. Geven leidt tot overvloed, verzamelen tot schaarste. Vrijheid doorgeven vergroot de kans op echte liefde, oftewel aangename warmte in plaats van verstikkende hitte.

Meer lezen via boeken over spiritualiteit? Klik hier.

Oorzaak en gevolg of iets anders?

Spurieuze koppelingen of onechte relaties

Bij onderzoek wordt een relatie gevonden tussen welzijn en getrouwd zijn. Maakt het huwelijk gelukkig of trouwen alleen mensen die geluk hebben?

Bij het trekken van conclusies bij het zien van verbanden komt meer projectie kijken dan onderzoekers zich realiseren. Zij maken dan een zogenaamde spurieuze koppeling.

Veel mensen zijn dan geneigd om aan te nemen dat het hebben van een relatie of trouwen tot geluk leidt. Toch zijn veel mensen in een relatie niet gelukkig. De makke van deze relatie zit ‘m in de oneerlijkheid van de vergelijking tussen ongelijkwaardige groepen. De groep van mensen die geen relatie hebben, heeft niet dezelfde kenmerken als de groep die wel een wel een relatie heeft. De groep bevat veel mensen die veel minder kans hebben op het krijgen van een relatie. Zou je deze relatie willen onderzoeken, dan zou je zoveel factoren constant moeten houden dat je veel te veel mitsen en maren moet aantekenen bij het trekken van een conclusie.

Meer voorbeelden over spurieuze koppelingen? Lees hier verder.

Het mysterie van de zintuiglijke waarneming

Artificiële intelligentie kent allerlei varianten, waaronder natuurlijk het simuleren van diverse soorten complexe denkprocessen. Ook de waarneming wordt zoveel mogelijk nagebootst door middel van de informatieverwerking op basis van patronen die in een systeem binnenkomen via kunstmatige sensoren. Hierbij moeten in ieder geval drie onderdelen van sensorische perceptie worden onderscheiden: de zuiver fysiologische registratie, de cognitieve verwerking (hetzij zuiver neurologisch hetzij [ook] psychologisch) en de subjectieve beleving. Kunstmatige intelligentie heeft in principe waarschijnlijk geen moeite met nabootsing van de fysiologische stap en ook in de simulatie van de cognitieve processen op basis van de neurologische informatie zit nog geen onoverkomelijke moeilijkheid. Alleen op het punt van de subjectieve beleving heeft men geen idee hoe die zou moeten voortkomen uit de veronderstelde cognitieve processen in het brein. We verlaten daarbij immers de wereld van het fysiek registreerbare en van de neurologie en belanden in het onreduceerbare domein van het bewustzijn. Voor de natuurwetenschap (van de fysieke wereld) is zintuiglijke waarneming in subjectieve zin normaal gesproken een anomalie, die niet in het plaatje past en maar het beste zoveel mogelijk genegeerd kan worden.
Er zijn grofweg drie manieren waarop je de zintuiglijke beleving kunt trachten te verdisconteren:
- Je ontkent dat er überhaupt zoiets bestaat als subjectieve zintuiglijke waarneming in de alledaagse zin of stelt dat dit begrip het best opgevat kan worden als een abstracte omschrijving van (delen van) de fysieke perceptuele verwerking in het brein. Dit zijn respectievelijk de eliminatieve en reductionistische vormen van het materialisme.
- Je erkent het perceptuele bewustzijn en ziet het als een product van het brein, maar zonder dat het gereduceerd kan worden tot de fysieke hersenprocessen zelf. Deze positie staat bekend als emergentisme, en er bestaan opnieuw diverse varianten van.
- Je erkent de subjectieve waarneming en stelt dat dit berust op indrukken die een geestelijk wezen krijgt door zijn interactie met de gebieden van het brein die gespecialiseerd zijn in perceptie. Deze positie staat (opnieuw in diverse varianten) bekend als dualisme.
De eerste benadering heeft niets te bieden omdat het subjectieve waarneming als zodanig niet eens erkent. De tweede miskent het probleem dat het op zijn minst moeilijk voorstelbaar is als er uit fysieke processen opeens zomaar uit het niets, als bij toverslag subjectieve processen voortkomen. De derde benadering erkent dat punt wel, en verwerpt dan ook de gangbare westerse veronderstelling dat onze beleving volledig wordt gegenereerd door onze hersenen zonder dat er niet-fysieke factoren in het spel zijn. Daarmee verwerpt het ook de mogelijkheid dat onze subjectieve waarneming ooit zal kunnen worden gekopieerd in een machine.
Hoe dan ook, zintuiglijke waarneming ziet er een stuk mysterieuzer uit als je oog krijgt voor de subjectieve aspecten ervan. Parapsychologen zoals de Nederlander Paul Dietz, maar ook denkers als Frank B. Dilley en M.M. Moncrieff, wijzen in dit opzicht op een belangrijke overeenkomst tussen normale zintuiglijke waarneming en helderziendheid. In beide gevallen is de uiteindelijke subjectieve waarneming niet zomaar op te vatten als een fysiek product van hersenprocessen. Er vindt in beide gevallen een vertaalslag plaats van fysieke informatie in subjectieve beelden, geluiden, etc., ook al speelt bij normale zintuiglijke waarneming de neurologische verwerking in het perifere en centrale zenuwstelsel natuurlijk wel een grote rol.
Dit heeft ook gevolgen voor de mogelijkheden tot waarneming na de dood. Onze subjectieve waarneming is kennelijk geen fenomeen dat zich als zodanig letterlijk in het brein afspeelt. Dat betekent dat de modi en kwaliteiten ervan op zich ook bij de geest horen en niet bij de hersenen als fysiek apparaat. Daarom is er geen enkel bezwaar tegen de notie dat je ook na de dood, zonder zintuigen of brein, nog van alles zult waarnemen, of zelfs dat die waarneming meer kan omvatten dan tijdens het fysieke leven.

Titus Rivas

De problematische communicatie tussen moeder en kind

Een moeder geeft haar zoon op zijn verjaardag 2 dassen. De zoon doet de een aan, waarop de moeder vraagt “wat mankeert er aan de ander”?
Wanneer de zoon serieus zou proberen te antwoorden dan zal hij hierbij niet slagen om zijn moeder een bevredigend antwoord te geven. Zoons die dergelijke moeders toch tevreden willen houden, zullen nooit gelukkig worden en een relatie vinden die waarin ze zich veilig kunnen binden.
Deborah Tannen beschrijft in haar boek “Doe je dat écht aan?” de meest beladen relatie die er soms is, namelijk tussen moeder en dochter. Nog dubbelzinniger dan tussen moeder en zoon kan de communicatie tussen moeder en dochter gaan, wanneer de moeder zowel probeert haar dochter te stimuleren om succesvoller in het leven te zijn dan zij was en tegelijkertijd jaloers op haar te zijn op het moment dat haar dochter lukt. Wanneer de moeder in haar communicatie blijk geeft niet onvoorwaardelijk haar dochter te steunen dan is de dochter in verwarring. Wat wil moeder nu van mij?
Wanneer de moeder zelf niet is opgegroeid als een mens die onbaatzuchtig kan zijn, dat wil zeggen eerst goed voor zichzelf heeft leren zorgen en wat zij aan energie en liefde over heeft onvoorwaardelijk door te geven aan haar kinderen, dan is de kans groot dat zij in de communicatie met hun tegenstrijdige signalen afgeeft. Zij is niet meer onafhankelijk en eigenlijk op zoek naar waardering.
Vrouwen communiceren meer en langer, terwijl zij minder concreet en duidelijk zijn dan mannen. Dat maakt dat de toehoorder meer gespitst moet zijn op nuances om subtiele hints op te pikken. Maar zekerheid of zij een signaal terecht en correct hebben opgepikt is er niet, wanneer vrouwen vervolgens ook minder duidelijk aangeven hoe zij de hints hebben begrepen en bedoeld. En dan is er soms plotseling en onnavolgbaar ruzie.






Meer lezen over relaties? Klik hier.

Psyche en eros

Als één ding duidelijk lijkt te zijn geworden uit het parapsychologisch onderzoek, dan is het wel dat we geen organismen zijn met een mind, maar persoonlijke geesten met een biologisch lichaam. Dit heeft allerlei consequenties, onder meer op het gebied van erotiek en seksualiteit. Als mensen hun lichaam niet zijn, betekent het simpele feit dat je seks met iemand hebt, bijvoorbeeld niet zomaar automatisch dat je ook emotioneel close met die persoon bent of dient te zijn. Emotionele intimiteit en seksuele intimiteit zijn dus twee verschillende dingen. Het is denkbaar dat sommige mensen werkelijk op zoek zijn naar seks om de seks, terwijl andere een diepe relatie opbouwen zonder erotisch contact. Met alle mogelijke vormen daar tussenin, die elkaar ook niet uitsluiten binnen een mensenleven.
Anderzijds volgt je seksuele orientatie ook niet zomaar eenduidig uit je lichamelijke of neurologische gesteldheid. Het is bijvoorbeeld goed denkbaar dat iemand een homoseksuele voorkeur heeft zonder dat dit veroorzaakt wordt door de structuur of functie van bepaalde hersendelen. De voorkeur kan bijvoorbeeld ook ontstaan zijn door positieve erotische ervaringen in een vorig leven.
De notie van de persoon als geestelijk wezen is van oudsher vaak in verband gebracht met seksuele onthouding, en dit is inderdaad één van de mogelijke keuzes. Maar juist doordat er geen vanzelfsprekend, algemeen verband is tussen biologie, orientatie en beleving, is het bovenal zaak de nadruk te leggen op zoveel mogelijk individuele erotische, relationele en seksuele vrijheid. Je kunt er bijvoorbeeld voor kiezen om je op een gezonde manier te onthechten, maar evenzeer om je lichaam te gebruiken als bron van genot of middel tot emotionele expressie, en daarbinnen zijn dan weer oneindig veel legitieme variaties te bedenken.
Juist dit kader biedt daar allemaal ruimte voor, in respect voor ieders beleving en wensen en zonder iemand voorgoed vast te leggen op een bepaalde keuze.

Titus Rivas

Filosofische achtergronden van theoretische verschillen

Binnen de theoretische psychologie wordt soms een theoretische eenheid nagestreefd zoals die zou gelden binnen de natuurwetenschappen. Het zou volgens sommigen een teken van onvolwassenheid zijn dat er wezenlijk verschillende psychologische scholen bestaan, zoals het cognitivisme, het sociaal constructivisme, de hedendaagse varianten van het behaviorisme, de analytische psychologie, erfgenamen van de psychoanalyse, de humanistische psychologie en de transpersoonlijke psychologie. Hier zit volgens mij een denkfout achter, namelijk dat de verschillen tussen psychologische scholen vooral te maken hebben met concentratie op een bepaald deelaspect van de psychologie. De scholen zouden volgens deze visie lijken op de blinden uit het bekende verhaal (toegeschreven aan diverse tradities) die allemaal slechts één orgaan van een olifant zouden waarnemen zonder het geheel te kunnen overzien. Volgens deze visie zou je in feite alleen maar de verschillende onderzoeksresultaten hoeven te combineren en eventueel nog een gemeenschappelijke taal moeten ontwikkelen en de eenwording ligt binnen handbereik. Deze metafoor wordt wel eens gebruikt als basis voor een interreligieuze dialoog, waarbij alle godsdiensten (slechts) een deel van de waarheid verkondigen.

Zo simpel is het echter niet als we het over wetenschappelijke scholen hebben. Naast verschillen in aandacht voor bepaalde verschijnselen en een eigen jargon, bestaan er ook nog verschillen in filosofische uitgangspunten, die te maken hebben met mensbeeld (antropologie), het beeld van dieren en het lichaam-geest probleem (uit de philosophy of mind). Zo is de humanistische psychologie bijvoorbeeld onverenigbaar met een reductionistisch materialistische visie. Anderzijds wijzen het behaviorisme en het cognitivisme bijvoorbeeld parapsychologische data doorgaans bij voorbaat van de hand omdat ze niet te rijmen zijn met hun filosofische uitgangspunten. Dit alles levert grote verschillen in theorievorming op die een duidelijk wijsgerige achtergrond hebben.
Volwassenheid in theoretische zin wil bij wetenschappen als de psychologie daarom niet zeggen dat je streeft naar eenheid en daarbij de wijsgerige verschillen gewoon over het hoofd ziet. Het betekent juist dat je de pluriformiteit als onvermijdelijk accepteert, omdat de onderliggende verschillen geen empirische (vakwetenschappelijke) maar filosofische achtergrond hebben. Natuurlijk kun je de filosofische uitgangspunten zelf ter discussie stellen, maar binnen de wetenschap in kwestie, is theoretische verscheidenheid een gevolg van filosofische vrijheid.
Iets dergelijks geldt ook voor deelgebieden, zoals bijvoorbeeld het parapsychologisch onderzoek naar een leven na de dood. Afhankelijk van filosofische uitgangspunten bestaan ook hier verschillende theorieen over, zoals dat er een persoonlijk overleven is of dat er alleen in onpersoonlijke zin iets van iemands psyche overblijft.

Zie ook:
- Hebben dieren een bewustzijn?

Titus Rivas

Mijn ex-partner kwam mij te dichtbij

Hoe vaak hoor je ex-geliefden deze reden wel niet geven als motief voor het opgeven van de relatie?
In de praktijk ligt het genuanceerder, maar wie zal het eigen falen in het aantrekkelijk houden van de relatie eerlijk naar buiten brengen?
Veel mensen maken zich zorgen om de ander, maar gaan een stapje te ver in het helpen oplossen van de problemen, die zij bij de ander zien. Dat stapje te ver, verwoordt de ander dan als “hij/zij kwam mij te dichtbij”.
In alle relaties is er een spanningsveld tussen dichtbij komen en afstand houden. In een gewone ontmoeting tussen vreemden is dit spanningsveld wat verstaan wordt onder respect. In een partnerrelatie is het zaak om dit spanningsveld optimaal te houden door zelfkennis. Wie zich afvraagt of de zorg voor de ander wel zo integer is, kan daarmee veel ergernis besparen. Hoeveel mensen zien wel de splinter in het oog van de ander, maar zien de balk in het eigen oog over het hoofd?

Wie zich zorgen maakt over de ander zou als eerste zichzelf en de ander moeten afvragen in hoeverre die zit te wachten op “meedenken”. Mensen die een blijvende relatie willen, willen zich zonder voorwaarde erkend en gesteund voelen door de ander. Deze steun zou gericht moeten zijn op het onafhankelijk worden of blijven. Wie het gevoel heeft dat wanneer hij zich overlevert aan de goede adviezen van de ander, dat daarna een afhankelijke relatie overblijft, zal zich proberen te onttrekken aan de invloed van de ander. Wie zijn hulp aanbiedt, moet als het ware de onvoorwaardelijkheid daarvan kunnen “garanderen”. Wanneer een relatie afstoomt op de vraag of de liefde of de vrijheid op te geven, dan kiezen toch verrassend veel mensen voor hun vrijheid. Liefde kan een nieuwe partner ook geven, een eenmaal verloren vrijheid is soms lastig terug te winnen.

Wat voor velen ook een eye-opener is dat gebreken van de ander in een relatie opgelost kunnen worden door zelf ook proberen iets te veranderen. Bij voorkeur iets dat je zelf lastig vindt om te veranderen. Dit werkt niet alleen doordat je daardoor meer inzicht hebt in hoe moeilijk het kan zijn om jezelf aan te pakken. Het werkt ook omdat je de ander motiveert om ook met zichzelf aan de slag te gaan. Daarnaast is het “gezelliger”: samen werken aan jezelf.

Voor meer artikelen over relaties en welzijn kijk eens op dit overzicht van artikelen op de sitemap van “GoodAdviceBooks”.

Spiritueel meeleven tijdens het stervensproces

Er is de laatste jaren terecht meer aandacht gekomen voor de slotfase van het aardse leven. Mensen krijgen vaker dan vroeger begeleiding en ondersteuning bij hun persoonlijke beleving van het stervensproces. Toch is dit niet de enige manier waarop iemand kan 'meeleven' met stervenden. Er blijken ook ervaringen te bestaan waarbij direct betrokkenen spiritueel lijken in te tunen op sterfbedvisioenen en bijnadoodervaringen. In sommige gevallen kun je er moeilijk omheen dat er meer aan de hand is dan een simpele fantasie, en het is dan ook belangrijk dat het aantal gedocumenteerde ervaringen wordt uitgebreid. Een voorbeeld van zo'n geval is de ervaring van verpleegster Margaret Moser. Zij zag in 1949 diverse keren dezelfde verschijning als haar stervende patiënt. Ze nam die verschijning van een overleden vrouw zo duidelijk waar dat ze later in staat was de zoon van de verschenen overledene te herkennen omdat zijn gezicht zo sterk op dat van haar leek. Mrs. Moser beschrijft haar eigen ervaring als volgt:
"In de winter van 1948-1949 verpleegde ik een heel erg zieke oude dame, Mrs. Rose B. Ze was erg intelligent, had een goede opleiding gehad en was zeer cultureel ingesteld en ze woonde al vele jaren in New York City. Op dat moment verbleef ze in het Savoy Hotel op Fifth Avenue en tot op het allerlaatste moment bleef ze geestelijk actief.
Op een middag had ik mijn patiënt vroeg naar bed gebracht voor een middagdutje en ik zat aan het tafeltje naast het raam haar kaart bij te werken. Ik zat met mijn gezicht naar het bed, de deur was achter me. Mrs. B. lag te slapen, maar plotseling zag ik haar rechtop zitten en wuiven. Ze zag er gelukkig uit, haar gezicht één en al glimlach. Ik keek naar de deur omdat ik dacht dat één van haar dochters was binnengekomen; maar tot mijn grote verbazing zag ik een oude dame die ik nog nooit eerder had gezien. Ze leek sprekend op mijn patiënte ?diezelfde lichtblauwe ogen, maar een langere neus en een zwaardere kin. Ik zag haar heel duidelijk, want het was klaarlichte dag; de luiken waren maar een heel klein beetje dicht. De bezoekster liep naar mijn patiënte toe, bukte zich en toen gaven ze elkaar, voor zover ik het me kan herinneren, een kus. Maar toen ik opstond en naar het bed liep, was ze weg.
Mrs. B. zag er erg gelukkig uit. Ze pakte mijn hand vast en zei: "Dat was mijn zuster." Toen viel ze weer vredig in slaap. Later zag ik dezelfde verschijning nog twee keer, maar niet meer zo duidelijk en vanuit een andere kamer. Maar iedere keer als ze kwam, was mijn patiënte altijd opgetogen." Een paar weken later stierf Mrs. B. Op haar begrafenis, zag Margaret Moser een man die sprekend leek op de verschijning die ze had gezien. Ze vroeg aan één van Mrs. B.'s dochters wie dat was. Het bleek de zoon van de overleden zus van Mrs. B.

Titus Rivas

Zie ook:
- Groups of People Can Share a Single NDE

Praktische tips om gelukkig te worden

In het blad Eigen Tijd van het pensioenfonds PGGM doen drie vooraanstaande psychologes Carien Karsten, Frances Ruijter en Philo Hermans uit de doeken hoe je gelukkig kunt worden en blijven.

Zij geven daarbij de volgende 17 “praktische” tips om permanent gelukkig te zijn

1. Bepaal wie en wat echt belangrijk voor je zijn
2. Probeer elke dag bewust iets te plannen wat jij belangrijk vindt
3. Voer datgene wat jij belangrijk vindt als eerste uit
4. Besef wie en wat je nu gelukkig maken
5. Geef aandacht en energie aan alles wat je nu gelukkig maakt
6. Geniet van elk moment
7. Doe iets voor een ander
8. Geniet van elke vordering op weg naar je zelfgekozen doel
9. Zoek telkens weer contact met jezelf
10. Ken je energiegevers en energienemers en houd ze in balans
11. Stel haalbare doelen en houd een doel behapbaar
12. Zoek naar betekenis in je leven
13. Leer te vergeven
14. Tel je zegeningen
15. Vertrouw op je intuïtie, je innerlijke kracht
16. Zoek een wijs persoon als voorbeeld
17. Zorg goed voor jezelf

Dat deze tips praktisch zouden zijn, daar is nog wel wat aan af te dingen. Belangrijk om te realiseren bij deze opsomming is dat onderzoek van jezelf en je eigen wensen en vaardigheden tijd neemt. Je ziet deze niet direct alsof ze te klein zijn om op te merken. Het zou dan op zich een mens ongelukkig maken dat je niet meteen je zegeningen zou kunnen opnoemen.
Wie wil vertrouwen op zijn intuïtie zal zichzelf toch echt een paar keer moeten observeren in wat zijn intuïtie zegt en of dat achteraf inderdaad ook betrouwbaar bleek.
Het helpt ook om een ander te betrekken in het uitzoeken wat deze tips voor jou betekenen. Er met een ander over te praten helpt in het voorkomen van te verdwalen in de zoektocht naar belangen en betekenissen. Vraag een ander om met je mee te denken en doe vervolgens belangeloos iets voor die ander terug (tip 7).

Voor zelf boeken lezen over geluk(kig worden), klik hier.

Iedere levensfase vraagt om een ander motto

Ondanks de getalsmatige overmacht van de babyboomgeneratie is de huidige tijdgeest vooral gericht op jongeren. Live life to the max!
Dit levensmotto is prima voor jongeren, maar als je als oudere dit probeert na te streven word je niet op een prettige manier oud.
In het algemeen kun je stellen dat jongeren gericht (zouden moeten) zijn op het verleggen van grenzen en dat ouderen gericht (zouden moeten) zijn op balans. Eerst ontwikkelen en daarna ontplooien. Je kunt het verschil ook zien als het gevolg van een ander perspectief. Wie het grootste deel van zijn leven nog voor zich heeft, doet er goed aan om zich te richten op kans maximalisatie. Wie het grootste deel al heeft gehad, kan zich beter richten op het behoud van wat hij al heeft bereikt.
Daartussen komt de fase dat de mens zich de kunst eigen maakt om in balans te komen en blijven.
Ouders willen graag dat hun kinderen veel bereiken en sporen hen aan om in vrijwel alles wat ze doen nummer 1 te worden. In wezen is deze doelstelling desastreus voor het geluk van het kind vanwege de stress die het oplevert wanneer het kind wel zijn uiterste best doet, maar met anderen geconfronteerd wordt die hen voorbij streven. Eigenlijk is dit een luie manier van opvoeden die voortkomt uit een wantrouwen naar het kind of dat het wel zijn best doet. Daarmee projecteren ouderen hun eigen zwakheid op het kind. Ik had veel meer kunnen bereiken in het leven als ik vroeger maar meer discipline had gehad.
Vroeger gebruikten ouders het onthouden van liefde als kinderen als pedagogische “truc” om kinderen in het gareel te houden. Nog tot ver in hun volwassen leven waren zij vervolgens in hun relaties op zoek naar erkenning, terwijl zij over het hoofd zagen dat zij deze erkenning in zichzelf zouden moeten zoeken.
Het gaan tot het uiterste is eigenlijk heel onnatuurlijk. In de vrije natuur moeten dieren kunnen excelleren om in noodsituatie te overleven, maar de meeste tijd doen dieren rustig aan en nemen voldoende tijd om zichzelf te verzorgen. Zij sparen hun energie voor de tijd dat zij deze het meest nodig hebben.
Het zoeken naar balans is een doelstelling die de vrije natuur kenmerkt. Hetzelfde doel zou het de innerlijk ontwikkelde en vrije mens zich moeten stellen. Balans geeft de rust en vrijheid om liefde over te dragen aan anderen.

Goed voor jezelf zorgen is nooit verkeerd. Het beeld van de bron die de schaal (hoorn) vult en die vervolgens overloopt (de hoorn van overvloed), zou het beeld moeten zijn die mensen zich voor ogen houden. Geef alleen iets weg als je het kunt missen en stel dan geen voorwaarde. Aldus ben je nummer 1 in je eigen leven en zijn de anderen geen concurrenten.

De mens en de kloof in zijn relaties

Wie ongeboren is, heeft letterlijk door de navelstreng een hechte relatie met zijn moeder. Bij de geboorte wordt de mens losgemaakt. Al opgroeiende is het zaak om op drie niveaus weer een binding aan te gaan: het eerste niveau is een binding die de mens met zichzelf moet aangaan. Het tweede niveau is een binding met de ander (vriend of partner) die de volwassen mens wil aangaan. Het derde niveau is het spiritueel niveau, waarop de mens een verbinding met het hogere mag aangaan.
Een aansluiting op al deze niveaus kan fout gaan en het gevolg is eenzaamheid en sterker nog, wanneer het nooit lukt, een mislukt leven.
Hoe kan de een bij de ander aansluiting vinden? De sleutel is vertrouwen, vertrouwen in jezelf, de ander en het hogere.
Waar de mens ook kijkt, er is een kloof met degene waarmee hij zich kan of verbinden. Wanneer het vertrouwen van twee kanten komt, wordt de kloof smaller, maar er blijft altijd een (speel)ruimte over. Er is moed voor nodig om het laatste restje vertrouwen te overbruggen: zelfvertrouwen, geloof in de ander of in het hogere.
Dit oefenen is een van de belangrijkste doelen van het onderwijs, of zou dat althans moeten zijn.
De speelruimte is de vrijheid die de mens kan dienen of frustreren. De vrijheid kan de mens dienen om zichzelf te ontplooien. Het kan de mens frustreren omdat hij zichzelf altijd zal afvragen of een band wel echt of blijvend is. Op zijn best maken mensen in een ontmoeting met elkaar contact. Dit woord drukt uit dat er even het gevoel is dat de kloof is overbrugd.
De liefde is een tweede grootheid die de mens kan helpen om te gaan met de kloof tussen wens en werkelijkheid. De behoefte om liefde te geven of te ontvangen maakt dat mensen met elkaar in contact willen komen. Maar liefde maakt ook dat we blijvend met elkaar verbonden willen zijn. Wanneer mensen zich niet goed realiseren hoe een band tot knellend kan worden, is de relatie in gevaar. Liefde die andermans vrijheid helpt realiseren, dat is echte liefde. Daarvan worden we nooit moe, want het is een scheppende liefde. Het schept namelijk de voorwaarden om ons te ontplooien, om echt met onszelf in contact te komen.
Maar wie niet goed voor zichzelf zorgt en de ander meer centraal staat, diens liefde zal altijd de ander op zijn hoede doen zijn. Die zal zich altijd afvragen: is dit onvoorwaardelijk of word ik straks geacht “terug te betalen”?
Het lijkt erop dat een gelukkig leven bestaat uit de bewuste afwisseling van contact hebben en weer alleen te kunnen staan als individu. Bijna paradoxaal kan de mens eenheid beleven door af en toe bewust te kiezen voor eenzaamheid. Die eenzaamheid is niet het gevolg van afzondering, maar van een verdieping als individu.
Het diepste besef lijkt te zijn dat het niet uitmaakt wie je als individu lief hebt, jezelf of de ander. Deze conclusie willen we vermoedelijk best aanvaarden, maar alleen vrijwillig.
In het verlengde van deze gedachte ligt het concept respect: het spanningsveld tussen betrokken zijn bij een ander en afstand houden. Het gaat erom om niet dichterbij een ander te komen dan een ander prettig vindt.
Het wezen van de mens is dus om afgezonderd te zijn, dat wil zeggen meestal een afstand te houden ten opzichte van de ander. De momenten van geluk ervaren we wanneer deze afstand overbrugd voelt, maar in de wetenschap dat het tijdelijk is, dat we elk keer een nieuwe kans krijgen om ons te verbinden.
Liefde is de verbinding van de veelheid naar eenheid.

Niet kunnen kiezen? Go with the flow

Wie een keuze maakt zet alle beschikbare alternatieven en gevolgen op een rijtje, weegt de belangen en doordenkt de gevolgen.

De eerste vraag is "moet ik eigenlijk wel een keuze maken"? Bij twijfel niet inhalen.

Wie vervolgens niet kan kiezen tussen twee of meer schijnbaar gelijkwegende alternatieven omdat hij geen fouten wil maken of een perfectionist is, die heeft baat om zijn situatie eens te vergelijken met de start van een schaakspel.
Aan het begin daarvan heeft het geen enkel nut om alle beschikbare alternatieven te doordenken. Ook de eerste zet maakt meestal niets uit voor de kans op winnen of verliezen. Pas gaandeweg het spel wordt het van belang om de gevolgen te gaan doordenken. Wat is de moraal van deze vergelijking: sommige moeilijkheden doemen pas op nadat je jouw keuze hebt gemaakt en op weg bent gegaan om de gevolgen te ervaren. Pas wanneer er beren op de weg verschijnen is het zaak om een oplossing te zoeken. Geheel in de parallel met het op weg gaan in het verkeer, kennen wegen afslagen en zijn er meerdere wegen die naar een bepaald doel leiden.

In de spiritualiteit kent men de uitdrukking “Go with the flow”. Daarmee wordt niet bedoeld dat je aan het begin van een moeilijke reis, zonder nadenken maar in het diepe moet springen en maar kijkt waar je uitkomt. Nee, de uitdrukking heeft als betekenis om de zaken te nemen zoals ze komen. De vergelijking met een stromende rivier heeft als doel om duidelijk te maken dat stromend water betekent dat er stroomafwaarts een uitweg is. Iemand die in een stromende rivier terecht komt en via de kortste weg naar de kant wil en kiest om tegen de stroom in te gaan, loopt het gevaar zichzelf dood te werken. Iemand die al meegaand op de stroom stuurt, komt gemakkelijker aan de kant, al is dat niet altijd een plaats waar hij zelf voor heeft gekozen.
"Go with the flow" bedoelt niet te zeggen dat wat de meeste mensen doen ook de beste oplossingsrichting is, zeker niet in panieksituaties, maar het moet je wel de indruk geven dat het een goede reden kan hebben wanneer zo veel mensen voor een bepaalde oplossing kiezen. Het gelukkigst leven die mensen die zowel vertrouwen in elkaar als in zichzelf hebben. Wijsheid is te weten wanneer je tussen beiden kan en moet kiezen.

“Flow” slaat ook op een mentale toestand waarop alles stroomt: creativiteit en werken met plezier. In een flow voel je je sterk, alert en verricht je moeiteloos je werk. Je bent geconcentreerd en presteert op de top van je kunnen.
Je bent je bewust van je vaardigheden en hebt deze getraind en je geeft je intuïtie een rol in het creatieve proces.

Csikszentmihalyi spreekt over het maximaliseren van dit proces 'flow', schepping en ontdekking” op Ted.com:

Mihaly Czikszentmihalyi vraagt, "Wat maakt een leven waard om geleefd te worden?" Hij merkt op dat geld ons niet gelukkig kan maken en kijkt naar diegene die plezier en blijvende bevrediging vindt in activiteiten die een staat van "flow" teweegbrengen.

Wie heeft (nog) de tijd?

Er zijn weinig concepten zo concreet en tegelijkertijd iets wat tussen de oren zit als tijd. Tijd is wat een klok aangeeft en is ook een gevoel.
Ook zijn uitspraken over de tijd soms paradoxaal. Iemand wiens tijd is gekomen, heeft juist zijn langste tijd gehad en weinig tijd meer over.
Ook is tijd aanleiding voor retorische vragen: waar is de tijd gebleven? Retorisch antwoord “de tijd is voorbij (gevlogen) of geweest”.
In de huidige tijd, waarin de technologie tijdsbesparing oplevert en we vele keuzes kunnen maken is er gevoelsmatig weinig tijd om van het leven te genieten. Er is nog zoveel te doen!
Nemen we eindelijk de tijd voor onszelf, dan krijgen we aan het begin vaak een ongemakkelijk gevoel. Het lichaam en de geest worden rusteloos terwijl er voldoende tijd is. Dat maakt het verleidelijk om weer de oude draad op te nemen en veel activiteiten op de hals te halen. Alleen maar zijn, in het hier en nu is gemakkelijker gezegd dan gedaan. In wezen komt een meditatie hier op neer. Gratis en voor niets.

Wie in het leven structureel tijd te kort komt, kan veel hebben aan het doorgronden van het Pareto-principe: 80% van je resultaten doe in je in 20% van je tijd en aan de overige 20% besteed je 80% van je tijd.
Het is dus zaak om oog te hebben voor de doelen die je stelt en de efficiëntie van je tijdsinvestering. Ook geldt dat het betere de vijand is van het goede. Dit staat ook wel bekend als de 5% regel: om van een product dat voor 95% goed is te komen tot een product dat voor 100% goed is, is bij een oneindige hoeveelheid tijd nodig en zeker niet 5% extra.
Wie in het proces van vergroten van vrijheid en liefde de balans 80/20 goed in de gaten houdt, vergroot zijn kwaliteit van leven. Wanneer de korte-termijn doelen die je nastreeft deze doelen in de weg zitten, dan is het tijd voor bijstelling van de koers.

Meer lezen over stress en burn-out? Klik hier.
Klik hier voor een uitleg van het Pareto-principe in het bereiken van geluk.

Wie neemt het initiatief, man of vrouw?

In het sociale verkeer tussen man en vrouw zijn veel afslagen ingebouwd om beide partijen zonder gezichtsverlies weer uit elkaar te laten gaan.
Flirten is de benaming van de onschuldige voorfase van het hof maken. Via flirten proberen mannen en vrouwen elkaar uit de tent te lokken. Het gaat er niet per se om ook weer samen de tent in te duiken. Het gaat om te kijken hoe de ander reageert.
Bij het flirten doet het er dus niet toe wie initiatief neemt. Wanneer een van beide partijen verliefd is op de ander en eigenlijk de ander het hof wil maken, is het belangrijk om te realiseren wie de meest kwetsbare partij is. Ben je dat zelf en wil je niet het risico lopen om gekwetst te raken, dan ben je overgeleverd aan het initiatief van de ander. Is die ook te bang om de eerste stap te nemen, dan duurt het allemaal wat langer. Komt het nooit, dan is het jammer maar niet al te lang getreurd. Twee partijen die uiteindelijk te verlegen zijn om voor de draad met hun gevoelens te komen hebben als stel niet veel kans.

In de danswereld gelden wat duidelijker regels: de heer leidt en de dame volgt. Dat heeft uiteraard te maken met de lichamelijke verschillen en de kwestie dat wanneer er twee kapiteins op het schip zijn, de boot stuurloos wordt. Mannen dansen meer vanuit het hoofd en vrouwen meer vanuit het hart. Het is dan ook de dame die het meest let op het ritme. Raken beiden uit ritme dan doet de heer er verstandig aan zich aan het ritme van de dame aan te passen, tenzij hij besluit opnieuw de dans te starten wanneer hij van mening is dat de dame het ook niet meer weet. Een vrouw die geen dansles heeft gehad, maar wel goed het ritme aanvoelt en een heer die goed kan leiden, dansen al snel heel goed samen. Omgekeerd zit er voor een heer niets anders op dan les te nemen. Noblesse oblige oftewel “voor wat hoort wat”.
Er is niets zo gevaarlijk voor de relatie van een beginnend stel op dansles als wanneer de vrouw de man gaat helpen door het leiden over te nemen. In de aanvangsfase van het leren dansen doet de dame er het verstandigst aan om geduld te oefenen tot de man na het overzicht van de te nemen passen te krijgen vervolgens ook gevoel ontwikkelt voor het ritme. Tot die tijd lijdt de dame minzaam in stilte.
Wat goed helpt is met een bevriend stel op les te gaan en aan het begin veel van partner te wisselen. Deze remedie is onschuldig maar uiterst preventief tegen irritaties.
Wat betreft de vraag of een dame een heer ten dans mag vragen? Uiteraard mag dat. Zij doet er wel verstandig aan om af te wachten dat het nummer begonnen is. Mannen willen nogal eens nee zeggen wanneer zij het nummer niet mooi vinden en de dame kan dan ten onrechte denken dat hij haar afwijst.

Bovenstaande antwoorden zijn gegeven vanuit de veronderstelling dat degene die in de machtigste positie zit, het initiatief neemt. Aldus wordt niemand in de verlegenheid gebracht. Soms zijn uitgangsposities conflicterend. Dus de mannelijke werknemer die verliefd wordt op zijn bazin, doet er bij het jaarlijkse personeelsfeest verstandig aan om haar wel ten dans te vragen maar verdere pogingen om haar te verleiden achterwege te laten.

Klik op deze links, voor wie meer wil lezen over man-vrouw-verschillen of over hoe het hoort in de sociale omgang (etiquette).

Het karakter van eenzaamheid

Mensen die als karakter of door gebrek aan de juiste steun in de opvoeding minder sociaal vaardig zijn (gebleven), worden eenzame mensen die dat ook in hun gedrag en persoonlijkheid uitstralen. Als gevolg van sociale angst zijn ze meer op zichzelf betrokken en hebben ze weinig oog voor de signalen die anderen uitzenden. Zij zijn in de omgang met anderen verlegen en geremd en ze durven ook geen initiatieven te nemen, iets van zichzelf bloot te geven of voor zichzelf op te komen.

Eenzame karakters koesteren soms gedachten die hen vleugellam en faalangstig maken. Eenzame karakters hebben vaak slechte ervaringen met het omgaan met anderen, juist als gevolg van hun onhandigheid in sociale situaties.
Ze hebben geen hoge dunk van zichzelf en schatten hun aantrekkelijkheid niet hoog in. Ze kwellen zichzelf met zelfkritiek en verwachten als vanzelfsprekend door anderen afgewezen te worden. Ze hanteren een pessimistisch scenario over het verloop van sociale interacties. Ze hebben vaak ook een uiterst negatieve kijk op anderen en een weinig positief oordeel over de mensen met wie ze dagelijks omgaan. Ze vinden ook dat hun relaties te weinig intimiteit of diepgang bevatten.
Eenzame karakters hebben vaak onrealistische sociale behoeften. Ze willen het onmogelijke en beschouwen relaties die objectief gezien helemaal niet zo slecht zijn, soms toch als onbevredigend. Daarbij kunnen ze aan de ene kant niet goed alleen zijn, wat hen vaak wanhopig op zoek doet gaan naar contact, maar hebben ze ook de neiging contact te vermijden uit angst afgewezen te worden.
Het is kortom een vicieuze cirkel waaruit ze zichzelf alleen kunnen bevrijden door (eventueel met behulp van een ander in sociaal vaardigheidstraining) kleine, haalbare stapjes maken in een veilige omgeving. Zij moeten hun pessimistische gedachten onder ogen zien en leren om deze aan de feiten te toetsen.
Zij moeten leren omgaan met alleen te zijn, want iemand die alleen kan zijn, kan meer van zichzelf laten zien in contact met anderen. Anders gezegd: het afbreukrisico van het aangaan van een intiemere relatie is dan niet zo groot.

Meer lezen over eenzaamheid? Klik hier.

Positieve hechting

Het leven is dynamisch, het verandert van moment tot moment en soms kunnen de veranderingen ingrijpend zijn. Psychologische gezondheid heeft onder meer te maken met een constructieve omgang met dit gegeven. Als iemand te weinig bereid is tot groei en ontwikkeling, komt zijn leven na verloop van tijd vast te zitten. Maar als iemand zomaar conformistisch meegaat met modes of de waan van de dag, loopt hij het risico zijn eigen authenticiteit te verliezen. Een constructieve houding tegenover verandering betekent kortweg dat je voldoende dynamisch wilt zijn en mee wilt groeien, maar zonder daarin je eigen weg of koers uit het oog te verliezen. Het kan nodig zijn om bepaalde concrete dingen of fasen los te laten, maar het is niet de bedoeling om je te laten leven door verandering.
Zo is het bijvoorbeeld goed om te aanvaarden dat een overledene niet meer fysiek in je leven is, maar het gaat te ver om de band die je met die persoon voelt te verloochenen. Je kunt vasthouden aan wat er nog is, zonder dat je weigert de feiten onder ogen te zien.
Verschillende filosofische stromingen zoals het westerse stoïcisme of het oosterse boeddhisme stelden dat het beste antwoord op de veranderlijkheid van het leven erin bestaat je zoveel mogelijk onthecht op te stellen, d.w.z. je niet te hechten aan concrete eigenschappen van je lichaam, aan mensen, aan situaties, aan rijkdom, etc., omdat het je allemaal een keer ontnomen zal worden. Deze houding wordt door anderen weer afgewezen omdat ze al gauw kan leiden tot een kleurloos leven waar men onvoldoende van geniet. De waarheid ligt ongeveer in het midden. Van sommige dingen is het niet erg dat ze na een tijdje weer voorbij gaan, zoals concrete zinnelijke genietingen. We kunnen bijvoorbeeld eventjes genieten van een kopje thee, maar er zijn maar weinig fervente theedrinkers die zouden willen dat ze voortdurend de smaak van thee proefden. De hechting aan het drinken van thee is geen probleem, zolang men beseft dat het concrete genieten ervan eindig is. Van andere dingen kan het echt negatief zijn als men er teveel aan hecht, zoals de lichamelijke conditie of het uiterlijk die bij een bepaalde levensfase (meestal de jeugdjaren) passen.
Maar er zijn ook dingen waarbij het goed is als we ons eraan hechten, zoals onze geestelijke ontwikkeling, ons zelfrespect, en de kwaliteit van onze verhouding tot anderen, zoals die tot uiting komt in ons mededogen en in de vorm van concrete relaties. Dit zijn allemaal zaken die naar alle waarschijnlijkheid niet ophouden na de dood, en die we mee kunnen nemen naar een hiernamaals en in een volgend aards leven. Er is dus zoiets als positieve hechting, zodat het mogelijk is om de eindigheid van sommige dingen te beseffen en tegelijk vast te houden aan wat stabieler is doordat het bij ons bestaan als geestelijk wezen hoort.

Alleenstaande vrouwen en burn-out

Alleenstaande vrouwen lopen twee keer zoveel risico op een burn-out dan vrouwen die naast het werk een partner en kinderen hebben. ‘Niemand zegt ze dat ze rustiger aan moeten doen’.
Vrouwen die geen kinderen hebben maar wel een partner, hebben de kleinste kans met vermoeidheidsklachten thuis te belanden.
Het gaat om overbelasting, de vaardigheid om zelf de eigen grenzen tijdig te herkennen en het kunnen vertrouwen op het eigen oordeel.
Door de interactie met anderen kan de mens erachter komen wat hij of zij `werkelijk' wil. De ander biedt houvast bij het stellen van grenzen. (zie ook: Vrijheid als ideaal.)

Mogelijk lopen mensen die perfectionistisch zijn en weinig kunnen bouwen op een ander het gevaar op CVS of ME. Het zijn vaak vrouwen voor wie het extra moeilijk is om voor zichzelf te bepalen wanneer zij het goed genoeg hebben gedaan.

Zijn bijnadoodervaringen toch alleen maar een droom?

Skeptici zijn al jaren op zoek naar een bevredigende verklaring voor bijnadoodervaringen. Het verschijnsel treedt namelijk te vaak op om het zomaar te negeren en er zijn elementen die steeds weer terugkeren, zodat er sprake lijkt van een natuurverschijnsel. Daarbij geven skeptici (of beter pseudo-skeptici oftewel debunkers) de voorkeur aan een verklaring door middel van neurologische processen, omdat die immers 'harder' lijkt dan een psychologische. Kort geleden publiceerde Kevin Nelson een artikel in het tijdschrift Neurology dat waarschijnlijk enthousiast ontvangen zal worden door het skeptische kamp. Hij stelt dat BDE'ers neurologisch gezien geneigd zijn om alledaagse waakervaringen en droomervaringen uit de fases tussen slapen en waken en vice versa met elkaar te vermengen. Met andere woorden: BDE's zijn als het er op aankomt in essentie toch gewoon een soort droom die je fysiologisch kunt verklaren. Pikant genoeg geeft Nelson zelf toe dat er naast zijn gepostuleerde neurologische verschillen tussen mensen met en zonder bijnadoodervaring ook nog psychologische en zelfs spirituele factoren in het spel kunnen zijn. Dat zal skeptici er niet van weerhouden om veel waarde te hechten aan zijn theorie.
Het absurde aan dit soort benaderingen is dat de voorstanders van een 'transcendente' verklaring specifiek focussen op parapsychologische aspecten, terwijl die door tegenstanders gewoon worden genegeerd. Zolang debunkers daar niets zinnigs over zeggen, is het moeilijk om een meewarige glimlach te onderdrukken bij 'doorbraken' als die van Nelson.

Titus Rivas

Zie ook:
De bijnadoodervaring als een bijzondere uiting van een slaap-waakstoornis.

Er zijn nog veel meer onderwerpen op dit weblog

Uiteraard staat in een blog rijp en groen (lichte en zwaardere onderwerpen) door en achter elkaar. Klik hier voor de samenhang en achtergrond.
Misschien bent u ook geïnteresseerd in andere artikelen. U kunt die hieronder vinden via de labels of via de zoekfunctie. Achter elk label staat tussen haakjes het aantal weblogs dat daarover gaat.
Een beeld zegt meer dan 1000 woorden, daarom is bij sommige artikelen een filmpje of video gezocht met een documentaire of interview. U vindt deze bij het label "filmpje".

Overzicht van alle labels.
Gebruik voor overige steekwoorden het zoekvak onder of linksboven

aandacht (9) achterdocht (3) ADHD (3) afhankelijkheid (4) afstand nemen (8) agnost (2) agressie (5) alcoholisme (4) alleenstaande (1) alternatieve genezing (4) altruïsme (5) ambitie (2) ander (2) angst (21) angststoornis (1) apofatisch (4) authenticiteit (10) autisme (2) autonomie (4) baclofen (1) balans en evenwicht (35) begeerte (1) behoefte (4) belangen (13) belemmerende overtuigingen (6) beoordelen (5) beslissen (2) betrokkenheid (4) betrouwbaarheid (8) bewustwording (14) bewustzijn (27) bezinning (1) bindingsangst (4) biseksualiteit (1) boeddhisme (6) boek (247) borderline (2) brein (1) burn-out (4) castratieangst (1) communicatie (19) compassie (8) competentie (6) competitie (6) complottheorie (4) consumeren (5) coping (1) creationisme (1) creativiteit (2) crisis (8) dans (1) daten (6) demagogie (1) denken (12) denkfouten (4) deugd (5) deugdzaamheid (2) diagnose (7) dieren (2) discipline (1) dooddoener (3) drama (1) drugsgebruik (4) DSM (5) dualisme (4) dwangstoornis (2) echt (6) eenheid (13) eenzaamheid (8) eerste indruk (1) ego (50) eigenschappen (3) eigenwaarde (4) emancipatie (9) emergentie (2) emotie (15) empathie (2) en-en (22) endogene depressie (2) energie (13) epidemie (1) ergernis (1) erkenning (6) ethiek (6) etiquette (7) euthanasie (2) evenwaardigheid (21) evolutie (16) extraversie (3) faalangst (1) fabel (1) facelift (1) filmpje (133) filosofie (12) flirten (1) fraude (9) Freud (2) functioneren (4) gebreken (1) gedrag (1) gedragsverandering (4) geduld (3) geest (3) geheugen (3) gekwetstheid (5) geld (7) gelijk hebben of gelijk krijgen (10) gelijkmoedigheid (3) geloven (13) geluk (44) genoeg (1) genot (1) Gestalt (1) Getuige (2) gevoelens (28) gezag (4) gezichtsverlies (2) gezondheid (7) gezondheidszorg (1) GGz (3) GHB (1) go with the flow (4) God (28) goedgelovigheid (4) gokken (1) grenzen (5) handleiding (1) hechting (2) hedonisme (1) heelheid (5) helderziendheid (1) hersenen (4) hier en nu (11) holisme (3) homoseksualiteit (2) hoofdzonde (3) hoogsensitiviteit (1) hufterigheid (2) hulpverlening (2) humor (16) ideaalbeeld (2) identificatie (8) identiteit (5) ik-boodschap (1) illusie (6) imago (6) individualisme (3) innerlijke vrijheid (13) integriteit (3) Intelligent Design (2) Internet (6) intuïtie (11) InZicht (13) islam (2) jaloezie (3) jeugd (1) jezelf worden en zijn (12) jongeren (3) karakter (1) kenmerken (2) kiezen (11) kind (11) kosten (1) kracht (4) Krishnamurti (2) kuddegedrag (1) kwakzalverij (2) kwaliteit (12) kwetsbaarheid (8) leegte (9) leiderschap (5) leugens (12) levensfase (3) levenskunst (6) levensstijl (1) levensvragen (2) levensweg (3) licht (3) liefde (92) liefdesverdriet (6) lijden (2) loslaten (16) lust (4) macht (25) magisch denken (5) man-vrouw verschillen (18) mannelijkheid (10) mannen (5) media (13) meditatie (13) memen (2) metafoor (2) metafysica (3) mildheid (1) milieu (1) mindfulness (3) misbruik (5) mobiel (1) model (1) moraliseren (3) motto (1) multitasken (1) mushotoku (2) narcisme (5) natuur (1) negatieve (10) neti neti (2) neuroticisme (1) niet doen (18) NLP (1) non-dualiteit (28) observator (1) occupybeweging (2) omdenken (3) omgangsregels (3) onderwijs (2) onderzoek (12) ongelukkig zijn (3) onmacht (3) ontrouw (1) ontwikkeling (9) onverwerkt kindertrauma (2) onzichtbaar (1) oordeel (18) opvoeding (10) orgasme (3) Osho (9) ouderen (5) overbelasting (1) overgewicht (1) overheid (3) overvloed (2) paradox (18) Pareto principe (1) partnerkeuze (5) passie (3) pedagogie (2) penisnijd (1) perfectie (2) personeelsbeleid (3) persoonlijkheid (4) persoonlijkheidsstoornis (4) pesten (4) Peter principle (2) pijnlichaam (10) politiek (13) positieve (10) processie (2) projectie (9) psychiatrie (7) psychofarmaca (2) psychose (2) psychotherapie (3) puberen (3) reductionisme (1) reïncarnatie (2) relatie (22) relatievaardigheid (6) remancipatie (1) respect (23) riagg (1) rijkdom (2) rol (4) romantiek (3) ruzie (5) samensmelten (9) schaamte (2) scheiden (4) schelden (1) schizofrenie (2) schouwen (4) schrijfdrang (2) schuld (4) sedatie (1) seks (23) seksuele voorlichting (1) selectie (4) sociale druk (2) solidariteit (1) somberheid (1) soulmate (1) spiegelogie (9) spijt (3) spiritualiteit (42) sport (1) spreekwoorden (1) sprong (3) statistiek (1) status (2) sterven (6) stigma (1) stilte (4) Stockholm-syndroom (1) straling (1) strategie (2) stress (6) synchroniciteit (6) Taoïsme (12) tederheid (1) Tegenwoordigheid (5) The Secret (4) The Work (1) therapeutische gemeenschap (1) therapie (3) tijdgeest (2) toeval (4) Tolle (26) transcenderen (5) transformatie (5) transparantie (3) trend (3) tunnelvisie (2) twijfel (5) UFO (1) verandering (2) verantwoordelijkheid (9) verbinding (24) vergeten (2) verlangen (7) verlatingsangst (1) verleiding (2) verlichting (13) verliefdheid (6) verlies (2) vermaatschappelijking (1) vermijding (1) vermoeidheid (2) verslaving (11) vertrouwen (14) verveling (2) verwerking (1) vicieuze cirkel (1) voeding (4) voelen (5) volgzaamheid (2) vooroordelen (1) vragenlijst (5) vrije wil (5) vrijen (3) vrijheid (64) vrouwelijkheid (4) waarheid (24) waarneming (7) ware (11) wezen (3) wijsheden (8) wilskracht (3) woede (3) wraak (2) wu wei (12) yin en yang (3) zelfbeheersing (3) zelfbevestiging (4) zelfbewustzijn (5) zelfdoding (5) zelfkennis (15) zelfkritiek (4) zelfoverschatting (4) zelfrealisatie (7) zelfvertrouwen (5) zelfverwerkelijking (1) zelfwaardering (4) Zen (3) ziel (13) ziel. ware (1) Zijn (14) zorgvuldigheid (5)

Zoeken in dit blog

Bronnen, links en reacties

We schrijven over en verwijzen naar psychologische en spirituele onderwerpen in de actualiteit.
We linken zoveel mogelijk naar de bron van een bericht, maar we verwijderen de link wanneer deze is verbroken.
Feedback en melding van onvolkomenheden zijn welkom en mogelijk via e-mail.

Disclaimer

Veel bijdragen op dit blog gaan over ongrijpbare begrippen als waarheid, vrijheid of liefde. Door onwaarheden te ontdekken die ons gevangen houden, kan waarheid meer zichtbaar worden en kunnen we ons bevrijden van de angst dat we afgescheiden zijn.
Vrij naar Wittgenstein: "van dat, waarover niet kan worden gesproken, zwijgen wij". Al het overige is bespreekbaar.